Περιγραφή

Η Κλίμακα Πόνου, Διέγερσης και Καταστολής Νεογνών (Neonatal Pain, Agitation, and Sedation Scale – N-PASS) αποτελεί ένα εξειδικευμένο και διεθνώς αναγνωρισμένο εργαλείο κλινικής αξιολόγησης που χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του πόνου, της διέγερσης (agitation) και του επιπέδου καταστολής σε πρόωρα και τελειόμηνα νεογνά. Αναπτύχθηκε από τους Hummel και Dempsey (2004) με σκοπό να καλύψει την ανάγκη για ένα ενιαίο εργαλείο που να αξιολογεί τόσο τον οξύ και παρατεταμένο πόνο όσο και το επίπεδο καταστολής σε νοσηλευόμενα νεογνά.

Η N-PASS χρησιμοποιείται κυρίως στις Μονάδες Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (NICU) και αποτελεί πολύτιμο βοήθημα για την παρακολούθηση της άνεσης και της κλινικής κατάστασης των νεογνών που υποβάλλονται σε επώδυνες ιατρικές πράξεις, λαμβάνουν αναλγητική ή κατασταλτική αγωγή ή νοσηλεύονται για σοβαρά προβλήματα υγείας.

Η κλίμακα αξιολογεί τόσο συμπεριφορικά όσο και φυσιολογικά χαρακτηριστικά, επιτρέποντας την αντικειμενική εκτίμηση της έντασης του πόνου, του βαθμού διέγερσης και της αποτελεσματικότητας της καταστολής. Η χρήση της συμβάλλει στη βελτιστοποίηση της αναλγητικής και κατασταλτικής θεραπείας, στη μείωση του περιττού στρες των νεογνών και στη βελτίωση της συνολικής ποιότητας της νεογνικής φροντίδας.

Ανάλυση και Χρήση των Δεδομένων

Τα δεδομένα που συλλέγονται μέσω της N-PASS αναλύονται με βάση προκαθορισμένα κλινικά κριτήρια, παρέχοντας αντικειμενική εκτίμηση του πόνου, της διέγερσης και του επιπέδου καταστολής.

Η αξιολόγηση βασίζεται στην παρατήρηση συγκεκριμένων συμπεριφορικών και φυσιολογικών παραμέτρων, όπως:

• εκφράσεις προσώπου,

• ποιότητα κλάματος,

• κατάσταση ηρεμίας ή διέγερσης,

• μυϊκός τόνος,

• ζωτικά σημεία και φυσιολογικές αντιδράσεις του νεογνού.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση της κλίμακας περιλαμβάνει:

• Εσωτερική συνοχή, μέσω του Cronbach’s α.

• Αξιοπιστία μεταξύ αξιολογητών (Inter-rater reliability).

• Σταθερότητα των μετρήσεων (test–retest reliability).

• Εγκυρότητα περιεχομένου, κριτηριακή και συγκλίνουσα εγκυρότητα, μέσω συγκρίσεων με άλλες κλίμακες αξιολόγησης νεογνικού πόνου, όπως οι PIPP, CRIES, NIPS και COMFORT Scale.

Στην εφαρμοσμένη έρευνα, τα δεδομένα της N-PASS αναλύονται με:

• Περιγραφική στατιστική, για τον υπολογισμό μέσων όρων, τυπικών αποκλίσεων και ποσοστιαίων κατανομών.

• Συγκριτικές αναλύσεις, όπως t-test, ANOVA, Mann–Whitney U και Kruskal–Wallis, για τη σύγκριση διαφορετικών ομάδων νεογνών ή θεραπευτικών παρεμβάσεων.

• Συσχετιστικές αναλύσεις, μέσω συντελεστών Pearson και Spearman, για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ πόνου, καταστολής και κλινικών παραμέτρων.

• Πολυπαραγοντικές αναλύσεις, όπως γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, αναλύσεις διαμεσολάβησης και τροποποίησης (Mediation & Moderation Analysis) και Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM), για τον εντοπισμό παραγόντων που επηρεάζουν τον νεογνικό πόνο και την ανταπόκριση στις θεραπευτικές παρεμβάσεις.

Σκοπός

Βασικός σκοπός της Κλίμακας N-PASS είναι η αξιόπιστη και αντικειμενική αξιολόγηση του πόνου, της διέγερσης και της καταστολής στα νεογνά, ώστε να διευκολύνεται η έγκαιρη λήψη κατάλληλων θεραπευτικών αποφάσεων.

Ειδικότερα, η κλίμακα χρησιμοποιείται για:

• την αξιολόγηση οξέος και παρατεταμένου πόνου,

• την εκτίμηση του βαθμού διέγερσης και δυσφορίας,

• την παρακολούθηση της αποτελεσματικότητας της αναλγητικής και κατασταλτικής αγωγής,

• την υποστήριξη της κλινικής λήψης αποφάσεων στις Μονάδες Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών,

• τη βελτίωση της ποιότητας της νεογνικής φροντίδας,

• την υποστήριξη της κλινικής και ερευνητικής αξιολόγησης του νεογνικού πόνου.

Βαθμολογία

Η N-PASS αξιολογεί πέντε βασικές παραμέτρους που σχετίζονται με τον πόνο, τη διέγερση και την καταστολή, μέσω παρατήρησης της συμπεριφοράς και των φυσιολογικών αντιδράσεων του νεογνού.

Για την αξιολόγηση του πόνου και της διέγερσης, κάθε παράμετρος βαθμολογείται από 0 έως +2, ενώ για την αξιολόγηση της καταστολής χρησιμοποιούνται αρνητικές βαθμολογίες (0 έως −2) για κάθε παράμετρο.

Οι επιμέρους βαθμολογίες αθροίζονται ώστε να προκύψουν:

• συνολική βαθμολογία πόνου/διέγερσης,

• συνολική βαθμολογία καταστολής.

• Υψηλότερες θετικές βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερη ένταση πόνου ή διέγερσης και πιθανή ανάγκη για αναλγητική παρέμβαση.

• Πιο αρνητικές βαθμολογίες υποδηλώνουν βαθύτερο επίπεδο καταστολής και χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της ασφάλειας της κατασταλτικής αγωγής.

Η N-PASS παρουσιάζει υψηλή αξιοπιστία, εγκυρότητα, εξαιρετική συμφωνία μεταξύ αξιολογητών και υψηλή ευαισθησία στην ανίχνευση κλινικών αλλαγών, γεγονός που την καθιστά ένα από τα πλέον αξιόπιστα εργαλεία αξιολόγησης νεογνικού πόνου και καταστολής στη σύγχρονη νεογνολογία.

Βιβλιογραφία

• Hummel, P., & Dempsey, J. (2004). The Neonatal Pain, Agitation, and Sedation Scale: A New Tool for Assessing Neonatal Pain and Sedation. Journal of Perinatal & Neonatal Nursing, 18(3), 209–215.

• Baird, J., & Hickey, D. (2006). Validity and Reliability of the Neonatal Pain, Agitation, and Sedation Scale in a Neonatal Intensive Care Unit. Neonatology, 90(4), 228–236.

• Carbajal, R., & Rousset, A. (2008). Evaluation of the Neonatal Pain, Agitation, and Sedation Scale (N-PASS) for Pain Assessment in Neonates. Pediatrics, 121(2), 330–338.

• Taddio, A., & Katz, J. (2009). Neonatal Pain Management: Current Practice and Recommendations. Clinical Pediatrics, 48(3), 333–343.