Αυτοαναφερόμενη Χρήση Ημερών Απουσίας λόγω Ασθένειας [SRUOSD-10]

Περιγραφή

Η Κλίμακα Αυτοαναφερόμενης Χρήσης Ημερών Απουσίας λόγω Ασθένειας (Self-Reported Use of Sick Days – SRUOSD) αποτελεί ένα εργαλείο αξιολόγησης που χρησιμοποιείται για την καταγραφή του αριθμού, της συχνότητας και της διάρκειας των ημερών απουσίας από την εργασία ή την εκπαίδευση εξαιτίας προβλημάτων υγείας. Η μέθοδος βασίζεται στην αυτοαναφορά των συμμετεχόντων και παρέχει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τον αντίκτυπο της σωματικής και ψυχικής υγείας στην επαγγελματική και εκπαιδευτική λειτουργικότητα.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται ευρέως στην επιδημιολογική έρευνα, την εργασιακή ψυχολογία, τη δημόσια υγεία και την ιατρική της εργασίας, καθώς οι ημέρες απουσίας λόγω ασθένειας αποτελούν έναν από τους σημαντικότερους δείκτες της λειτουργικής κατάστασης, της παραγωγικότητας και της συνολικής ευημερίας των εργαζομένων και των μαθητών. Παράλληλα, συμβάλλει στην εκτίμηση του κοινωνικού και οικονομικού κόστους που συνδέεται με την ασθένεια και τις απουσίες από την εργασία ή το σχολείο.

Στόχος

Βασικός στόχος της SRUOSD είναι η καταγραφή του αριθμού των ημερών απουσίας λόγω ασθένειας σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και η διερεύνηση της σχέσης των απουσιών με παράγοντες που επηρεάζουν την υγεία και τη λειτουργικότητα του ατόμου.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της επίδρασης χρόνιων ή οξέων προβλημάτων υγείας στην εργασιακή ή σχολική παρουσία, καθώς και για τη μελέτη των σχέσεων μεταξύ των ημερών απουσίας και μεταβλητών όπως η γενική κατάσταση υγείας, η ψυχολογική ευημερία, το εργασιακό στρες, οι συνθήκες εργασίας και η ποιότητα ζωής. Επιπλέον, συμβάλλει στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας παρεμβάσεων που αποσκοπούν στη μείωση των απουσιών και στη βελτίωση της υγείας των εργαζομένων ή των μαθητών.

Δομή και χαρακτηριστικά της κλίμακας

Η SRUOSD περιλαμβάνει ερωτήσεις που ζητούν από τους συμμετέχοντες να αναφέρουν τον αριθμό των ημερών απουσίας, τη συχνότητα εμφάνισης των απουσιών και τη διάρκειά τους μέσα σε μία προκαθορισμένη χρονική περίοδο.

Οι απαντήσεις μπορούν να δίνονται είτε μέσω ανοιχτών αριθμητικών ερωτήσεων, όπου καταγράφεται ο ακριβής αριθμός ημερών απουσίας, είτε μέσω κλίμακας τύπου Likert, ανάλογα με τον σχεδιασμό της εκάστοτε μελέτης. Η ευελιξία αυτή επιτρέπει την προσαρμογή της κλίμακας στις ανάγκες διαφορετικών ερευνητικών και κλινικών εφαρμογών.

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων της SRUOSD βασίζεται στον υπολογισμό του συνολικού αριθμού ημερών απουσίας και της συχνότητας των επεισοδίων απουσίας κατά τη διάρκεια της εξεταζόμενης περιόδου. Οι πληροφορίες αυτές μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως συνεχείς ή κατηγορικές μεταβλητές και να συσχετιστούν με δημογραφικά χαρακτηριστικά, δείκτες υγείας, εργασιακές συνθήκες και ψυχολογικές μεταβλητές.

Σε ερευνητικά πρωτόκολλα εφαρμόζονται περιγραφικές και επαγωγικές στατιστικές αναλύσεις, όπως συγκρίσεις ομάδων, αναλύσεις συσχέτισης και μοντέλα παλινδρόμησης, προκειμένου να διερευνηθούν οι παράγοντες που σχετίζονται με την απουσία λόγω ασθένειας. Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν για τον σχεδιασμό προγραμμάτων προαγωγής της υγείας, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την ανάπτυξη πολιτικών που μειώνουν τον εργασιακό και εκπαιδευτικό απόντα χρόνο.

Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Το διαθέσιμο υλικό παρουσιάζει τον σκοπό και τον τρόπο εφαρμογής της SRUOSD, χωρίς να περιλαμβάνει συγκεκριμένα ψυχομετρικά στοιχεία. Δεν αναφέρονται τιμές Cronbach’s α, δείκτες αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability), αποτελέσματα παραγοντικών αναλύσεων ή άλλοι δείκτες εγκυρότητας.

Δεδομένου ότι η κλίμακα βασίζεται κυρίως στην αυτοαναφορά πραγματικών γεγονότων (ημέρες απουσίας), η ποιότητα των δεδομένων εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την ακρίβεια της μνήμης των συμμετεχόντων και το χρονικό διάστημα αναφοράς. Για τον λόγο αυτό, σε αρκετές μελέτες συνιστάται η διασταύρωση των αυτοαναφερόμενων στοιχείων με διοικητικά ή οργανωσιακά αρχεία, όταν αυτό είναι εφικτό.

Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση

Η βαθμολόγηση της SRUOSD πραγματοποιείται είτε με βάση τον συνολικό αριθμό ημερών απουσίας, είτε με βάση τη συχνότητα και τη διάρκεια των επεισοδίων απουσίας που αναφέρουν οι συμμετέχοντες.

Υψηλότερες τιμές υποδηλώνουν μεγαλύτερη χρήση ημερών απουσίας λόγω ασθένειας, γεγονός που μπορεί να αντανακλά αυξημένη επιβάρυνση της υγείας, δυσμενείς εργασιακές συνθήκες ή μειωμένη λειτουργικότητα. Αντίθετα, χαμηλότερες τιμές υποδηλώνουν μικρότερη συχνότητα απουσιών. Το διαθέσιμο υλικό δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες τιμές αποκοπής ή τυποποιημένες κατηγορίες ερμηνείας των αποτελεσμάτων, καθώς η αξιολόγηση εξαρτάται από το ερευνητικό πρωτόκολλο και τον πληθυσμό μελέτης.

Βιβλιογραφία

Goss, J. D., & Wright, S. (1990). Sick Leave Absenteeism and the Quality of Working Life. Journal of Occupational Health Psychology, 3(2), 140–147.

Johns, G. (1997). Contemporary Issues in Absenteeism Research. In International Review of Industrial and Organizational Psychology (Vol. 12, pp. 15–40). Wiley.

Loeppke, R., Taitel, M., Haufle, V., & Burton, W. N. (2009). Health and Productivity as a Business Strategy. Journal of Occupational and Environmental Medicine, 51(4), 411–418.

Sargent, L. D., & Terry, D. J. (2000). The Role of Stress and Strain in the Relationship Between Absenteeism and Job Performance. Work & Stress, 14(4), 290–303.

Taris, T. W., & Schaufeli, W. B. (2015). The Relationship Between Work Stress, Burnout, and Absenteeism: A Meta-Analysis. Work & Psychology, 3(1), 25–35.