Νοοτροπίες Νοσηλευτών Αναφορικά με τη Μηχανοργάνωση (NATC-20)

Περιγραφή

Το Nurses’ Attitudes Toward Computerization Questionnaire (NATC-20) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που αναπτύχθηκε από τους Brodt και Stronge (1986) για την αξιολόγηση των στάσεων των νοσηλευτών απέναντι στη χρήση των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών (ΤΠΕ) και των πληροφοριακών συστημάτων στον χώρο της υγείας. Η κλίμακα διερευνά τον τρόπο με τον οποίο οι επαγγελματίες νοσηλευτές αντιλαμβάνονται την επίδραση της μηχανοργάνωσης στην παροχή φροντίδας, στην αποδοτικότητα της εργασίας, στην οργάνωση των υπηρεσιών υγείας και στις επαγγελματικές τους ευθύνες.

Το NATC-20 αποτελείται από 20 ερωτήματα και αξιολογεί πέντε βασικές διαστάσεις που σχετίζονται με την υιοθέτηση των πληροφοριακών συστημάτων στον χώρο της υγείας. Το εργαλείο χρησιμοποιείται ευρέως στην νοσηλευτική πληροφορική (Nursing Informatics), στη διοίκηση υπηρεσιών υγείας, στην αξιολόγηση οργανωσιακών αλλαγών και στην έρευνα για την αποδοχή της τεχνολογίας από τους επαγγελματίες υγείας.

Ανάλυση και χρήση δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του NATC-20 επιτρέπει την αξιολόγηση των στάσεων των νοσηλευτών απέναντι στη μηχανοργάνωση και την εφαρμογή πληροφοριακών συστημάτων στις υπηρεσίες υγείας.

Η στατιστική επεξεργασία περιλαμβάνει συνήθως:

  • Υπολογισμό περιγραφικών στατιστικών (μέσος όρος, τυπική απόκλιση, διάμεσος και εύρος τιμών).
  • Έλεγχο της εσωτερικής συνοχής με τον συντελεστή Cronbach’s α.
  • Εκτίμηση της επαναληπτικής αξιοπιστίας (test–retest reliability).
  • Διερεύνηση της δομικής εγκυρότητας μέσω Διερευνητικής και Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (EFA/CFA).
  • Συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών ομάδων νοσηλευτών ως προς την ηλικία, την επαγγελματική εμπειρία, το επίπεδο εκπαίδευσης, την εξοικείωση με τις ΤΠΕ και τον τύπο της υγειονομικής μονάδας.
  • Ανάλυση συσχετίσεων με μεταβλητές όπως η αποδοχή της τεχνολογίας, η εργασιακή ικανοποίηση, η οργανωσιακή δέσμευση, η ψηφιακή ετοιμότητα και η ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
  • Ανάλυση παλινδρόμησης για τον εντοπισμό παραγόντων που προβλέπουν θετικές ή αρνητικές στάσεις απέναντι στη μηχανοργάνωση.

Σύμφωνα με το αρχείο, από το ερωτηματολόγιο προκύπτει τόσο συνολική βαθμολογία όσο και βαθμολογίες για καθεμία από τις πέντε υποκλίμακες, οι οποίες υπολογίζονται ως ο μέσος όρος των αντίστοιχων ερωτήσεων.

Στόχος

Βασικός στόχος του NATC-20 είναι η αξιόπιστη αξιολόγηση των στάσεων των νοσηλευτών απέναντι στη χρήση της πληροφορικής και των πληροφοριακών συστημάτων στον χώρο της υγείας, καθώς και η διερεύνηση της αποδοχής της τεχνολογίας στην καθημερινή κλινική πρακτική.

Ειδικότερα, η κλίμακα αποσκοπεί:

  • στην αξιολόγηση της αντίληψης ότι η μηχανοργάνωση βελτιώνει την ποιότητα της νοσηλευτικής φροντίδας,
  • στην εκτίμηση του οργανωσιακού οφέλους από την εφαρμογή πληροφοριακών συστημάτων,
  • στη διερεύνηση των αντιλήψεων σχετικά με πιθανές αλλαγές στις θέσεις εργασίας λόγω της χρήσης των ΤΠΕ,
  • στην αξιολόγηση της επίδρασης της τεχνολογίας στην αποδοτικότητα και την παραγωγικότητα των νοσηλευτών,
  • στην εκτίμηση των αντιλήψεων σχετικά με τη νομική ευθύνη που απορρέει από τη χρήση πληροφοριακών συστημάτων,
  • στην υποστήριξη του σχεδιασμού εκπαιδευτικών προγραμμάτων ψηφιακών δεξιοτήτων,
  • και στη διευκόλυνση της εφαρμογής και αξιολόγησης νέων τεχνολογιών στον χώρο της υγείας.

Βαθμολόγηση

Το NATC-20 αποτελείται από 20 ερωτήματα οργανωμένα σε πέντε υποκλίμακες:

  • Ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας μέσω της χρήσης υπολογιστών.
  • Όφελος του νοσοκομείου ή του οργανισμού από τη χρήση υπολογιστών.
  • Αντιλήψεις σχετικά με τη μείωση των θέσεων εργασίας λόγω της μηχανοργάνωσης.
  • Αύξηση της αποδοτικότητας και των δυνατοτήτων του προσωπικού.
  • Αύξηση της νομικής ευθύνης του προσωπικού από τη χρήση πληροφοριακών συστημάτων.

Οι απαντήσεις δίνονται σε 5βάθμια κλίμακα Likert, όπου:

  • 1 = Διαφωνώ απόλυτα
  • 2 = Διαφωνώ
  • 3 = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ
  • 4 = Συμφωνώ
  • 5 = Συμφωνώ απόλυτα

Η συνολική βαθμολογία υπολογίζεται ως ο μέσος όρος όλων των ερωτήσεων, ενώ κάθε υποκλίμακα βαθμολογείται επίσης ως ο μέσος όρος των αντίστοιχων ερωτήσεων. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν θετικότερες στάσεις απέναντι στη μηχανοργάνωση και τη χρήση των πληροφοριακών συστημάτων στη νοσηλευτική πρακτική. Σύμφωνα με τους δημιουργούς του εργαλείου, η εσωτερική αξιοπιστία της κλίμακας είναι Cronbach’s α = 0,66.

Βιβλιογραφία

Brodt, A., & Stronge, J. (1986). Nurses’ attitudes toward computerization in a Midwestern community hospital. Computers in Nursing, 4(2), 82–86.