Ερωτηματολόγιο Αυτοεκτίμησης του Lawrence [LAWSEQ-16]

Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Αυτοεκτίμησης του Lawrence (Lawrence Self-Esteem Questionnaire – LAWSEQ-16) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αυτοαναφοράς που αναπτύχθηκε από τον David Lawrence το 1981 για την αξιολόγηση της αυτοεκτίμησης παιδιών σχολικής ηλικίας. Η κλίμακα εστιάζει κυρίως στον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους μέσα στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον, παρέχοντας μια συνολική εικόνα της προσωπικής τους αξίας, της αυτοπεποίθησης και της ψυχοκοινωνικής τους προσαρμογής.

Το εργαλείο αποτελείται από 16 ερωτήσεις αυτοαναφοράς, από τις οποίες οι 12 συμμετέχουν στη συνολική βαθμολογία, ενώ οι υπόλοιπες 4 λειτουργούν ως παραπλανητικά (filler) στοιχεία και δεν βαθμολογούνται. Η αρχική έκδοση απευθύνεται σε παιδιά ηλικίας 8 έως 12 ετών, ενώ έχει αναπτυχθεί και αντίστοιχη μορφή για μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Η κλίμακα χρησιμοποιείται ευρέως στην εκπαιδευτική ψυχολογία, στην παιδοψυχολογία, στην ειδική αγωγή και στην έρευνα της ψυχοκοινωνικής ανάπτυξης.

Στόχος

Βασικός στόχος του LAWSEQ-16 είναι η αξιόπιστη αξιολόγηση της αυτοεκτίμησης των μαθητών σε σχέση με το άμεσο κοινωνικό τους περιβάλλον, κυρίως την οικογένεια και το σχολείο. Η κλίμακα επιτρέπει τον εντοπισμό παιδιών με χαμηλή αυτοεκτίμηση, συμβάλλοντας στην έγκαιρη αναγνώριση ψυχοκοινωνικών δυσκολιών και στον σχεδιασμό εκπαιδευτικών, συμβουλευτικών και ψυχολογικών παρεμβάσεων που ενισχύουν την αυτοπεποίθηση, τη συναισθηματική ανάπτυξη και τη σχολική προσαρμογή.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του LAWSEQ-16 βασίζεται στις απαντήσεις των παιδιών στις δώδεκα βαθμολογούμενες ερωτήσεις. Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των επιμέρους απαντήσεων και χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του επιπέδου αυτοεκτίμησης του παιδιού.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά, υπολογισμό μέσου όρου και τυπικής απόκλισης, έλεγχο της αξιοπιστίας μέσω του συντελεστή Cronbach’s α, διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (EFA και CFA), αναλύσεις συσχέτισης (Pearson ή Spearman), συγκρίσεις μεταξύ ομάδων (Student’s t-test, ANOVA ή μη παραμετρικές δοκιμασίες), καθώς και μοντέλα γραμμικής ή λογιστικής παλινδρόμησης για τη διερεύνηση της σχέσης της αυτοεκτίμησης με μεταβλητές όπως η σχολική επίδοση, η ψυχική υγεία, η κοινωνική υποστήριξη, η οικογενειακή λειτουργικότητα και η ποιότητα ζωής. Η κλίμακα χρησιμοποιείται επίσης για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας ψυχοεκπαιδευτικών και συμβουλευτικών παρεμβάσεων.

Ψυχομετρικές Ιδιότητες

Η ελληνική και διεθνής βιβλιογραφία υποστηρίζει ότι το LAWSEQ-16 παρουσιάζει ικανοποιητική εσωτερική συνέπεια, με Cronbach’s α = 0,73 για το σύνολο των βαθμολογούμενων ερωτήσεων, γεγονός που υποδηλώνει καλή αξιοπιστία του εργαλείου. Η δομή και η αξιοπιστία της κλίμακας έχουν επιβεβαιωθεί και σε μεταγενέστερες μελέτες, οι οποίες έχουν εξετάσει τη σταθερότητα και τη δομική εγκυρότητα του εργαλείου σε διαφορετικούς πληθυσμούς παιδιών και εφήβων.

Βαθμονόμηση

Η βαθμολόγηση του LAWSEQ-16 πραγματοποιείται μέσω κλίμακας τριών διαβαθμίσεων, όπου οι απαντήσεις κωδικοποιούνται ως 2 = Ναι, 1 = Δεν μπορώ να πω / Δεν γνωρίζω και 0 = Όχι. Εξαίρεση αποτελεί μία ερώτηση, στην οποία η βαθμολόγηση πραγματοποιείται αντίστροφα σύμφωνα με τις οδηγίες του εργαλείου. Από τις 16 ερωτήσεις, μόνο οι 12 συμμετέχουν στη συνολική βαθμολογία, ενώ οι τέσσερις παραπλανητικές ερωτήσεις δεν υπολογίζονται. Η συνολική βαθμολογία κυμαίνεται από 0 έως 24, όπου χαμηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν υψηλότερη αυτοεκτίμηση, ενώ υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν χαμηλότερα επίπεδα αυτοεκτίμησης στο οικογενειακό και σχολικό περιβάλλον.

Βιβλιογραφία

Lawrence, D. (1981). The development of a self-esteem questionnaire. British Journal of Educational Psychology, 51(2), 245–251.

Rae, G., Dalto, G., Loughrey, D., & Woods, C. (2011). Component structure, reliability, and stability of Lawrence’s Self-Esteem Questionnaire (LAWSEQ). Educational Studies, 37(2), 155–158.

Saari, A. J., Kentala, J., & Mattila, K. J. (2015). Weaker self-esteem in adolescence predicts smoking. BioMed Research International, 2015.