Ερωτηματολόγιο Δυνατών Σημείων και Δυσκολιών – Εκπαιδευτικοί [SADQT-41]

Ανάλυση

Το Strengths and Difficulties Questionnaire – Teachers (SADQT-41) αποτελεί εργαλείο αξιολόγησης που χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση των συναισθηματικών, συμπεριφορικών και κοινωνικών χαρακτηριστικών των παιδιών στο σχολικό περιβάλλον, με βάση τις παρατηρήσεις των εκπαιδευτικών. Το ερωτηματολόγιο προσφέρει μια σύντομη αλλά πολυδιάστατη εικόνα τόσο των δυσκολιών όσο και των θετικών χαρακτηριστικών του παιδιού.

Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, το ερωτηματολόγιο περιλαμβάνει 25 ερωτήσεις που κατανέμονται σε πέντε βασικές περιοχές: συναισθηματικά προβλήματα, συμπεριφορικές δυσκολίες, υπερκινητικότητα και διάσπαση προσοχής, δυσκολίες στις σχέσεις με συνομηλίκους και θετικές κοινωνικές ή ενισχυτικές συμπεριφορές.

Η αξιολόγηση από τον εκπαιδευτικό παρουσιάζει ιδιαίτερη χρησιμότητα, καθώς βασίζεται στη συστηματική παρατήρηση του παιδιού μέσα σε ένα περιβάλλον με απαιτήσεις για προσοχή, αυτορρύθμιση, κοινωνική αλληλεπίδραση και προσαρμογή σε κανόνες.

Στόχος

Βασικός στόχος του SADQT-41 είναι η παροχή μιας κατανοητής και αξιόπιστης εκτίμησης της ψυχολογικής και συμπεριφορικής λειτουργίας του μαθητή στο σχολικό πλαίσιο. Μέσω της αξιολόγησης από τον εκπαιδευτικό μπορούν να εντοπιστούν δυσκολίες που ενδέχεται να επηρεάζουν την ακαδημαϊκή πρόοδο, τις κοινωνικές σχέσεις ή τη συναισθηματική προσαρμογή του παιδιού.

Το εργαλείο μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των αναγκών του μαθητή και να υποστηρίξει τη διαμόρφωση κατάλληλων εκπαιδευτικών ή ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων. Δεν λειτουργεί απομονωμένα ως διαγνωστικό μέσο, αλλά μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας αξιολόγησης.

Βασικές Διαστάσεις

Το ερωτηματολόγιο εξετάζει πέντε βασικούς τομείς:

Συναισθηματικά προβλήματα: αφορά ενδείξεις άγχους, φόβου, ανησυχίας ή άλλων συναισθηματικών δυσκολιών.

Συμπεριφορικές δυσκολίες: εξετάζει προβλήματα που σχετίζονται με την τήρηση κανόνων και τη διαχείριση συμπεριφοράς.

Υπερκινητικότητα και διάσπαση προσοχής: αποτυπώνει δυσκολίες συγκέντρωσης, αυξημένη κινητικότητα και παρορμητικότητα.

Δυσκολίες στις σχέσεις με συνομηλίκους: αφορά ζητήματα κοινωνικής ένταξης και αλληλεπίδρασης με άλλα παιδιά.

Θετικές κοινωνικές συμπεριφορές: εξετάζει ενισχυτικά χαρακτηριστικά του παιδιού και θετικές μορφές κοινωνικής συμπεριφοράς.

Η παράλληλη αξιολόγηση δυσκολιών και δυνατών σημείων αποτελεί σημαντικό χαρακτηριστικό του εργαλείου, καθώς επιτρέπει μια πιο ισορροπημένη εικόνα της λειτουργικότητας του μαθητή.

Βαθμονόμηση

Η βαθμολόγηση βασίζεται στις απαντήσεις των εκπαιδευτικών στις 25 ερωτήσεις. Κάθε στοιχείο αξιολογείται σε τριβάθμια κλίμακα, από 0 έως 2, όπου στο διαθέσιμο υλικό αναφέρεται ενδεικτικά: 0 = Καθόλου, 1 = Μερικές φορές και 2 = Πολύ συχνά.

Οι βαθμολογίες των ερωτήσεων αθροίζονται ανά τομέα ώστε να προκύψουν επιμέρους δείκτες. Τα αποτελέσματα μπορούν στη συνέχεια να συγκριθούν με διαθέσιμα κριτήρια ή τιμές αναφοράς για την εκτίμηση του βαθμού στον οποίο οι παρατηρούμενες δυσκολίες βρίσκονται εντός αναμενόμενων ορίων ή ενδέχεται να απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση.

Η ακριβής βαθμολόγηση πρέπει να ακολουθεί το επίσημο σύστημα του SDQ, ιδίως όσον αφορά τυχόν αντίστροφα βαθμολογούμενα στοιχεία και τον υπολογισμό των επιμέρους και συνολικών δεικτών.

Εφαρμογές

Το SADQT-41 μπορεί να αξιοποιηθεί σε σχολικές, ερευνητικές και κλινικές εφαρμογές, ιδιαίτερα όταν απαιτείται μια σύντομη εκτίμηση της κοινωνικής, συναισθηματικής και συμπεριφορικής λειτουργίας ενός παιδιού.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο πρώιμης ανίχνευσης δυσκολιών, παρακολούθησης της εξέλιξης ενός μαθητή ή αξιολόγησης αλλαγών μετά από εκπαιδευτικές και ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις. Η συνδυαστική χρήση του με πληροφορίες από γονείς, το ίδιο το παιδί και άλλους επαγγελματίες μπορεί να προσφέρει πληρέστερη εικόνα της λειτουργικότητάς του.

Βιβλιογραφία

Goodman, R. (1997). The Strengths and Difficulties Questionnaire: A research note. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 38, 581–586.

Goodman, R., Meltzer, H., & Bailey, V. (1998). The Strengths and Difficulties Questionnaire: A pilot study on the validity of the self-report version. European Child and Adolescent Psychiatry, 7, 125–130.

Goodman, R. (1999). The extended version of the Strengths and Difficulties Questionnaire as a guide to child psychiatric caseness and consequent burden. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 40, 791–801.

Goodman, A., Lamping, D. L., & Ploubidis, G. B. (2010). When to use broader internalising and externalising subscales instead of the hypothesised five subscales on the Strengths and Difficulties Questionnaire (SDQ): Data from British parents, teachers and children. Journal of Abnormal Child Psychology, 38, 1179–1191.