Melba – Χαρακτηριστικά Εργασιακής Ένταξης και Αξιολόγησης Ικανοτήτων
Περιγραφή
Το Melba (Merkmale zur Eingliederung von Leistungsgewandelter und Behinderter in Arbeit) αποτελεί ένα δομημένο πλαίσιο αναφοράς για την παρατήρηση, καταγραφή και επικοινωνία πληροφοριών σχετικά με τις εργασιακές ικανότητες ενός ατόμου, τις δυνατότητες απασχόλησής του και την καταλληλότητα μιας συγκεκριμένης θέσης εργασίας.
Το εργαλείο βασίζεται σε 29 βασικά χαρακτηριστικά ή επαγγελματικές απαιτήσεις, μέσω των οποίων μπορούν να αποτυπωθούν τόσο οι δυνατότητες ενός ατόμου όσο και οι απαιτήσεις που χαρακτηρίζουν μια συγκεκριμένη θέση εργασίας. Με αυτόν τον τρόπο παρέχεται μια συστηματική βάση για τη διερεύνηση της αντιστοίχισης μεταξύ εργαζομένου και εργασιακού περιβάλλοντος.
Στόχος
Κεντρικός στόχος του Melba είναι η αντικειμενικότερη αντιστοίχιση των ατομικών εργασιακών ικανοτήτων με τις απαιτήσεις μιας θέσης εργασίας. Η προσέγγιση αυτή μπορεί να διευκολύνει την επιλογή κατάλληλων εργασιακών καθηκόντων και την προσαρμογή της απασχόλησης στις πραγματικές δυνατότητες του ατόμου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη λειτουργική αξιολόγηση και όχι απλώς στην ύπαρξη μιας διάγνωσης ή αναπηρίας. Έτσι, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο τι μπορεί να κάνει ένα άτομο στο εργασιακό πλαίσιο και κατά πόσο οι συγκεκριμένες δυνατότητές του ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της θέσης.
Δομή του Εργαλείου
Το Melba περιλαμβάνει δύο βασικά και διακριτά προφίλ:
Προφίλ Ικανοτήτων (Capacity Profile): χρησιμοποιείται για την αποτύπωση των εργασιακών δυνατοτήτων και χαρακτηριστικών του ατόμου.
Προφίλ Απαιτήσεων (Requirements Profile): χρησιμοποιείται για την περιγραφή των απαιτήσεων και των χαρακτηριστικών μιας συγκεκριμένης εργασιακής θέσης.
Τα δύο προφίλ μπορούν να χρησιμοποιηθούν ανεξάρτητα, ανάλογα με τον σκοπό της αξιολόγησης. Ωστόσο, η συγκριτική αξιοποίησή τους παρέχει τη δυνατότητα άμεσης εξέτασης της αντιστοιχίας μεταξύ των ικανοτήτων του ατόμου και των απαιτήσεων μιας θέσης εργασίας.
Βαθμονόμηση
Το Melba χρησιμοποιεί πενταβάθμια κλίμακα αξιολόγησης από 1 έως 5.
Το επίπεδο 3 αντιστοιχεί, σύμφωνα με την περιγραφή του εργαλείου, στο επίπεδο του μέσου ατόμου ή στο μέσο επίπεδο απαιτήσεων μιας εργασιακής θέσης. Η κοινή κλίμακα επιτρέπει τη συγκριτική εξέταση του προφίλ ικανοτήτων και του προφίλ απαιτήσεων.
Η σύγκριση των δύο προφίλ μπορεί να αναδείξει σημεία επαρκούς αντιστοίχισης, αλλά και περιοχές στις οποίες οι απαιτήσεις μιας θέσης ενδέχεται να διαφέρουν από τις υφιστάμενες δυνατότητες του ατόμου.
Αξιολόγηση και Χρήση
Η αξιολόγηση πραγματοποιείται μέσα από παρατήρηση και ερωτηματολογιακή καταγραφή, με στόχο τη δημιουργία μιας δομημένης εικόνας της εργασιακής λειτουργικότητας και των απαιτήσεων της θέσης. Το εργαλείο απευθύνεται σε ενήλικες και συνδέεται κυρίως με τομείς όπως η εκπαίδευση, η εργασία, το επάγγελμα και η οικονομική ζωή.
Η συγκριτική αξιολόγηση των δύο προφίλ μπορεί να υποστηρίξει περισσότερο εξατομικευμένες αποφάσεις σχετικά με την τοποθέτηση ενός ατόμου σε κατάλληλη θέση εργασίας.
Εφαρμογές
Το Melba μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικά πλαίσια επαγγελματικής αξιολόγησης και υποστήριξης. Στο αρχικό υλικό αναφέρονται συγκεκριμένα εφαρμογές στους τομείς του Disability Management, της επαγγελματικής αποκατάστασης (Vocational Rehabilitation), της επιλογής προσωπικού, της επαγγελματικής ένταξης ή επανένταξης και της βιώσιμης απασχολησιμότητας.
Η δομή του το καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμη προσέγγιση όταν απαιτείται συστηματική σύγκριση ανάμεσα στις δυνατότητες ενός εργαζομένου και στις πραγματικές απαιτήσεις μιας εργασιακής θέσης.
Σημασία του Εργαλείου
Ένα βασικό χαρακτηριστικό του Melba είναι ότι συνδυάζει την αξιολόγηση του ατόμου με την αξιολόγηση της ίδιας της εργασίας. Αντί να εξετάζεται αποκλειστικά εάν ένα άτομο διαθέτει ή όχι μια συγκεκριμένη ικανότητα, εξετάζεται κατά πόσο το επίπεδο της συγκεκριμένης ικανότητας ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της θέσης.
Η προσέγγιση αυτή μπορεί να συμβάλει σε περισσότερο τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με την επαγγελματική τοποθέτηση, την εργασιακή προσαρμογή και την επανένταξη ατόμων στην αγορά εργασίας.
Βιβλιογραφία
Kleffmann, A., Weinmann, S., Fohres, F., & Muller, B. (1990). Merkmale zur Eingliederung von Leistungsgewandelter und Behinderter in Arbeit (Melba).
Van Hooff, M. (2001). Dutch version of the Melba assessment system.