MedDietScore [MDS-11]

Μεσογειακό Διατροφικό Σκορ

Περιγραφή

Το MedDietScore (MDS-11) είναι ένα εργαλείο αξιολόγησης της διατροφικής συμπεριφοράς, το οποίο αποτυπώνει τον βαθμό συμμόρφωσης ενός ατόμου με βασικά χαρακτηριστικά του Μεσογειακού προτύπου διατροφής. Η αξιολόγηση βασίζεται στη συχνότητα κατανάλωσης συγκεκριμένων κατηγοριών τροφίμων και ποτών και μετατρέπει τις διατροφικές επιλογές σε αριθμητική βαθμολογία.

Στο διαθέσιμο ερωτηματολόγιο, το MedDietScore περιλαμβάνει 11 βασικές κατηγορίες, οι οποίες αφορούν δημητριακά ολικής αλέσεως, πατάτες, φρούτα και χυμούς, λαχανικά και σαλάτες, όσπρια, ψάρια και σούπες, κόκκινο κρέας και προϊόντα του, πουλερικά, πλήρη γαλακτοκομικά προϊόντα, ελαιόλαδο στην καθημερινή μαγειρική και αλκοολούχα ποτά.

Η λογική του εργαλείου βασίζεται στο ότι διαφορετικές διατροφικές ομάδες βαθμολογούνται ανάλογα με το πόσο συμβατή θεωρείται η συχνότητα κατανάλωσής τους με το συγκεκριμένο διατροφικό πρότυπο.

Στόχος

Κύριος στόχος του MedDietScore είναι η ποσοτική αποτίμηση της διατροφικής συμπεριφοράς μέσω ενός συνολικού δείκτη. Με αυτόν τον τρόπο, επιτρέπεται η σύγκριση ατόμων ή ομάδων ως προς τη συχνότητα κατανάλωσης επιμέρους τροφίμων και τη συνολική εικόνα της διατροφής τους.

Το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διατροφικές και επιδημιολογικές μελέτες, αλλά και σε έρευνες που εξετάζουν τη σχέση της διατροφής με δείκτες υγείας, τρόπο ζωής ή άλλα ατομικά χαρακτηριστικά.

Ανάλυση Ερωτηματολογίου

Για κάθε μία από τις 11 κατηγορίες καταγράφεται η συχνότητα κατανάλωσης, συνήθως σε μερίδες ανά εβδομάδα ή, στην περίπτωση των αλκοολούχων ποτών, σε ημερήσια ποσότητα.

Για τρόφιμα όπως τα δημητριακά ολικής αλέσεως, τα φρούτα, τα λαχανικά, τα όσπρια και τα ψάρια, η βαθμολογία αυξάνεται καθώς αυξάνεται η συχνότητα κατανάλωσης. Για παράδειγμα, στα δημητριακά ολικής αλέσεως η βαθμολογία κυμαίνεται από 0 για μηδενική κατανάλωση έως 5 για κατανάλωση άνω των 32 μερίδων εβδομαδιαίως.

Αντίστοιχη κλιμάκωση εφαρμόζεται για τα φρούτα και τους χυμούς, τα λαχανικά και τις σαλάτες, καθώς και για τα όσπρια και τα ψάρια.

Αντίθετα, σε κατηγορίες όπως το κόκκινο κρέας και τα προϊόντα του, τα πουλερικά και τα πλήρη γαλακτοκομικά, η βαθμολογία είναι αντιστρόφως ανάλογη της συχνότητας κατανάλωσης. Έτσι, χαμηλότερη κατανάλωση αποδίδει υψηλότερη βαθμολογία.

Το ελαιόλαδο βαθμολογείται επίσης σε κλίμακα από 0 έως 5, με την καθημερινή χρήση να αντιστοιχεί στη μέγιστη βαθμολογία.

Βαθμολόγηση

Κάθε κατηγορία του MedDietScore βαθμολογείται από 0 έως 5 μονάδες.

