Θεωρία του Νου: Αξιολόγηση με Λεκτικά Σενάρια [TM-AVS-14]

Ανάλυση Κλίμακας

Η κλίμακα ΜΘΝ (Μέτρο Θεωρίας του Νου) βασίζεται σε δοκιμασίες που αξιολογούν την ικανότητα κατανόησης των νοητικών καταστάσεων των άλλων. Οι δοκιμασίες αυτές αναπτύχθηκαν από ερευνητές όπως η Happé (1994) και οι Hutchins et al. (2008) και περιλαμβάνουν λεκτικά σενάρια, ιστορίες και ερωτήσεις κατανόησης.

Σκοπός Ερωτηματολογίου (Κλίμακας)

Ο κύριος στόχος της κλίμακας είναι η αξιολόγηση της θεωρίας του νου (ToM) σε παιδιά και ενήλικες, με έμφαση στην κατανόηση πεποιθήσεων, συναισθημάτων και κοινωνικών υπονοούμενων. Η κλίμακα μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο σε ερευνητικό πλαίσιο όσο και σε κλινικές αξιολογήσεις, ιδιαίτερα σε άτομα με διαταραχές του αυτιστικού φάσματος ή άλλες αναπτυξιακές διαταραχές.

Δομή & Ερωτήσεις

Η κλίμακα ΜΘΝ περιλαμβάνει 4 κύριες κατηγορίες δοκιμασιών, καθεμία με τις δικές της ομάδες ερωτήσεων:

False Belief Tasks (Δοκιμασίες Λανθασμένης Πεποίθησης): Παρουσιάζονται ιστορίες (π.χ. τεστ Sally-Anne) όπου ο συμμετέχων πρέπει να προβλέψει τη συμπεριφορά ενός χαρακτήρα με βάση λανθασμένες πεποιθήσεις. Παράδειγμα: “Πού θα ψάξει η Sally τη μπάλα της;”

Strange Stories Test (Δοκιμασίες Παράξενων Ιστοριών): Αξιολογεί την κατανόηση της ειρωνείας, του ψεύδους και του σαρκασμού. Παράδειγμα: “Γιατί η Μαρία είπε ότι της άρεσε το δώρο, αν και στην πραγματικότητα δεν της άρεσε;”

Theory of Mind Task Battery: Περιλαμβάνει 15 ερωτήσεις που καλύπτουν διάφορες πτυχές της ToM, όπως η κατανόηση των συναισθημάτων και των προθέσεων. ToM Storybooks (Εικονογραφημένες Ιστορίες):

Χρησιμοποιούν εικόνες και απλές ιστορίες για να αξιολογήσουν την κατανόηση των συναισθημάτων και των πεποιθήσεων σε μικρά παιδιά. Οι συμμετέχοντες απαντούν σε κάθε ερώτηση επιλέγοντας ή περιγράφοντας τη σωστή απάντηση. Για τις κλειστές ερωτήσεις, χρησιμοποιείται μια 3-ή 5-βάθμια κλίμακα Likert (από “Καθόλου” έως “Πολύ”).

Στατιστική Ανάλυση

Ο χρόνος διεξαγωγής της κλίμακας είναι 20-30 λεπτά, ανάλογα με την ηλικία και τις ικανότητες του συμμετέχοντος. Τα αποτελέσματα βαθμολογούνται με βάση:

Ακρίβεια απαντήσεων (σωστό/λάθος).

Πληρότητα αιτιολόγησης (για ανοιχτές ερωτήσεις).

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Οι δοκιμασίες έχουν υψηλή εγκυρότητα και αξιοπιστία, με δείκτες Cronbach’s alpha που κυμαίνονται μεταξύ 0.75 και 0.90 για τις διάφορες υποκλίμακες. Επιπλέον, η κλίμακα μπορεί να διαφοροποιήσει μεταξύ φυσιολογικών και κλινικών πληθυσμών.

Βιβλιογραφία

Happé, F. G. E. (1994). Journal of Autism and Developmental Disorders, 24(2), 129-154.

Hutchins, T. L. et al. (2008). Focus on Autism and Other Developmental Disabilities, 23(4), 195-206.

Λέξεις Κλειδιά

Θεωρία του Νου, Αξιολόγηση, Ψυχομετρία, Ερωτηματολόγιο, Κλίμακα, Ανάλυση, Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος, Ερευνητική Πρόταση, Κλινική Αξιολόγηση, Κοινωνικές Υπονοούμενα, Κατανόηση Συναισθημάτων.