Ερωτηματολόγιο κρίσης πανικού [TPAQ-23]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Το Ερωτηματολόγιο Κρίσεων Πανικού (The Panic Attack Questionnaire – TPAQ-23) αποτελεί ένα ολοκληρωμένο εργαλείο αυτοαναφοράς που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση διαφορετικών διαστάσεων της φαινομενολογίας των κρίσεων πανικού. Το εργαλείο παρέχει αρχικά στους συμμετέχοντες έναν κοινά αποδεκτό ορισμό των κρίσεων πανικού, βασισμένο στα διαγνωστικά κριτήρια του DSM-III, ώστε να διασφαλίζεται η κοινή κατανόηση της υπό αξιολόγηση έννοιας.

Το TPAQ-23 συλλέγει πληροφορίες σχετικά με τη συχνότητα εμφάνισης των κρίσεων πανικού, τις συνθήκες και το πλαίσιο εμφάνισής τους, καθώς και την ένταση των συμπτωμάτων που βιώνει το άτομο κατά τη διάρκεια των κρίσεων.

Στόχος Κλίμακας

Βασικός στόχος του TPAQ-23 είναι η αξιολόγηση των χαρακτηριστικών των κρίσεων πανικού, των συμπτωμάτων, των γνωστικών αντιλήψεων, των εκλυτικών παραγόντων και των στρατηγικών αντιμετώπισης που χρησιμοποιούν τα άτομα.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται για την καλύτερη κατανόηση της εμπειρίας του πανικού και μπορεί να συμβάλει στην κλινική αξιολόγηση ατόμων που εμφανίζουν συμπτώματα ή ιστορικό κρίσεων πανικού.

Δομή και Περιεχόμενο

Το TPAQ-23 περιλαμβάνει διαφορετικού τύπου ερωτήσεις, οι οποίες αξιολογούν πολλαπλές πτυχές της εμπειρίας του πανικού. Η δομή του περιλαμβάνει ερωτήσεις κλειστού τύπου, ανοικτές ερωτήσεις και κλίμακες αξιολόγησης της έντασης των συμπτωμάτων.

Οι ερωτήσεις εξετάζουν:

τη συχνότητα εμφάνισης των κρίσεων πανικού,
τις συνθήκες εμφάνισης και τα πιθανά ερεθίσματα,
την ένταση των σωματικών και ψυχολογικών συμπτωμάτων,
τον βαθμό ελέγχου που αισθάνεται το άτομο κατά τη διάρκεια της κρίσης,
την αποτελεσματικότητα των στρατηγικών αντιμετώπισης.

Βαθμονόμηση

Η βαθμονόμηση του TPAQ-23 διαφοροποιείται ανάλογα με τον σκοπό κάθε ενότητας.

Οι ερωτήσεις 1, 2, 4, 8, 12 και 23 απαντώνται με «Ναι» ή «Όχι», ενώ οι ερωτήσεις 3, 9, 10, 11, 15, 20 και 22 είναι ανοικτού τύπου.

Οι ερωτήσεις 5 και 6 αξιολογούν τη συχνότητα τριών τύπων κρίσεων πανικού: της πιο πρόσφατης, της σοβαρότερης και μιας τυπικής κρίσης πανικού.

Η ερώτηση 7 αξιολογεί την ένταση των συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια των κρίσεων με κλίμακα:

0 = Δεν εμφανίζεται
1 = Ήπια
2 = Μέτρια
3 = Σοβαρά
4 = Πολύ σοβαρά.

Η ερώτηση 8 βαθμολογείται σε κλίμακα από 0 (καθόλου άγχος) έως 8 (απόλυτο άγχος). Οι ερωτήσεις 13 και 14 αξιολογούνται επίσης σε κλίμακα 0–4, ενώ οι ερωτήσεις 16 και 17 χρησιμοποιούν κλίμακα από 0 (καθόλου έλεγχος) έως 10 (απόλυτος έλεγχος).

Οι ερωτήσεις 18 και 19 βαθμολογούνται από 1 έως 5, ενώ η ερώτηση 21 αξιολογεί την αποτελεσματικότητα αντιμετώπισης από 1 = εντελώς αναποτελεσματική έως 5 = εντελώς αποτελεσματική.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Τα δεδομένα του TPAQ-23 μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση της συχνότητας, της έντασης και των χαρακτηριστικών των κρίσεων πανικού, καθώς και για την κατανόηση των παραγόντων που συνδέονται με την εμφάνιση και τη διαχείρισή τους.

Η στατιστική ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικές αναλύσεις των συμπτωμάτων, συσχετίσεις μεταξύ χαρακτηριστικών των κρίσεων και άλλων ψυχολογικών μεταβλητών, καθώς και συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών ομάδων πληθυσμού.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του TPAQ-23 περιλαμβάνει τη διερεύνηση της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας των επιμέρους διαστάσεων του εργαλείου.

Η αξιολόγηση μπορεί να περιλαμβάνει έλεγχο εσωτερικής συνέπειας, εξέταση της δομής των παραγόντων και σύγκριση με άλλα επικυρωμένα εργαλεία αξιολόγησης άγχους, πανικού και ψυχολογικής δυσφορίας.

Εφαρμογές

Το TPAQ-23 μπορεί να αξιοποιηθεί σε κλινικά και ερευνητικά πλαίσια για τη μελέτη των κρίσεων πανικού και των επιπτώσεών τους στη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής των ατόμων.

Αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για την αξιολόγηση συμπτωμάτων πανικού, την παρακολούθηση θεραπευτικών παρεμβάσεων και τη διερεύνηση των γνωστικών και συμπεριφορικών παραγόντων που σχετίζονται με τις κρίσεις πανικού.

Βιβλιογραφία

Norton, G. R., Harrison, B., Hauch, J., & Rhodes, L. (1985). Characteristics of people with infrequent panic attacks. Journal of Abnormal Psychology, 94, 216–221.