Δοκιμασία Αντίληψης Προσωδίας [PPT-30]

Περιγραφή

Η Δοκιμασία Αντίληψης Προσωδίας (Prosody Perception Test – PPT-30) αποτελεί νευροψυχολογικό εργαλείο αξιολόγησης της ικανότητας αναγνώρισης συναισθημάτων μέσω της φωνητικής προσωδίας. Αποτελείται από 30 καθημερινές προτάσεις ουδέτερου σημασιολογικού περιεχομένου, οι οποίες εκφέρονται με έξι διαφορετικούς συναισθηματικούς τόνους: χαρά, θλίψη, θυμό, φόβο, ουδετερότητα και ειρωνεία. Ο εξεταζόμενος καλείται να αναγνωρίσει το συναίσθημα αποκλειστικά από τον τρόπο εκφοράς και τον τόνο της φωνής.

Με τον τρόπο αυτό, η δοκιμασία εστιάζει στη μη λεκτική διάσταση της επικοινωνίας και ειδικότερα στην ικανότητα αξιοποίησης ακουστικών και προσωδιακών ενδείξεων για την αναγνώριση του συναισθηματικού περιεχομένου μιας εκφοράς.

Σκοπός

Βασικός σκοπός της PPT-30 είναι η εκτίμηση της ικανότητας του ατόμου να αναγνωρίζει συναισθηματικές καταστάσεις μέσα από τις μεταβολές στον τόνο, τον ρυθμό και τη μελωδικότητα της φωνής. Η δοκιμασία έχει αναφερθεί ως ευαίσθητη σε δυσλειτουργίες που σχετίζονται με το δεξί εγκεφαλικό ημισφαίριο, το οποίο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην επεξεργασία συναισθηματικών και προσωδιακών πληροφοριών.

Τρόπος Βαθμολόγησης

Η δοκιμασία μπορεί να βαθμολογηθεί με δύο διαφορετικούς τρόπους. Στον πρώτο, υπολογίζεται ο συνολικός αριθμός σωστά αναγνωρισμένων προτάσεων, με μέγιστη δυνατή βαθμολογία τις 30 μονάδες.

Στον δεύτερο τρόπο βαθμολόγησης, εξετάζεται η συχνότητα ή το ποσοστό επιλογής κάθε συναισθήματος ξεχωριστά, επιτρέποντας πιο λεπτομερή ανάλυση της επίδοσης. Για παράδειγμα, εάν ένα συναίσθημα παρουσιαστεί τρεις φορές και αναγνωριστεί σωστά στις δύο, η επίδοση για το συγκεκριμένο συναίσθημα αντιστοιχεί σε 66,7%.

Η δεύτερη αυτή προσέγγιση επιτρέπει την αναγνώριση πιθανών διαφορών στην ικανότητα αντίληψης συγκεκριμένων συναισθηματικών κατηγοριών.

Εγκυρότητα

Η εγκυρότητα της δοκιμασίας υποστηρίζεται από επιστημονικές μελέτες στις οποίες η PPT-30 χρησιμοποιήθηκε για τη διάκριση μεταξύ υγιών και κλινικών πληθυσμών. Τα διαθέσιμα δεδομένα ενισχύουν τη χρησιμότητα του εργαλείου στη μελέτη της συναισθηματικής προσωδίας και της κοινωνικοσυναισθηματικής επεξεργασίας.

Αξιοπιστία

Η δοκιμασία παρουσιάζει ικανοποιητική έως υψηλή εσωτερική συνέπεια. Συγκεκριμένα, ο δείκτης Kuder–Richardson 20 (KR-20) αναφέρεται ως 0,80, γεγονός που υποστηρίζει την αξιοπιστία των επιμέρους προτάσεων στη μέτρηση της ικανότητας αναγνώρισης συναισθηματικής προσωδίας.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Τα αποτελέσματα της PPT-30 μπορούν να αξιοποιηθούν τόσο σε ερευνητικά όσο και σε κλινικά πλαίσια, ιδιαίτερα για τη διερεύνηση της συναισθηματικής αντίληψης και της επεξεργασίας μη λεκτικών κοινωνικών πληροφοριών.

Η δοκιμασία έχει χρησιμοποιηθεί σε πληθυσμούς με νευροψυχιατρικές διαταραχές, όπως η σχιζοφρένεια και η διπολική διαταραχή, προκειμένου να διερευνηθούν πιθανές δυσκολίες στην αναγνώριση συναισθημάτων από τον τόνο της φωνής.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων είναι προτιμότερο να πραγματοποιείται σε συνδυασμό με άλλα νευροψυχολογικά, γνωστικά και κλινικά δεδομένα, καθώς η PPT-30 αξιολογεί μια ειδική διάσταση της κοινωνικής και συναισθηματικής επεξεργασίας και δεν αποτελεί από μόνη της διαγνωστικό εργαλείο.

Βιβλιογραφία

Bozikas, V. P., Kosmidis, M. H., Anezoulaki, D., Giannakou, M., Andreou, C., & Karavatos, A. (2006). Impaired perception of affective prosody in schizophrenia. Journal of Neuropsychiatry and Clinical Neurosciences, 18, 81–85.

Bozikas, V. P., Kosmidis, M. H., Anezoulaki, D., Giannakou, M., & Karavatos, A. (2004). Relationship of affect recognition with psychopathology and cognitive performance in schizophrenia. Journal of the International Neuropsychological Society, 10, 549–558.

Bozikas, V. P., Tonia, T., Andreou, C., Fokas, K., Karavatos, A., & Kosmidis, M. H. (υπό δημοσίευση). Impaired perception of affective prosody in euthymic patients with bipolar disorder. Journal of Neuropsychiatry and Clinical Neurosciences.

Χίου, Κ., Βάγια, Α., Χατζηβού, Ε., Καραϊσκάκος, Δ., & Κοσμίδου, Μ.-Ε. (2004). Η αντίληψη συναισθημάτων ως γνωστική λειτουργία: Ψυχομετρική και κλινική εφαρμογή μιας συστοιχίας νευροψυχολογικών δοκιμασιών σε υγιείς και ασθενείς με εγκεφαλική βλάβη. Ψυχολογία, 11(3), 388–401.