Για τις κατηγορίες που συνδέονται στο εργαλείο με μεγαλύτερη συχνότητα κατανάλωσης, οι υψηλότερες συχνότητες αποδίδουν μεγαλύτερη βαθμολογία. Για τις κατηγορίες στις οποίες η χαμηλότερη κατανάλωση θεωρείται πιο συμβατή με το πρότυπο της κλίμακας, η βαθμολόγηση αντιστρέφεται.

Ενδεικτικά:

Δημητριακά ολικής αλέσεως: 0–5 μονάδες ανάλογα με τη συχνότητα κατανάλωσης.

Πατάτες: από 0 μονάδες για μηδενική κατανάλωση έως 5 μονάδες για κατανάλωση άνω των 18 μερίδων εβδομαδιαίως.

Φρούτα και χυμοί: από 0 έως 5 μονάδες, με τη μεγαλύτερη βαθμολογία να αντιστοιχεί σε κατανάλωση άνω των 22 μερίδων εβδομαδιαίως.

Λαχανικά και σαλάτες: από 0 έως 5 μονάδες, με μέγιστη βαθμολογία σε κατανάλωση άνω των 33 μερίδων εβδομαδιαίως.

Όσπρια και ψάρια: η βαθμολογία αυξάνεται έως τις 5 μονάδες στις υψηλότερες κατηγορίες συχνότητας κατανάλωσης.

Κόκκινο κρέας: κατανάλωση έως 1 μερίδα εβδομαδιαίως βαθμολογείται με 5 μονάδες, ενώ κατανάλωση άνω των 10 μερίδων με 0.

Πουλερικά: χαμηλότερη συχνότητα αποδίδει μεγαλύτερη βαθμολογία, με εύρος από 5 έως 0 μονάδες.

Πλήρη γαλακτοκομικά: η βαθμολογία μειώνεται καθώς αυξάνεται η κατανάλωση, από 5 έως 0 μονάδες.

Ελαιόλαδο: η καθημερινή χρήση βαθμολογείται με 5 μονάδες.

Για τα αλκοολούχα ποτά, η βαθμολόγηση ακολουθεί ειδικό σύστημα σύμφωνα με την ημερήσια ποσότητα που καταναλώνεται, όπως αποτυπώνεται στο διαθέσιμο ερωτηματολόγιο.

Ερμηνεία

Η τελική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των επιμέρους βαθμολογιών των 11 κατηγοριών. Δεδομένου ότι κάθε κατηγορία μπορεί να λάβει από 0 έως 5 μονάδες, η συνολική βαθμολογία μπορεί να κυμαίνεται από 0 έως 55.

Υψηλότερη συνολική βαθμολογία υποδηλώνει μεγαλύτερο βαθμό συμμόρφωσης με το διατροφικό πρότυπο που αποτυπώνει το MedDietScore, ενώ χαμηλότερη βαθμολογία υποδηλώνει μικρότερη συμμόρφωση.

Η συνολική βαθμολογία μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε ως συνεχής μεταβλητή είτε για τη σύγκριση διαφορετικών ομάδων συμμετεχόντων, ανάλογα με τον σχεδιασμό της εκάστοτε μελέτης.

Πρόσθετα Διατροφικά Δεδομένα

Το αρχείο περιλαμβάνει επίσης εκτενέστερη ενότητα καταγραφής της συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων κατά τον τελευταίο μήνα, με προκαθορισμένες μερίδες αναφοράς και κατηγορίες συχνότητας από «Ποτέ/Σπάνια» έως «≥2 φορές/ημέρα».

Επιπλέον, περιλαμβάνεται ξεχωριστή ενότητα για την πρόσληψη υγρών, όπου καταγράφεται η ημερήσια κατανάλωση νερού μέσω ποτηριών ή φιαλών, καθώς και η συχνότητα κατανάλωσης διαφόρων ροφημάτων και αλκοολούχων ποτών.

Οι πρόσθετες αυτές πληροφορίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν συμπληρωματικά για μια πιο ολοκληρωμένη αποτύπωση των διατροφικών συνηθειών και της πρόσληψης υγρών του εξεταζόμενου.