Πολυδιάστατο Ερωτηματολόγιο των Δέκα Εντολών [M10CQ-50]

Περιγραφή

Το Πολυδιάστατο Ερωτηματολόγιο των Δέκα Εντολών (Multidimensional Ten Commandments Questionnaire – M10CQ-50) αναπτύχθηκε από τον William E. Snell Jr. το 1995. Αποτελεί εργαλείο αυτοαναφοράς 50 ερωτήσεων, σχεδιασμένο για την αξιολόγηση των στάσεων και του βαθμού συμφωνίας των ατόμων με τις ηθικές και θρησκευτικές αρχές των Δέκα Εντολών.

Το ερωτηματολόγιο είναι δομημένο σε δέκα υποκλίμακες, καθεμία από τις οποίες αντιστοιχεί σε μία από τις Δέκα Εντολές και περιλαμβάνει πέντε ερωτήσεις. Το περιεχόμενό του εντάσσεται ρητά στο ιουδαιοχριστιανικό και, ειδικότερα, στο χριστιανικό πλαίσιο αναφοράς. Επομένως, δεν αποτελεί ουδέτερο ή διαπολιτισμικό μέτρο της γενικής ηθικής.

Στόχος

Στόχος του M10CQ-50 είναι να εξετάσει τον βαθμό αποδοχής συγκεκριμένων θρησκευτικών και ηθικών αρχών, όπως η πίστη στον Θεό, ο σεβασμός προς το όνομά Του και την ημέρα λατρείας, η τιμή προς τους γονείς, η απόρριψη του φόνου, της μοιχείας, της κλοπής, της ψευδομαρτυρίας και της επιθυμίας για όσα ανήκουν σε άλλους.

Η πολυδιάστατη δομή του επιτρέπει να εντοπίζονται διαφοροποιήσεις ανάμεσα στις επιμέρους εντολές. Ένα άτομο μπορεί, για παράδειγμα, να αποδέχεται έντονα ορισμένες διαπροσωπικές ηθικές αρχές, αλλά να εμφανίζει χαμηλότερη συμφωνία με συγκεκριμένες θρησκευτικές επιταγές.

Ανάλυση και χρήση δεδομένων

Για κάθε εντολή υπολογίζεται χωριστή βαθμολογία από τις πέντε αντίστοιχες ερωτήσεις. Η χρήση μίας ενιαίας συνολικής βαθμολογίας πρέπει να πραγματοποιείται μόνο εφόσον τεκμηριώνεται από την παραγοντική δομή και την αξιοπιστία της έκδοσης που χρησιμοποιείται.

Η στατιστική ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στοιχεία, αξιολόγηση της εσωτερικής συνοχής κάθε υποκλίμακας και εξέταση συσχετίσεων με μεταβλητές όπως η θρησκευτικότητα, η πνευματικότητα, οι ηθικές αξίες και η συχνότητα συμμετοχής σε θρησκευτικές δραστηριότητες. Η προτεινόμενη δεκαδιάστατη δομή μπορεί να διερευνηθεί μέσω επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης.

Η ερμηνεία χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε μη χριστιανικούς, μη θρησκευόμενους ή πολιτισμικά διαφορετικούς πληθυσμούς. Χαμηλή βαθμολογία δεν υποδηλώνει κατ’ ανάγκη χαμηλή ηθικότητα, αλλά περιορισμένη συμφωνία με το συγκεκριμένο θρησκευτικό πλαίσιο.

Βαθμολόγηση

Οι απαντήσεις καταγράφονται σε πενταβάθμια κλίμακα:

A = Διαφωνώ απόλυτα
B = Διαφωνώ λίγο
C = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ
D = Συμφωνώ λίγο
E = Συμφωνώ απόλυτα

Οι λεκτικές επιλογές μπορούν να κωδικοποιηθούν αριθμητικά από 1 έως 5. Οι ερωτήσεις 28 και 29 έχουν αντίθετη κατεύθυνση και πρέπει να βαθμολογούνται αντίστροφα. Με κωδικοποίηση 1–5, η βαθμολογία κάθε υποκλίμακας κυμαίνεται από 5 έως 25. Υψηλότερη τιμή υποδηλώνει ισχυρότερη συμφωνία με την αντίστοιχη εντολή.

Δεν έχουν καθιερωθεί διαγνωστικά όρια. Το εργαλείο προορίζεται για ερευνητική αξιολόγηση στάσεων και όχι για κλινική διάγνωση ή κρίση του ηθικού χαρακτήρα. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες οδηγίες, απαιτείται έγγραφη άδεια του δημιουργού πριν από τη χρήση του.

Βιβλιογραφία

Snell, W. E., Jr. (1995). Measuring the Ten Commandments: Construction and preliminary evidence for reliability and validity [Manuscript in preparation].

Graham, J., Haidt, J., & Nosek, B. A. (2009). Liberals and conservatives rely on different sets of moral foundations. Journal of Personality and Social Psychology, 96(5), 1029–1046. https://doi.org/10.1037/a0015141

Pargament, K. I. (1997). The psychology of religion and coping: Theory, research, practice. Guilford Press.