Ερωτηματολόγιο Ικανοποίησης Ασθενών Βραχείας Μορφής [PSQ-18]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Το Ερωτηματολόγιο Ικανοποίησης Ασθενών Βραχείας Μορφής [Patient Satisfaction Questionnaire – Short Form, PSQ-18] αποτελεί ένα διεθνώς χρησιμοποιούμενο ψυχομετρικό εργαλείο αξιολόγησης της ικανοποίησης των ασθενών από τις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας. Αναπτύχθηκε από τους Ware, Snyder και Wright (1976) με στόχο τη συστηματική μέτρηση της αντίληψης των ασθενών σχετικά με την ποιότητα της ιατρικής περίθαλψης και τη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας.

Η ανάπτυξη του εργαλείου βασίστηκε στην αναγνώριση της σημασίας της ικανοποίησης των ασθενών ως βασικού δείκτη αξιολόγησης της ποιότητας φροντίδας, καθώς η ικανοποίηση έχει συσχετιστεί με τη συμμόρφωση στις ιατρικές οδηγίες, την εμπιστοσύνη προς τους επαγγελματίες υγείας και τη συνολική εμπειρία από το σύστημα υγείας.

Το PSQ-18 αποτελεί σύντομη μορφή του αρχικού ερωτηματολογίου ικανοποίησης ασθενών και χρησιμοποιείται ευρέως σε κλινικές μελέτες, έρευνες υπηρεσιών υγείας και αξιολογήσεις ποιότητας φροντίδας.

Στόχος Ερωτηματολογίου

Ο βασικός στόχος του PSQ-18 είναι η αξιολόγηση της εμπειρίας και της ικανοποίησης των ασθενών από το σύστημα υγειονομικής περίθαλψης. Το εργαλείο παρέχει τη δυνατότητα καταγραφής των απόψεων των ασθενών σχετικά με την ποιότητα των υπηρεσιών που λαμβάνουν και συμβάλλει στον εντοπισμό σημείων που απαιτούν βελτίωση.

Μέσω της αξιολόγησης της ικανοποίησης των ασθενών μπορούν να σχεδιαστούν παρεμβάσεις που στοχεύουν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας, της προσβασιμότητας και της ανθρωποκεντρικής προσέγγισης των υπηρεσιών υγείας.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Το PSQ-18 αξιολογεί διαφορετικές πτυχές της εμπειρίας του ασθενούς από την παρεχόμενη ιατρική φροντίδα. Οι ερωτήσεις εξετάζουν την αντίληψη του ασθενούς σχετικά με την ποιότητα της περίθαλψης, την επικοινωνία με τους επαγγελματίες υγείας, την προσβασιμότητα των υπηρεσιών και τη συνολική ικανοποίηση.

Τα δεδομένα του ερωτηματολογίου μπορούν να χρησιμοποιηθούν για:

την αξιολόγηση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας,

τη σύγκριση διαφορετικών μονάδων ή συστημάτων παροχής φροντίδας,

τη διερεύνηση παραγόντων που επηρεάζουν την εμπειρία του ασθενούς,

τον σχεδιασμό στρατηγικών βελτίωσης των υπηρεσιών υγείας.

Βαθμονόμηση

Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από 18 ερωτήσεις, οι οποίες αφορούν την ιατρική περίθαλψη που λαμβάνει ο ασθενής τη δεδομένη χρονική στιγμή. Σε περίπτωση που ο συμμετέχων δεν λαμβάνει ενεργή περίθαλψη, καλείται να απαντήσει με βάση την περίθαλψη που θα επιθυμούσε να λάβει σε περίπτωση ανάγκης.

Οι απαντήσεις δίνονται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert:

1 = Συμφωνώ πολύ
έως
5 = Διαφωνώ πολύ

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των απαντήσεων και κυμαίνεται από 18 έως 90 βαθμούς.

Σύμφωνα με την αρχική βαθμολόγηση του εργαλείου, οι υψηλότερες τιμές συνδέονται με μεγαλύτερη δυσαρέσκεια από την παρεχόμενη φροντίδα, ενώ οι χαμηλότερες τιμές υποδηλώνουν υψηλότερη ικανοποίηση του ασθενούς.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Το PSQ-18 έχει παρουσιάσει ικανοποιητικές ψυχομετρικές ιδιότητες και έχει χρησιμοποιηθεί διεθνώς για την αξιολόγηση της ικανοποίησης από υπηρεσίες υγείας.

Η ελληνική προσαρμογή πραγματοποιήθηκε από τον Ν. Πολύζο μέσω διαδικασίας αντίστροφης ανεξάρτητης μετάφρασης. Το εργαλείο παρουσίασε αποδεκτή εσωτερική συνέπεια, με δείκτη Cronbach’s alpha = 0,74, ενώ παρατηρήθηκε σημαντική συνδιακύμανση μεταξύ των επιμέρους ερωτήσεων.

Βιβλιογραφία

Ware, J. E. (1976). Development and validation of scales to measure patient satisfaction with health care services. Southern Illinois University, School of Medicine.

Πολύζος, Ν. Ελληνική προσαρμογή του Patient Satisfaction Questionnaire – Short Form (PSQ-18).