Διαγενεακές Συνδέσεις—Μελέτη της Γειτονιάς του Σικάγο [ICCNS-5]

Περιγραφή

Η Κλίμακα Διαγενεακών Συνδέσεων – Μελέτη Γειτονιάς του Σικάγο (Intergenerational Connections—Chicago Neighborhood Study – ICCNS-5) αποτελεί ένα σύντομο εργαλείο αξιολόγησης που έχει σχεδιαστεί για τη διερεύνηση της ποιότητας των σχέσεων και των αλληλεπιδράσεων μεταξύ διαφορετικών γενεών στο πλαίσιο της τοπικής κοινότητας. Η κλίμακα βασίζεται στη θεώρηση ότι οι ισχυροί διαγενεακοί δεσμοί αποτελούν βασικό στοιχείο της κοινωνικής συνοχής, της συλλογικής αποτελεσματικότητας και της βιώσιμης ανάπτυξης των κοινοτήτων, καθώς ενισχύουν την αμοιβαία εμπιστοσύνη, τη συνεργασία και τη μεταφορά γνώσεων και εμπειριών μεταξύ νεότερων και μεγαλύτερων ηλικιακών ομάδων.

Η ICCNS-5 αποτελείται από πέντε ερωτήσεις, οι οποίες αξιολογούν τον βαθμό στον οποίο οι κάτοικοι μιας κοινότητας αντιλαμβάνονται ότι υπάρχουν ουσιαστικές σχέσεις, αλληλοϋποστήριξη και επικοινωνία μεταξύ των γενεών. Η κλίμακα εξετάζει τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνικές, πολιτισμικές και οικονομικές συνθήκες επηρεάζουν τις διαγενεακές σχέσεις, καθώς και τη συμβολή τους στη δημιουργία ενός υποστηρικτικού και συνεκτικού κοινωνικού περιβάλλοντος. Χρησιμοποιείται κυρίως σε έρευνες κοινωνιολογίας, κοινωνικής ψυχολογίας, δημόσιας υγείας, κοινοτικής ανάπτυξης και κοινωνικής πολιτικής για την αξιολόγηση της κοινωνικής συνοχής και της λειτουργικότητας των τοπικών κοινοτήτων.

Στόχος

Βασικός στόχος της ICCNS-5 είναι η αξιολόγηση της ποιότητας των διαγενεακών σχέσεων και η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο αυτές επηρεάζουν την κοινωνική συνοχή, την αλληλεγγύη και τη συνολική ανάπτυξη της κοινότητας. Η κλίμακα επιδιώκει να αναδείξει τον βαθμό συνεργασίας μεταξύ νεότερων και μεγαλύτερων ηλικιακών ομάδων, τη μεταφορά γνώσεων, εμπειριών και αξιών, καθώς και τον ρόλο των διαγενεακών δεσμών στη διαμόρφωση ενός ασφαλούς, λειτουργικού και κοινωνικά υποστηρικτικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, συμβάλλει στον εντοπισμό παραγόντων που ενισχύουν ή αποδυναμώνουν τις σχέσεις μεταξύ των γενεών, παρέχοντας πολύτιμα δεδομένα για τον σχεδιασμό παρεμβάσεων κοινωνικής πολιτικής και κοινοτικής ανάπτυξης.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων της ICCNS-5 βασίζεται στις συνολικές βαθμολογίες των συμμετεχόντων, επιτρέποντας την εκτίμηση του επιπέδου των διαγενεακών συνδέσεων μέσα σε μια κοινότητα. Τα δεδομένα μπορούν να αναλυθούν με περιγραφική στατιστική, υπολογισμό μέσων όρων και τυπικών αποκλίσεων, καθώς και με αναλύσεις συσχέτισης ή συγκριτικές δοκιμασίες για τη διερεύνηση της σχέσης των διαγενεακών δεσμών με δημογραφικούς, κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες.

