Περιγραφή

Η Organization-Based Self-Esteem Scale (OBSE) – Κλίμακα Αυτοεκτίμησης σε Οργανωσιακό Πλαίσιο είναι ένα ψυχομετρικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο οι εργαζόμενοι αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως ικανό, σημαντικό, αποτελεσματικό και άξιο μέλος του οργανισμού στον οποίο εργάζονται.

Η έννοια της οργανωσιακής αυτοεκτίμησης αναφέρεται στην προσωπική εκτίμηση της αξίας που θεωρεί ότι έχει το άτομο μέσα στο συγκεκριμένο εργασιακό και οργανωσιακό περιβάλλον. Επομένως, διαφοροποιείται από τη γενική αυτοεκτίμηση, καθώς επικεντρώνεται ειδικά στην αντίληψη του εαυτού μέσα στον εργασιακό ρόλο.

Η κλίμακα αναπτύχθηκε από τους Pierce, Gardner, Cummings και Dunham (1989) και έχει αξιοποιηθεί στην οργανωσιακή ψυχολογία και στη μελέτη της εργασιακής συμπεριφοράς.

Στόχος

Κύριος στόχος της OBSE είναι η αξιόπιστη αποτύπωση της αυτοεκτίμησης που διαμορφώνει το άτομο στο πλαίσιο της συμμετοχής του σε έναν οργανισμό.

Η κλίμακα εξετάζει κατά πόσο ο εργαζόμενος αισθάνεται ότι αποτελεί σημαντικό και χρήσιμο μέλος του εργασιακού περιβάλλοντος, ότι διαθέτει τις απαιτούμενες ικανότητες και ότι η παρουσία και η συνεισφορά του έχουν αξία.

Η αξιολόγηση αυτή μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της σχέσης μεταξύ της αντίληψης προσωπικής αξίας στον οργανισμό και μεταβλητών όπως η εργασιακή απόδοση, η ικανοποίηση, η οργανωσιακή δέσμευση και γενικότερα η εργασιακή συμπεριφορά.

Θεωρητικό Υπόβαθρο

Η οργανωσιακή αυτοεκτίμηση αποτελεί μια ειδική ως προς το πλαίσιο μορφή αυτοεκτίμησης. Αντί να αξιολογεί τη συνολική εικόνα που έχει ένα άτομο για τον εαυτό του, επικεντρώνεται στην αξία που αποδίδει στον εαυτό του ως μέλος ενός συγκεκριμένου οργανισμού.

Η έννοια συνδέεται με την αντίληψη ότι οι εμπειρίες που αποκτά ο εργαζόμενος μέσα στο εργασιακό περιβάλλον μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τη σημασία και την αποτελεσματικότητά του.

Η αναγνώριση, η υποστήριξη, η ανάθεση ευθύνης, η ποιότητα των εργασιακών σχέσεων και γενικότερα το οργανωσιακό περιβάλλον μπορούν να αποτελέσουν σημαντικές παραμέτρους κατά τη διερεύνηση της OBSE.

Δομή της Κλίμακας

Η κλίμακα εξετάζει αντιλήψεις που σχετίζονται με την προσωπική αξία, την ικανότητα, τη χρησιμότητα και τη σημασία του εργαζομένου μέσα στον οργανισμό.

Τα ερωτήματα επικεντρώνονται στον τρόπο με τον οποίο το άτομο αντιλαμβάνεται τη θέση και τη συνεισφορά του στο εργασιακό περιβάλλον.

Η OBSE αντιμετωπίζεται κατά κύριο λόγο ως μέτρο μιας ευρύτερης ενιαίας κατασκευής της οργανωσιακής αυτοεκτίμησης, με την ερμηνεία να επικεντρώνεται στη συνολική αντίληψη προσωπικής αξίας στο οργανωσιακό πλαίσιο.

Βαθμολόγηση

Οι συμμετέχοντες καλούνται να δηλώσουν τον βαθμό συμφωνίας τους με τις προτάσεις της κλίμακας μέσω κλίμακας τύπου Likert.

Ανάλογα με την έκδοση και το ερευνητικό πρωτόκολλο, μπορεί να χρησιμοποιείται διαφορετικός αριθμός επιλογών απόκρισης. Για τον λόγο αυτό, η βαθμολόγηση πρέπει να πραγματοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες της συγκεκριμένης έκδοσης που χρησιμοποιείται.

Μετά την κατάλληλη κωδικοποίηση των απαντήσεων, υπολογίζεται η βαθμολογία της οργανωσιακής αυτοεκτίμησης.

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν υψηλότερη αυτοεκτίμηση στο οργανωσιακό πλαίσιο και ισχυρότερη αντίληψη προσωπικής αξίας και αποτελεσματικότητας μέσα στον οργανισμό.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων της OBSE μπορεί να περιλαμβάνει τον υπολογισμό της συνολικής βαθμολογίας και βασικών περιγραφικών στατιστικών, όπως ο μέσος όρος, η τυπική απόκλιση, η διάμεσος και το εύρος τιμών.

