Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η Αξιολόγηση Προβλημάτων με Βάση τις Ατομικές Προτεραιότητες (Individually Prioritized Problem Assessment – IPPA-7) αποτελεί ένα σύγχρονο εργαλείο αξιολόγησης με προσανατολισμό στον ασθενή (patient-centered assessment), το οποίο επιτρέπει την αναγνώριση, την ιεράρχηση και την αξιολόγηση των προβλημάτων που το ίδιο το άτομο θεωρεί σημαντικότερα για την καθημερινή του ζωή. Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά ερωτηματολόγια που βασίζονται σε προκαθορισμένες ερωτήσεις, το IPPA-7 υιοθετεί μια εξατομικευμένη προσέγγιση αξιολόγησης, δίνοντας τη δυνατότητα στον συμμετέχοντα να προσδιορίσει τα προσωπικά του προβλήματα και να τα ιεραρχήσει σύμφωνα με τη δική του αντίληψη της σημαντικότητας και του αντίκτυπού τους. Η προσέγγιση αυτή καθιστά το εργαλείο ιδιαίτερα χρήσιμο στην αποκατάσταση, στην εργοθεραπεία, στη φυσικοθεραπεία, στην ψυχολογία, στη νοσηλευτική, στη διαχείριση χρόνιων νοσημάτων και γενικότερα σε κάθε πλαίσιο όπου η θεραπεία και η αποκατάσταση βασίζονται στις προσωπικές ανάγκες και προτεραιότητες του ατόμου. Το IPPA-7 διευκολύνει τη λήψη κοινών αποφάσεων μεταξύ επαγγελματία υγείας και ασθενούς, την εξατομίκευση των θεραπευτικών στόχων, την παρακολούθηση της πορείας της θεραπείας και την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων με βάση αποτελέσματα που έχουν ουσιαστική σημασία για τον ίδιο τον συμμετέχοντα. Το παρόν κείμενο βασίζεται και επεκτείνει το περιεχόμενο του επισυναπτόμενου αρχείου.

Η ανάλυση των δεδομένων του IPPA-7 περιλαμβάνει την εφαρμογή περιγραφικών και επαγωγικών στατιστικών αναλύσεων. Στις περιγραφικές αναλύσεις υπολογίζονται μέσοι όροι, τυπικές αποκλίσεις, διάμεσοι, ποσοστά, εκατοστημόρια και κατανομές των βαθμολογιών που αφορούν τη σημαντικότητα και την προτεραιοποίηση των προβλημάτων. Δεδομένου ότι οι συμμετέχοντες καταγράφουν τα δικά τους προβλήματα, είναι δυνατόν να εφαρμοστεί και ποιοτική ανάλυση περιεχομένου (content analysis) ή θεματική ανάλυση (thematic analysis), προκειμένου να ομαδοποιηθούν τα προβλήματα σε κοινές θεματικές κατηγορίες και να αναδειχθούν οι σημαντικότερες ανάγκες συγκεκριμένων πληθυσμών. Οι συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών δημογραφικών, κλινικών ή θεραπευτικών ομάδων μπορούν να πραγματοποιηθούν μέσω t-test, ζευγαρωμένου t-test, ANOVA, ANOVA επαναλαμβανόμενων μετρήσεων, Mann–Whitney U, Wilcoxon signed-rank ή Kruskal–Wallis, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά των δεδομένων.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του εργαλείου περιλαμβάνει τον έλεγχο της εσωτερικής συνέπειας μέσω των δεικτών Cronbach’s α και McDonald’s ω, της επαναληπτικής αξιοπιστίας (test–retest reliability), καθώς και της αξιοπιστίας μεταξύ αξιολογητών (inter-rater reliability), όπου αυτή απαιτείται. Παράλληλα, εξετάζεται η εγκυρότητα περιεχομένου (content validity), η εγκυρότητα κατασκευής (construct validity) μέσω Εξερευνητικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Exploratory Factor Analysis – EFA) και Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Confirmatory Factor Analysis – CFA), καθώς και η κριτηριακή, συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα, μέσω συσχετίσεων με έγκυρα εργαλεία αξιολόγησης της λειτουργικότητας, της ποιότητας ζωής, της συμμετοχής στις δραστηριότητες, της ψυχολογικής ευημερίας, της ικανοποίησης από τη θεραπεία και άλλων Patient-Reported Outcome Measures (PROMs).

Προηγμένες στατιστικές τεχνικές, όπως οι συσχετίσεις Pearson ή Spearman, η πολλαπλή γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, οι αναλύσεις διαμεσολάβησης (mediation) και τροποποίησης (moderation), τα πολυεπίπεδα μοντέλα (multilevel modeling), τα μοντέλα λανθανουσών καμπυλών ανάπτυξης (Latent Growth Curve Modeling) και τα Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM), μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ των εξατομικευμένων προβλημάτων και της λειτουργικής ανεξαρτησίας, της συμμετοχής στην καθημερινή ζωή, της ποιότητας ζωής, της συμμόρφωσης στη θεραπεία, της ικανοποίησης από τις υπηρεσίες υγείας και των μακροχρόνιων αποτελεσμάτων της αποκατάστασης.

