Περιγραφή Κλίμακας
Το Changes in Moral Values (CIMV-50) είναι ένα ψυχομετρικό εργαλείο που αξιολογεί τις ηθικές αξίες και τις μεταβολές τους υπό την επίδραση κοινωνικών, πολιτισμικών και ιστορικών παραγόντων. Η κλίμακα διερευνά τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αξιολογούν ζητήματα που σχετίζονται με την ηθική κρίση, τις κοινωνικές νόρμες, τη δικαιοσύνη, την ισότητα, τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις προσωπικές αξίες, επιτρέποντας τη μελέτη της εξέλιξης των ηθικών αντιλήψεων σε διαφορετικές κοινωνικές ομάδες και χρονικές περιόδους.
Οι ηθικές αξίες αποτελούν βασικό στοιχείο της ανθρώπινης συμπεριφοράς και επηρεάζουν τις αποφάσεις, τις κοινωνικές σχέσεις και τη στάση απέναντι σε σύγχρονα κοινωνικά ζητήματα. Το CIMV-50 σχεδιάστηκε για να αποτυπώνει τις διαφοροποιήσεις των ηθικών κρίσεων και να εξετάζει τον βαθμό στον οποίο οι κοινωνικές αλλαγές, η εκπαίδευση, η πολιτισμική επιρροή και οι εμπειρίες ζωής διαμορφώνουν το αξιακό σύστημα των ατόμων.
Η κλίμακα χρησιμοποιείται σε έρευνες κοινωνικής ψυχολογίας, κοινωνιολογίας, πολιτικών επιστημών, εκπαίδευσης και ηθικής φιλοσοφίας, ενώ συμβάλλει στη διερεύνηση της σχέσης των ηθικών αξιών με κοινωνικές στάσεις, πολιτικές αντιλήψεις και πρότυπα συμπεριφοράς.
Στόχος της Κλίμακας
Βασικός στόχος του Changes in Moral Values (CIMV-50) είναι η ποσοτική αξιολόγηση των ηθικών αξιών και η διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τη διαμόρφωση και την εξέλιξή τους. Η κλίμακα επιτρέπει την καταγραφή της στάσης των ατόμων απέναντι σε ζητήματα κοινωνικής δικαιοσύνης, ισότητας, κοινωνικής ευθύνης, ατομικών δικαιωμάτων και συλλογικών υποχρεώσεων.
Το εργαλείο χρησιμοποιείται για τη μελέτη διαφορών μεταξύ γενεών, πολιτισμών, εκπαιδευτικών επιπέδων και κοινωνικών ομάδων, καθώς και για την αξιολόγηση των επιδράσεων κοινωνικών μεταβολών, εκπαιδευτικών παρεμβάσεων και πολιτισμικών αλλαγών στις ηθικές αντιλήψεις. Επιπλέον, συμβάλλει στην κατανόηση των παραγόντων που σχετίζονται με την κοινωνική συνοχή, την ανεκτικότητα και την υπεύθυνη κοινωνική συμπεριφορά.
Ψυχομετρικά Χαρακτηριστικά
Το CIMV-50 αποτελεί εργαλείο αξιολόγησης στάσεων και αξιών, του οποίου η αξιοπιστία μπορεί να εξεταστεί μέσω των συντελεστών Cronbach’s α, McDonald’s ω και της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability). Η δομική εγκυρότητα αξιολογείται με Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (Exploratory Factor Analysis – EFA) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (Confirmatory Factor Analysis – CFA), ενώ η συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα εξετάζονται μέσω συσχετίσεων με κλίμακες ηθικού συλλογισμού, κοινωνικών αξιών, πολιτικών στάσεων και κοινωνικής υπευθυνότητας.
Η εφαρμογή της κλίμακας σε διαφορετικά πολιτισμικά και κοινωνικά περιβάλλοντα επιτρέπει τη διερεύνηση της διαπολιτισμικής εγκυρότητας και της ισοδυναμίας μέτρησης, διευκολύνοντας συγκρίσεις μεταξύ πληθυσμών και χρονικών περιόδων.
Βαθμονόμηση
Το Changes in Moral Values (CIMV-50) αποτελείται από 50 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούνται ως προς τον βαθμό ορθότητας ή αποδοχής κάθε ηθικής κρίσης.
Οι απαντήσεις δίνονται σε δεκαβάθμια κλίμακα αξιολόγησης:
1 = Απόλυτα λανθασμένη
…
10 = Απόλυτα ορθή
Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα ή τον μέσο όρο των επιμέρους απαντήσεων, σύμφωνα με τις οδηγίες βαθμολόγησης της κλίμακας. Υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν ισχυρότερη αποδοχή των ηθικών θέσεων που αξιολογούνται από το εργαλείο και επιτρέπουν τη συγκριτική μελέτη διαφορετικών προτύπων ηθικών αξιών.
Ανάλυση Δεδομένων
Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων του CIMV-50 περιλαμβάνει αρχικά περιγραφικές αναλύσεις με υπολογισμό του μέσου όρου, της τυπικής απόκλισης, της ασυμμετρίας και της κύρτωσης για κάθε ερώτημα και για τη συνολική βαθμολογία της κλίμακας.
Η αξιοπιστία αξιολογείται μέσω των συντελεστών Cronbach’s α, McDonald’s ω και της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων, ενώ η δομική εγκυρότητα εξετάζεται με Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (EFA) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (CFA). Η συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα διερευνώνται μέσω συσχετίσεων με κλίμακες ηθικού συλλογισμού, κοινωνικών στάσεων, πολιτικής ιδεολογίας, ενσυναίσθησης και κοινωνικής υπευθυνότητας.
Ανάλογα με τον σχεδιασμό της έρευνας, η κλίμακα μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε αναλύσεις συσχέτισης, συγκρίσεις ομάδων (t-test, ANOVA ή μη παραμετρικοί έλεγχοι), γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, πολυεπίπεδες αναλύσεις και Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM). Οι αναλύσεις αυτές επιτρέπουν τη διερεύνηση των κοινωνικών, δημογραφικών και πολιτισμικών παραγόντων που επηρεάζουν τη διαμόρφωση των ηθικών αξιών και τη μελέτη των διαχρονικών αλλαγών τους.
Βιβλιογραφία
Rettig, S., & Pasamanick, B. (1959). Changes in moral values among college students: A factorial study. American Sociological Review, 24(6), 856–863.
Rettig, S., & Pasamanick, B. (1959). Changes in moral values over three decades: 1929–1958. Social Problems, 6(4), 320–328.
Rettig, S., & Pasamanick, B. (1960). Differences in the structure of moral values of students and alumni. American Sociological Review, 25, 550–555.
Rettig, S. (1966). Relation of social systems to intergenerational changes in moral attitudes. Journal of Personality and Social Psychology, 4, 409–414.
Gorsuch, R. L., & Smith, R. A. (1972). Changes in students’ evaluations of moral behavior: 1969 vs. 1939, 1949, and 1958. Journal of Personality and Social Psychology, 24(3), 381–391.