Η εσωτερική συνέπεια της κλίμακας μπορεί να διερευνηθεί με κατάλληλους δείκτες αξιοπιστίας, όπως ο Cronbach’s alpha ή άλλους σύγχρονους δείκτες εσωτερικής συνέπειας.

Η δομή της κλίμακας μπορεί να εξεταστεί μέσω διερευνητικής ή επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται σε νέο πληθυσμό ή σε διαφορετικό γλωσσικό και πολιτισμικό περιβάλλον.

Οι βαθμολογίες της OBSE μπορούν επίσης να συσχετιστούν με μεταβλητές όπως η εργασιακή ικανοποίηση, η οργανωσιακή δέσμευση, η απόδοση, η αντιλαμβανόμενη οργανωσιακή υποστήριξη και άλλες διαστάσεις της εργασιακής εμπειρίας.

Ερμηνεία Αποτελεσμάτων

Υψηλότερη βαθμολογία στην OBSE υποδηλώνει ότι το άτομο αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως σημαντικό, ικανό και πολύτιμο μέλος του οργανισμού.

Ένας εργαζόμενος με υψηλότερη οργανωσιακή αυτοεκτίμηση τείνει να θεωρεί ότι η παρουσία και η εργασία του έχουν σημασία και ότι μπορεί να συνεισφέρει αποτελεσματικά στην επίτευξη των οργανωσιακών στόχων.

Χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν χαμηλότερη αντίληψη προσωπικής αξίας ή αποτελεσματικότητας μέσα στο συγκεκριμένο οργανωσιακό περιβάλλον.

Η ερμηνεία πρέπει να πραγματοποιείται σε συνάρτηση με τα χαρακτηριστικά του δείγματος και το εργασιακό πλαίσιο και όχι ως αυτόνομη κλινική αξιολόγηση.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Η OBSE έχει αποτελέσει αντικείμενο σημαντικού αριθμού ερευνών στο πεδίο της οργανωσιακής ψυχολογίας.

Η ψυχομετρική της αξιολόγηση μπορεί να περιλαμβάνει την εξέταση της εσωτερικής συνέπειας, της παραγοντικής δομής, της συγκλίνουσας και διακριτής εγκυρότητας, καθώς και των σχέσεών της με θεωρητικά συναφείς εργασιακές μεταβλητές.

Κατά τη χρήση μεταφρασμένων ή πολιτισμικά προσαρμοσμένων εκδόσεων είναι σημαντικό να αξιολογούνται εκ νέου οι ψυχομετρικές ιδιότητες της κλίμακας στον συγκεκριμένο πληθυσμό.

Εφαρμογές

Η OBSE μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε έρευνες που αφορούν την οργανωσιακή συμπεριφορά, τη διοίκηση ανθρώπινου δυναμικού, την εργασιακή ψυχολογία και την επαγγελματική ευημερία.

Μπορεί να αξιοποιηθεί για τη διερεύνηση της σχέσης της οργανωσιακής αυτοεκτίμησης με την εργασιακή ικανοποίηση, την οργανωσιακή δέσμευση, την εργασιακή απόδοση και άλλες μεταβλητές που σχετίζονται με τη λειτουργία του εργαζομένου μέσα στον οργανισμό.

Επιπλέον, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε συγκριτικές μελέτες μεταξύ επαγγελματικών ομάδων ή οργανισμών και σε διαχρονικές έρευνες για την εξέταση μεταβολών στην αντίληψη της προσωπικής αξίας των εργαζομένων.

Περιορισμοί

Ως εργαλείο αυτοαναφοράς, η OBSE αποτυπώνει την υποκειμενική αντίληψη του εργαζομένου για την αξία του μέσα στον οργανισμό. Οι απαντήσεις ενδέχεται να επηρεάζονται από την κοινωνική επιθυμητότητα, την τρέχουσα εργασιακή εμπειρία και τις συνθήκες που επικρατούν στον οργανισμό κατά τη χρονική περίοδο της αξιολόγησης.

Η οργανωσιακή αυτοεκτίμηση δεν πρέπει επίσης να συγχέεται με τη γενική αυτοεκτίμηση ή να θεωρείται άμεσο και αντικειμενικό μέτρο της πραγματικής εργασιακής απόδοσης.

Για τον λόγο αυτό, η OBSE είναι προτιμότερο να χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με άλλες σχετικές οργανωσιακές και εργασιακές μεταβλητές όταν απαιτείται μια ολοκληρωμένη ερευνητική προσέγγιση.

Βιβλιογραφία

Pierce, J. L., Gardner, D. G., Cummings, L. L., & Dunham, R. B. (1989). Organization-based self-esteem: Construct definition, measurement, and validation. Academy of Management Journal, 32(3), 622–648.

Pierce, J. L., & Gardner, D. G. (2004). Self-esteem within the work and organizational context: A review of the organization-based self-esteem literature. Journal of Management, 30(5), 591–622.

Bowling, N. A., & Beehr, T. A. (2006). Workplace harassment from the victim’s perspective: A theoretical model and meta-analysis. Journal of Applied Psychology, 91(5), 998–1012.Journal of Applied Psychology, 91(5), 998–1012.