Το IPPA-7 χρησιμοποιείται ευρέως στην ιατρική αποκατάστασης, στην εργοθεραπεία, στη φυσικοθεραπεία, στη λογοθεραπεία, στην ψυχολογία, στη νοσηλευτική, στην κοινωνική εργασία, στη διαχείριση χρόνιων νοσημάτων, στην παιδιατρική και γηριατρική αποκατάσταση, καθώς και στις υπηρεσίες πρωτοβάθμιας και κοινοτικής φροντίδας υγείας. Αποτελεί ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο για τον καθορισμό εξατομικευμένων θεραπευτικών στόχων, την αξιολόγηση παρεμβάσεων με επίκεντρο τον ασθενή, την παρακολούθηση της θεραπευτικής προόδου και την ενίσχυση της συμμετοχής του ασθενούς στη λήψη αποφάσεων.

Τα αποτελέσματα του εργαλείου παρέχουν πολύτιμες πληροφορίες σε ιατρούς, εργοθεραπευτές, φυσικοθεραπευτές, λογοθεραπευτές, ψυχολόγους, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς, ερευνητές και διεπιστημονικές ομάδες αποκατάστασης, υποστηρίζοντας τη λήψη τεκμηριωμένων κλινικών αποφάσεων, τον σχεδιασμό εξατομικευμένων θεραπευτικών παρεμβάσεων και τη συνεχή αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας της θεραπείας.

Στόχος

Η Αξιολόγηση Προβλημάτων με Βάση τις Ατομικές Προτεραιότητες (Individually Prioritized Problem Assessment – IPPA-7) έχει ως κύριο στόχο την αξιόπιστη και εξατομικευμένη αξιολόγηση των προβλημάτων που το ίδιο το άτομο θεωρεί σημαντικότερα για την καθημερινή του ζωή και τη λειτουργικότητά του. Το εργαλείο επιτρέπει στους επαγγελματίες υγείας να αναγνωρίζουν τις προσωπικές προτεραιότητες κάθε ατόμου, να σχεδιάζουν εξατομικευμένα προγράμματα παρέμβασης, να παρακολουθούν τις αλλαγές κατά τη διάρκεια της θεραπείας και να αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων με βάση αποτελέσματα που έχουν πραγματική σημασία για τον ίδιο τον ασθενή.

Βαθμολόγηση (Scoring)

Η Αξιολόγηση Προβλημάτων με Βάση τις Ατομικές Προτεραιότητες (IPPA-7) περιλαμβάνει επτά εξατομικευμένα προβλήματα ή τομείς δυσκολίας, τα οποία προσδιορίζονται από τον ίδιο τον συμμετέχοντα και αξιολογούνται σύμφωνα με τη σημαντικότητά τους και τον βαθμό στον οποίο επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής.

Κάθε πρόβλημα βαθμολογείται συνήθως μέσω κλίμακας τύπου Likert, στην οποία αξιολογούνται παράμετροι όπως η σημαντικότητα, η σοβαρότητα, η δυσκολία ή ο αντίκτυπος του προβλήματος, ανάλογα με την έκδοση και το πρωτόκολλο χορήγησης του εργαλείου. Υπολογίζονται επιμέρους βαθμολογίες για κάθε πρόβλημα, ενώ μπορεί να εξαχθεί και συνολική βαθμολογία προτεραιοτήτων ή συνολικού αντίκτυπου μέσω αθροίσματος ή μέσου όρου των επιμέρους αξιολογήσεων.

• Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν ότι τα καταγεγραμμένα προβλήματα θεωρούνται ιδιαίτερα σημαντικά ή έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή του ατόμου, γεγονός που υποδεικνύει αυξημένη ανάγκη για θεραπευτική ή αποκαταστασιακή παρέμβαση.
• Χαμηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν ότι τα προβλήματα θεωρούνται λιγότερο σημαντικά ή επηρεάζουν σε μικρότερο βαθμό τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής του ατόμου.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων θα πρέπει να πραγματοποιείται λαμβάνοντας υπόψη την κλινική κατάσταση, το επίπεδο λειτουργικότητας, τους εξατομικευμένους θεραπευτικούς στόχους, την ηλικία, το κοινωνικοπολιτισμικό πλαίσιο και συμπληρωματικά εργαλεία αξιολόγησης της λειτουργικής ανεξαρτησίας, της συμμετοχής στις καθημερινές δραστηριότητες, της ποιότητας ζωής και άλλων Δεικτών Αποτελεσμάτων που Αναφέρονται από τους Ασθενείς (Patient-Reported Outcome Measures – PROMs).

Βιβλιογραφία (APA 7th Edition)

Carswell, A., McColl, M. A., Baptiste, S., Law, M., Polatajko, H., & Pollock, N. (2004). The Canadian Occupational Performance Measure: A research and clinical literature review. Canadian Journal of Occupational Therapy, 71(4), 210–222.

Law, M., Baptiste, S., Carswell, A., McColl, M. A., Polatajko, H., & Pollock, N. (2014). Canadian Occupational Performance Measure (5th ed.). CAOT Publications.

McColl, M. A., Paterson, M., Davies, D., Doubt, L., & Law, M. (2000). Validity and community utility of the Canadian Occupational Performance Measure. Canadian Journal of Occupational Therapy, 67(1), 22–30.

Wressle, E., Eeg-Olofsson, A. M., Marcusson, J., & Henriksson, C. (2002). Improved client participation in the rehabilitation process using a client-centred goal formulation structure. Journal of Rehabilitation Medicine, 34(1), 5–11.

World Health Organization. (2001). International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF). World Health Organization.