Κλίμακα Γνωσιακής Διαστρέβλωσης [TAFS-19]

Περιγραφή

Η Κλίμακα Συγχώνευσης Σκέψης–Δράσης (Thought-Action Fusion Scale – TAFS-19) αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο για την αξιολόγηση της γνωσιακής διαστρέβλωσης που είναι γνωστή ως συγχώνευση σκέψης–δράσης (Thought-Action Fusion). Η έννοια αυτή αναφέρεται στην τάση ενός ατόμου να αποδίδει στις σκέψεις του σημασία αντίστοιχη με εκείνη πραγματικών πράξεων ή γεγονότων. Η συγκεκριμένη γνωστική διεργασία έχει μελετηθεί ιδιαίτερα σε σχέση με την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή.

Η κλίμακα αναπτύχθηκε από τους Shafran και συνεργάτες το 1996 και περιλαμβάνει 19 ερωτήσεις, οι οποίες αξιολογούν διαφορετικές μορφές συγχώνευσης σκέψης–δράσης.

Σκοπός

Κύριος σκοπός της TAFS-19 είναι η μέτρηση του βαθμού στον οποίο ένα άτομο συγχέει τη σκέψη με την πράξη ή με την πιθανότητα πραγματοποίησης ενός γεγονότος.

Η κλίμακα επιτρέπει την αξιολόγηση γνωστικών πεποιθήσεων που μπορεί να σχετίζονται με ιδεοληπτικές σκέψεις, αίσθημα ευθύνης, ενοχή και την υπερβολική σημασία που αποδίδεται στο περιεχόμενο της σκέψης.

Δομή της Κλίμακας

Η TAFS-19 περιλαμβάνει δύο βασικούς παράγοντες:

• Ηθική Συγχώνευση Σκέψης–Δράσης (Moral TAF)
• Συγχώνευση Πιθανότητας Σκέψης–Δράσης (Likelihood TAF)

Ειδικότερα, από τις 19 ερωτήσεις:

• 12 ερωτήσεις αξιολογούν τον βαθμό στον οποίο το άτομο θεωρεί τις ιδεοληπτικές σκέψεις ή τις απαγορευμένες πράξεις ηθικά ισοδύναμες.
• 4 ερωτήσεις εξετάζουν την πεποίθηση ότι η σκέψη ενός αρνητικού γεγονότος που αφορά συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο αυξάνει την πιθανότητα να συμβεί.
• 3 ερωτήσεις αξιολογούν την αντίστοιχη πεποίθηση όταν το αρνητικό γεγονός αφορά το ίδιο το άτομο.

Βαθμολόγηση

Κάθε πρόταση βαθμολογείται σε πενταβάθμια κλίμακα, από:

• 0 = Διαφωνώ πολύ
• 4 = Συμφωνώ πολύ

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των 19 επιμέρους απαντήσεων και κυμαίνεται από 0 έως 76.

Υψηλότερη συνολική βαθμολογία υποδηλώνει εντονότερη γνωσιακή διαστρέβλωση και ισχυρότερη συγχώνευση σκέψης–δράσης.

Αξιοπιστία

Στο διαθέσιμο υλικό αναφέρεται ότι η κλίμακα παρουσιάζει πολύ καλή εσωτερική συνέπεια, με δείκτη Cronbach’s α = 0,85.

Η τιμή αυτή υποδηλώνει ικανοποιητικό βαθμό συνοχής μεταξύ των επιμέρους ερωτήσεων της κλίμακας.

Κλινική και Ερευνητική Αξιοποίηση

Η TAFS-19 μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε έρευνες που αφορούν την ιδεοψυχαναγκαστική συμπτωματολογία, τις παρεμβατικές σκέψεις, την ενοχή, την υπερβολική αίσθηση ευθύνης και τις γνωστικές διαστρεβλώσεις.

Σε κλινικό πλαίσιο, μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση των γνωστικών πεποιθήσεων που διατηρούν ιδεοληπτικά συμπτώματα και να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά κατά την αξιολόγηση ή την παρακολούθηση θεραπευτικών παρεμβάσεων.

Ανάλυση Δεδομένων

Η ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά, συνολική βαθμολογία, υποκλίμακες, συσχετίσεις και συγκρίσεις μεταξύ ομάδων.

Σε ψυχομετρικές εφαρμογές μπορούν επίσης να εξεταστούν η εσωτερική συνέπεια, η παραγοντική δομή, η συγκλίνουσα εγκυρότητα και η διακριτική εγκυρότητα της κλίμακας.

Η ξεχωριστή ανάλυση της Moral TAF και της Likelihood TAF μπορεί να δώσει πιο αναλυτική εικόνα του γνωστικού προφίλ του συμμετέχοντα.

Ερμηνεία

Υψηλότερη βαθμολογία στην TAFS-19 υποδηλώνει ισχυρότερη τάση του ατόμου να θεωρεί ότι οι σκέψεις του έχουν ηθική ισοδυναμία με πράξεις ή αυξημένη πιθανότητα πρόκλησης πραγματικών γεγονότων.

Ωστόσο, η βαθμολογία δεν αποτελεί από μόνη της διαγνωστικό κριτήριο. Η κλίμακα θα πρέπει να χρησιμοποιείται ως εργαλείο ψυχομετρικής αξιολόγησης και τα αποτελέσματα να ερμηνεύονται σε συνδυασμό με το κλινικό ιστορικό, άλλα εργαλεία και το συνολικό ερευνητικό ή θεραπευτικό πλαίσιο.

Βιβλιογραφία

Shafran, R., Thordarson, D. S., & Rachman, S. (1996). Thought-action fusion in obsessive compulsive disorder. Journal of Anxiety Disorders, 10(5), 379–391.

Rachman, S. (1993). Obsessions, responsibility and guilt. Behaviour Research and Therapy, 31(2), 149–154.

Rassin, E., Merckelbach, H., Muris, P., & Schmidt, H. (2001). The thought-action fusion scale: Further evidence for its reliability and validity. Behaviour Research and Therapy, 39(5), 537–544.

Shafran, R., & Rachman, S. (2004). Thought-action fusion: A review. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 35(2), 87–107.

Lee, S. W., Cha, H., Chung, Y., Kim, E., Song, H., Chang, Y., & Lee, S. J. (2019). The neural correlates of thought–action fusion in healthy adults: A functional magnetic resonance imaging study. Depression and Anxiety, 36(8), 732–743.