Η κλίμακα μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί σε πολυπαραγοντικές αναλύσεις για τη μελέτη της σχέσης των διαγενεακών συνδέσεων με δείκτες κοινωνικής συνοχής, συλλογικής αποτελεσματικότητας, κοινωνικού κεφαλαίου, ποιότητας ζωής και ψυχικής ευημερίας. Τα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν από ερευνητές, φορείς τοπικής αυτοδιοίκησης και οργανισμούς κοινωνικής πολιτικής για τον σχεδιασμό και την αξιολόγηση προγραμμάτων που προάγουν την ενεργό συμμετοχή όλων των ηλικιακών ομάδων και ενισχύουν τη διαγενεακή συνεργασία.

Εγκυρότητα

Η ICCNS-5 αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της Chicago Neighborhood Study, με στόχο την αποτύπωση των διαγενεακών σχέσεων ως σημαντικού δείκτη κοινωνικής συνοχής και συλλογικής αποτελεσματικότητας των κοινοτήτων. Το θεωρητικό της υπόβαθρο βασίζεται στη διερεύνηση των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ διαφορετικών γενεών και της συμβολής τους στην ανάπτυξη της κοινότητας.

Ωστόσο, στο διαθέσιμο υλικό δεν παρατίθενται συγκεκριμένοι ψυχομετρικοί δείκτες εγκυρότητας, όπως αποτελέσματα διερευνητικής ή επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης, δείκτες συγκλίνουσας ή διακριτής εγκυρότητας ή δείκτες προσαρμογής μοντέλων. Συνεπώς, δεν είναι δυνατή η παράθεση συγκεκριμένων αριθμητικών τιμών με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία.

Αξιοπιστία

Η αξιοπιστία της ICCNS-5 αξιολογείται συνήθως μέσω της εσωτερικής συνέπειας των επιμέρους στοιχείων της κλίμακας και της σταθερότητας των αποτελεσμάτων σε επαναλαμβανόμενες μετρήσεις. Η χρήση της σε κοινοτικές και κοινωνιολογικές έρευνες επιτρέπει την αξιολόγηση της συνέπειας των μετρήσεων σε διαφορετικούς πληθυσμούς και πολιτισμικά περιβάλλοντα.

Ωστόσο, στο διαθέσιμο αρχείο δεν αναφέρονται συγκεκριμένοι δείκτες αξιοπιστίας, όπως ο συντελεστής Cronbach’s α, η αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability) ή άλλοι δείκτες εσωτερικής συνέπειας. Ως εκ τούτου, δεν μπορούν να παρουσιαστούν συγκεκριμένες ψυχομετρικές τιμές αποκλειστικά βάσει του διαθέσιμου υλικού.

Βαθμονόμηση

Η ICCNS-5 αποτελείται από πέντε ερωτήσεις, οι οποίες βαθμολογούνται σε πενταβάθμια κλίμακα Likert, όπου 1 = Πολύ διαφωνώ, 2 = Διαφωνώ, 3 = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ, 4 = Συμφωνώ και 5 = Πολύ συμφωνώ. Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα ή τον μέσο όρο των επιμέρους απαντήσεων, ανάλογα με το ερευνητικό πρωτόκολλο που εφαρμόζεται.

Υψηλότερες συνολικές βαθμολογίες υποδηλώνουν ισχυρότερες διαγενεακές σχέσεις, μεγαλύτερη κοινωνική συνοχή, αυξημένη αλληλοϋποστήριξη και αποτελεσματικότερη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών ηλικιακών ομάδων μέσα στην κοινότητα. Αντίθετα, χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν περιορισμένη επικοινωνία, ασθενέστερους διαγενεακούς δεσμούς και μικρότερο βαθμό κοινωνικής ενσωμάτωσης και συλλογικής λειτουργικότητας.

Βιβλιογραφία

Sampson, R. J., Morenoff, J. D., & Earls, F. (1999). Beyond Social Capital: Spatial Dynamics of Collective Efficacy for Children. American Sociological Review, 64, 633–660.