Δείκτης Εκτίμησης Προβλημάτων και Αναγκών Θεραπείας [TDI-45]

Περιγραφή

Ο Δείκτης Εκτίμησης Προβλημάτων και Αναγκών Θεραπείας (Treatment Demand Indicator – TDI-45) αποτελεί δομημένο εργαλείο συλλογής πληροφοριών για άτομα που προσέρχονται σε υπηρεσίες συμβουλευτικής ή θεραπείας για προβλήματα που σχετίζονται με τη χρήση ουσιών.

Η ανάπτυξή του συνδέεται με την ευρωπαϊκή προσπάθεια εναρμόνισης της καταγραφής των αιτημάτων θεραπείας, μέσα από τη συνεργασία του European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA), της Pompidou Group και εκπροσώπων των κρατών-μελών.

Στο ελληνικό πλαίσιο, το εργαλείο έχει χρησιμοποιηθεί σε υπηρεσίες απεξάρτησης και συμβουλευτικά κέντρα, με στόχο τη συστηματική καταγραφή των χαρακτηριστικών και των αναγκών των ατόμων που ζητούν θεραπευτική βοήθεια.

Σκοπός

Βασικός στόχος του TDI-45 είναι η παροχή μιας τυποποιημένης μεθοδολογίας συλλογής δεδομένων σχετικά με τα άτομα που έρχονται σε επαφή με υπηρεσίες θεραπείας για προβλήματα χρήσης ουσιών.

Η χρήση του επιτρέπει την καταγραφή πληροφοριών σχετικά με:

• τα κοινωνικοδημογραφικά χαρακτηριστικά,
• τα πρότυπα χρήσης ουσιών,
• τις συμπεριφορές υψηλού κινδύνου,
• το οικογενειακό ιστορικό,
• τη σωματική και ψυχική υγεία,
• την εμπλοκή με τον νόμο,
• το θεραπευτικό ιστορικό και τις ανάγκες παρέμβασης.

Παράλληλα, τα δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν για την παρακολούθηση των τάσεων στη χρήση ουσιών και στη ζήτηση θεραπευτικών υπηρεσιών.

Δομή

Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, το TDI-45 περιλαμβάνει 45 δομημένες ερωτήσεις και καλύπτει ενότητες όπως:

• στοιχεία επαφής και εισαγωγής στη θεραπεία,
• κοινωνικοδημογραφικά χαρακτηριστικά,
• πληροφορίες σχετικά με τη χρήση ουσιών,
• συμπεριφορές υψηλού κινδύνου,
• οικογενειακό ιστορικό,
• κατάσταση υγείας,
• εμπλοκή με το νομικό σύστημα,
• στρατιωτική υπηρεσία,
• αξιολόγηση της συνέντευξης,
• συνοπτική εικόνα της θεραπευτικής πορείας.

Η περίοδος αναφοράς αφορά κυρίως την κατάσταση του ατόμου κατά τις τελευταίες 30 ημέρες πριν από την έναρξη της θεραπείας.

Βαθμολόγηση

Το παρεχόμενο υλικό αναφέρει ότι η αξιολόγηση μπορεί να περιλαμβάνει βαθμολογίες ανά τομέα από –3 έως +3, όπου οι αρνητικές τιμές αντιστοιχούν σε επιδείνωση και οι θετικές σε βελτίωση.

Αναφέρεται επίσης συνολική εστιακή βαθμολογία από –9 έως +9.

Ωστόσο, επειδή ο TDI αποτελεί κυρίως τυποποιημένο σύστημα καταγραφής και παρακολούθησης θεραπευτικών αιτημάτων, η χρήση και η ερμηνεία οποιασδήποτε συνολικής αριθμητικής βαθμολογίας πρέπει να ακολουθεί αυστηρά το συγκεκριμένο πρωτόκολλο ή την έκδοση του εργαλείου που χρησιμοποιείται.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του TDI-45 μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά για τα χαρακτηριστικά των ατόμων που εισέρχονται σε θεραπεία, τα πρότυπα χρήσης ουσιών και τις θεραπευτικές τους ανάγκες.

Μπορούν επίσης να πραγματοποιηθούν συγκρίσεις μεταξύ διαφορετικών ομάδων, χρονικών περιόδων ή θεραπευτικών υπηρεσιών, καθώς και αναλύσεις τάσεων σχετικά με τη ζήτηση θεραπείας.

Σε επίπεδο δημόσιας υγείας, τα στοιχεία μπορούν να συμβάλουν στην εκτίμηση της έκτασης και της εξέλιξης των προβλημάτων χρήσης ουσιών, σε συνδυασμό με άλλους επιδημιολογικούς δείκτες.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, το TDI-45 παρουσιάζει ικανοποιητικά χαρακτηριστικά εγκυρότητας και αξιοπιστίας.

Η εγκυρότητα περιεχομένου υποστηρίζεται από τη συμμετοχή διεθνών εμπειρογνωμόνων στην ανάπτυξη του πρωτοκόλλου και από την κάλυψη βασικών τομέων που σχετίζονται με τη χρήση ουσιών και τη θεραπεία.

Αναφέρονται επίσης ενδείξεις εγκυρότητας κατασκευής και κριτηρίου μέσω συσχετίσεων με άλλα εργαλεία αξιολόγησης, όπως το Addiction Severity Index (ASI) και το EuropASI.

Ως προς την αξιοπιστία, το παρεχόμενο υλικό αναφέρει τιμές Cronbach’s α άνω του 0,70 για επιμέρους ενότητες και δείκτες επαναληπτικής αξιοπιστίας r > 0,80.

Εφαρμογές

Το TDI-45 μπορεί να αξιοποιηθεί σε:

• υπηρεσίες απεξάρτησης και συμβουλευτικής,
• προγράμματα θεραπείας εξαρτήσεων,
• επιδημιολογική επιτήρηση,
• έρευνα δημόσιας υγείας,
• αξιολόγηση θεραπευτικών αναγκών,
• παρακολούθηση τάσεων στη ζήτηση θεραπείας.

Η σημασία του βρίσκεται κυρίως στη δυνατότητα παραγωγής συγκρίσιμων και συστηματικά οργανωμένων δεδομένων, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο σε κλινικό όσο και σε εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο.

Βιβλιογραφία

European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction. (2012). Treatment Demand Indicator (TDI) Standard Protocol 3.0: Guidelines for Reporting Data on People Entering Drug Treatment in European Countries. Publications Office of the European Union.

Pompidou Group, Council of Europe, & European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction. (2000). Treatment Demand Indicator (TDI): Standard Protocol 2.0.

Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ) – Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά (ΕΚΤΕΠΝ). (2004). Δείκτης Αίτησης Θεραπευτικής Βοήθειας σε Χρήστες Ναρκωτικών (2η έκδ.). Αθήνα: ΕΠΙΨΥ.