Κλίμακας Αυτοαξιολόγησης για Παιδιά [SCSC-22]

Περιγραφή

Η Κλίμακα Αυτοαντίληψης για Παιδιά (Self-Concept Scale for Children – SCSC-22) αποτελεί εργαλείο αυτοαναφοράς που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση της εικόνας που διαμορφώνει το παιδί για τον εαυτό του και των συναισθημάτων που συνδέονται με αυτή. Αποτελείται από 22 επιθετικές δηλώσεις (adjective statements), μέσω των οποίων το παιδί εκφράζει τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται και αξιολογεί τον εαυτό του σε καθημερινές καταστάσεις.

Η κλίμακα απευθύνεται κυρίως σε παιδιά σχολικής ηλικίας και μπορεί να αξιοποιηθεί σε ερευνητικά, εκπαιδευτικά και ψυχοπαιδαγωγικά πλαίσια για τη μελέτη της αυτοαντίληψης και της αυτοεκτίμησης.

Σκοπός

Βασικός στόχος της SCSC-22 είναι η αξιολόγηση της αυτοεικόνας και της αυτοεκτίμησης του παιδιού, όπως αυτές γίνονται αντιληπτές από το ίδιο. Μέσω των απαντήσεων επιχειρείται να αποτυπωθεί ο βαθμός στον οποίο το παιδί διατηρεί θετική ή αρνητική στάση απέναντι στον εαυτό του.

Η αυτοαντίληψη αποτελεί σημαντική πτυχή της ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης, καθώς μπορεί να σχετίζεται με τον τρόπο με τον οποίο το παιδί προσαρμόζεται στο σχολικό και κοινωνικό περιβάλλον και ανταποκρίνεται στις καθημερινές απαιτήσεις.

Δομή του Εργαλείου

Η κλίμακα περιλαμβάνει 22 δηλώσεις, οι οποίες είναι διατυπωμένες με απλό και κατανοητό τρόπο ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν από παιδιά δημοτικής ηλικίας.

Οι δηλώσεις αποτυπώνουν διαφορετικές πτυχές της αυτοαντίληψης και επιτρέπουν τη διαμόρφωση ενός συνολικού δείκτη που αντανακλά τον τρόπο με τον οποίο το παιδί αξιολογεί τον εαυτό του.

Τρόπος Βαθμολόγησης

Οι απαντήσεις δίνονται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας, ως εξής:

1 = Καθόλου
2 = Σπάνια
3 = Μερικές φορές
4 = Συχνά
5 = Τις περισσότερες φορές

Οι δηλώσεις στις θέσεις 10, 17 και 20 βαθμολογούνται αντίστροφα πριν από τον υπολογισμό της συνολικής βαθμολογίας.

Η τελική βαθμολογία μπορεί να υπολογιστεί μέσω αθροίσματος ή μέσου όρου των απαντήσεων. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν υψηλότερο επίπεδο αυτοεκτίμησης και θετικότερη αυτοαντίληψη.

Εγκυρότητα

Η κλίμακα παρουσιάζει ενδείξεις συγκλίνουσας εγκυρότητας, καθώς οι βαθμολογίες της έχουν συσχετιστεί με επίπεδα άγχους όπως αυτά καταγράφονται μέσω της Children’s Manifest Anxiety Scale. Παιδιά που εμφανίζουν υψηλότερα επίπεδα άγχους τείνουν να παρουσιάζουν χαμηλότερες βαθμολογίες αυτοεκτίμησης.

Η θεωρητική καταλληλότητα της κλίμακας υποστηρίζεται επίσης από την απλότητα της διατύπωσης και τη σαφήνεια των εννοιών για παιδιά σχολικής ηλικίας.

Αξιοπιστία

Η επαναληπτική αξιοπιστία (test-retest reliability) της SCSC-22 έχει αναφερθεί με συντελεστές συσχέτισης που κυμαίνονται από 0,73 έως 0,91, υποδηλώνοντας ικανοποιητική έως υψηλή σταθερότητα των απαντήσεων σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις.

Η εσωτερική συνέπεια του εργαλείου θεωρείται κατάλληλη για χρήση σε ερευνητικά και εκπαιδευτικά πλαίσια.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων βασίζεται κυρίως στον υπολογισμό του συνολικού δείκτη αυτοεκτίμησης ή αυτοαντίληψης. Οι βαθμολογίες μπορούν να συγκριθούν μεταξύ διαφορετικών ομάδων με βάση μεταβλητές όπως το φύλο, η ηλικία ή το εκπαιδευτικό και ψυχοκοινωνικό πλαίσιο.

Η SCSC-22 μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο screening για την πρώιμη αναγνώριση χαμηλής αυτοεκτίμησης, για την υποστήριξη ψυχοπαιδαγωγικών παρεμβάσεων και για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας προγραμμάτων ενδυνάμωσης της αυτοεικόνας και της αυτοεκτίμησης.

Τα αποτελέσματα θα πρέπει να ερμηνεύονται σε συνδυασμό με το αναπτυξιακό και κοινωνικό πλαίσιο του παιδιού και δεν αποτελούν από μόνα τους κλινική διάγνωση.

Βιβλιογραφία

Lipsitt, L. P. (1958). A self-concept scale for anxiety. Child Development, 29, 463–472.

Corcoran, K., & Fisher, J. (1987). Measures for Clinical Practice. New York: The Free Press.

Τσιμπιδάκη, Α. (υπό δημοσίευση). Η οικογένεια με ένα παιδί προσχολικής και σχολικής ηλικίας με ειδικές ανάγκες. Πανεπιστήμιο Αιγαίου, Τμήμα Προσχολικής Αγωγής και Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού.