Κλίμακα Αξιολόγησης Ψυχοκοινωνικής Προσαρμογής [MCI-R-19]

Σκοπός της Κλίμακας

Η συγκεκριμένη κλίμακα έχει ως βασικό σκοπό την αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο άτομα προσαρμόζονται κοινωνικά και πολιτισμικά όταν μετακινούνται σε ένα νέο πολιτισμικό πλαίσιο, όπως για παράδειγμα σε περιπτώσεις μετανάστευσης, προσφυγιάς ή συμμετοχής σε διαπολιτισμικά προγράμματα. Διερευνά τον βαθμό στον οποίο τα άτομα υιοθετούν συγκεκριμένες στρατηγικές για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του νέου περιβάλλοντος, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να αποτυπώσει τις στάσεις τους απέναντι στην πολιτισμική διαφορετικότητα και την πολυπολιτισμικότητα.

Ανάλυση της Κλίμακας

Η κλίμακα κατασκευάστηκε από τον Peter Schmitz το 1994 και αποτελείται από 19 δηλώσεις. Οι δηλώσεις αυτές οργανώνονται γύρω από τέσσερις βασικές στρατηγικές προσαρμογής, σύμφωνα με το θεωρητικό πλαίσιο του Berry: την εναρμόνιση, την αφομοίωση, τον διαχωρισμό και την περιθωριοποίηση. Η στρατηγική της εναρμόνισης εκφράζει την προσπάθεια του ατόμου να συμμετάσχει ενεργά στη νέα κοινωνία διατηρώντας ταυτόχρονα πολιτισμικά στοιχεία της αρχικής του ταυτότητας. Στην αφομοίωση, το άτομο επιδιώκει την πλήρη ενσωμάτωση στον νέο πολιτισμό, εγκαταλείποντας πολιτισμικά χαρακτηριστικά της προέλευσής του. Ο διαχωρισμός δηλώνει την επιλογή του ατόμου να διατηρήσει την αρχική του κουλτούρα αποφεύγοντας την επαφή με την κοινωνία υποδοχής, ενώ η περιθωριοποίηση αντικατοπτρίζει μια κατάσταση απομόνωσης, κατά την οποία το άτομο νιώθει αποξενωμένο τόσο από την παλιά όσο και από τη νέα του κουλτούρα. Η κλίμακα μπορεί να χορηγηθεί τόσο σε εφήβους όσο και σε ενήλικες, διευρύνοντας το πεδίο εφαρμογής της.

Βαθμολόγηση και Στατιστική Ανάλυση

Η βαθμολόγηση γίνεται με τη χρήση επταβάθμιας Λικερτικής κλίμακας, όπου το 1 αντιστοιχεί σε «συμφωνώ απόλυτα» και το 7 σε «διαφωνώ απόλυτα». Κάθε ερώτηση λαμβάνει έναν βαθμό σύμφωνα με τη στάση του συμμετέχοντα και η τελική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των απαντήσεων σε όλες τις δηλώσεις της κλίμακας. Το εύρος της τελικής βαθμολογίας κυμαίνεται από 19 έως 133. Υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν θετικότερη στάση απέναντι στην πολυπολιτισμικότητα και μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα στο νέο κοινωνικό περιβάλλον.

Εγκυρότητα

Η εγκυρότητα της κλίμακας έχει επιβεβαιωθεί μέσω υψηλών συντελεστών συσχέτισης με σχετικές ψυχομετρικές μεταβλητές, όπως η ψυχολογική ευημερία, η αίσθηση του ανήκειν, οι στάσεις απέναντι σε διαφορετικές εθνοτικές ομάδες και η ικανοποίηση από τη ζωή σε νέο πολιτισμικό πλαίσιο. Οι συσχετίσεις αυτές υποδεικνύουν ότι η κλίμακα μετρά με ακρίβεια τις διαστάσεις της πολιτισμικής προσαρμογής που φιλοδοξεί να αξιολογήσει.

Αξιοπιστία

Η αξιοπιστία της κλίμακας, όπως μετρήθηκε με τον δείκτη εσωτερικής συνέπειας Cronbach’s α, ανέρχεται στο εξαιρετικά υψηλό επίπεδο του 0,96. Το αποτέλεσμα αυτό υποδηλώνει ότι οι επιμέρους δηλώσεις της κλίμακας παρουσιάζουν υψηλό βαθμό συνοχής μεταξύ τους, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη στην αξιοπιστία του εργαλείου για ερευνητική ή διαγνωστική χρήση.

Βιβλιογραφία

Η θεωρητική θεμελίωση της κλίμακας και η εμπειρική της υποστήριξη προέρχονται από το έργο των Berry, Bouvy, Van de Vijver, Boski και Schmitz (1994), στο οποίο παρουσιάζεται μια συνολική προσέγγιση της διαπολιτισμικής προσαρμογής. Ειδικότερα, ο Schmitz (1994) εξετάζει τις διαδικασίες αφομοίωσης και προσαρμογής μεταναστών στη Γερμανία. Πιο πρόσφατες έρευνες, όπως αυτή των Stogianni, Murdock, He και Van De Vijver (2021), εστιάζουν στις στάσεις απέναντι στην πολυπολιτισμικότητα, επεκτείνοντας την εφαρμογή της κλίμακας και επιβεβαιώνοντας τη διαπολιτισμική εγκυρότητα των σχετικών μετρήσεων.