Κλίμακα Αλληλεπίδρασης με Αντικοινωνικούς Συνομηλίκους

Περιγραφή

Η Interaction With Antisocial Peers Scale (IWAPS-6), ή Κλίμακα Αλληλεπίδρασης με Αντικοινωνικούς Συνομηλίκους, αποτελεί ένα σύντομο εργαλείο αξιολόγησης που χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση του βαθμού στον οποίο ένα άτομο συναναστρέφεται ή εκτίθεται σε συνομηλίκους που εκδηλώνουν αντικοινωνικές, παραβατικές ή άλλες συμπεριφορές που παραβιάζουν κοινωνικούς κανόνες.

Η κλίμακα περιλαμβάνει 6 ερωτήματα και επικεντρώνεται στο κοινωνικό περιβάλλον του συμμετέχοντα, εξετάζοντας σε ποιο βαθμό οι φίλοι ή οι συνομήλικοί του εμπλέκονται σε συγκεκριμένες προβληματικές συμπεριφορές.

Η συναναστροφή με αντικοινωνικούς συνομηλίκους αποτελεί σημαντική κοινωνική παράμετρο στη μελέτη της συμπεριφοράς, καθώς το άμεσο κοινωνικό δίκτυο μπορεί να σχετίζεται με τις στάσεις, τις επιλογές και τα πρότυπα συμπεριφοράς του ατόμου. Η IWAPS-6 επιτρέπει την ποσοτική αποτύπωση αυτής της κοινωνικής έκθεσης με σύντομο και δομημένο τρόπο.

Στόχος

Βασικός στόχος της IWAPS-6 είναι η αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο τα άτομα εκτίθενται σε και αλληλεπιδρούν με συνομηλίκους που παρουσιάζουν αντικοινωνικές ή παραβατικές συμπεριφορές.

Μέσω των ερωτημάτων της συλλέγονται πληροφορίες σχετικά με το κοινωνικό περιβάλλον του συμμετέχοντα και ειδικότερα με την παρουσία φίλων που παραβιάζουν κοινωνικούς κανόνες ή εμπλέκονται σε προβληματικές δραστηριότητες.

Η αξιολόγηση αυτής της διάστασης μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση κοινωνικών παραγόντων που σχετίζονται με την ανάπτυξη ή διατήρηση αντικοινωνικών και παραβατικών προτύπων συμπεριφοράς.

Παράλληλα, τα αποτελέσματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο πλαίσιο ερευνητικών και προληπτικών προγραμμάτων που αποσκοπούν στη μείωση αρνητικών κοινωνικών επιρροών και στην ενίσχυση θετικότερων κοινωνικών σχέσεων.

Περιοχές Αξιολόγησης

Η IWAPS-6 επικεντρώνεται στη συναναστροφή του ατόμου με συνομηλίκους που παρουσιάζουν αντικοινωνικές συμπεριφορές.

Με βάση την περιγραφή του αρχικού εργαλείου, η αξιολόγηση μπορεί να αφορά στοιχεία όπως:

Παραβίαση Κανόνων: Την παρουσία φίλων ή συνομηλίκων που παραβιάζουν κοινωνικούς ή άλλους κανόνες.

Παραβατική Συμπεριφορά: Την έκθεση σε συνομηλίκους που εμπλέκονται σε παράνομες ή παραβατικές δραστηριότητες.

Επικίνδυνες ή Καταστροφικές Συμπεριφορές: Τη συναναστροφή με συνομηλίκους που παρουσιάζουν συμπεριφορές οι οποίες μπορούν να θεωρηθούν επικίνδυνες ή καταστροφικές.

Το αρχικό κείμενο αναφέρεται επίσης στην πίεση από συνομηλίκους για συμμετοχή σε παράνομες δραστηριότητες. Ωστόσο, οι παραπάνω περιοχές δεν πρέπει να θεωρούνται αυτομάτως ανεξάρτητες ψυχομετρικές υποκλίμακες της IWAPS-6 χωρίς πρόσθετη τεκμηρίωση.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων της IWAPS-6 μπορεί να πραγματοποιηθεί ανάλογα με τους στόχους και τον σχεδιασμό της εκάστοτε μελέτης.

Σκοράρισμα: Οι απαντήσεις στα 6 ερωτήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ποσοτική αποτύπωση της έκθεσης του συμμετέχοντα σε αντικοινωνικούς συνομηλίκους.

Περιγραφική Στατιστική: Μπορούν να υπολογιστούν συχνότητες, ποσοστά, μέσοι όροι, τυπικές αποκλίσεις και άλλοι κατάλληλοι περιγραφικοί δείκτες.

Ανάλυση Αξιοπιστίας: Σε ερευνητικές εφαρμογές μπορεί να εξεταστεί η εσωτερική συνέπεια των 6 ερωτημάτων με κατάλληλους δείκτες αξιοπιστίας.

Συσχετιστική Ανάλυση: Οι βαθμολογίες της IWAPS-6 μπορούν να συσχετιστούν με άλλες κοινωνικές, συμπεριφορικές ή ψυχοκοινωνικές μεταβλητές που περιλαμβάνονται στον σχεδιασμό της έρευνας.

Συγκριτική Ανάλυση: Μπορούν να διερευνηθούν πιθανές διαφορές μεταξύ διαφορετικών δημογραφικών ή κοινωνικών ομάδων ως προς τον βαθμό συναναστροφής με αντικοινωνικούς συνομηλίκους.

Πολυμεταβλητή Ανάλυση: Σε πιο σύνθετους ερευνητικούς σχεδιασμούς μπορούν να χρησιμοποιηθούν μοντέλα παλινδρόμησης ή άλλες πολυμεταβλητές τεχνικές για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ της συναναστροφής με αντικοινωνικούς συνομηλίκους και άλλων μεταβλητών.

Βαθμονόμηση

Η IWAPS-6 αποτελείται από 6 ερωτήματα.

Σύμφωνα με το αρχικό αρχείο, κάθε ερώτημα απαντάται ανάλογα με τον αριθμό των φίλων του συμμετέχοντα στους οποίους αντιστοιχεί η συγκεκριμένη συμπεριφορά:

Κανένας από τους φίλους μου
1 από τους φίλους μου
2 από τους φίλους μου
3 από τους φίλους μου
4 από τους φίλους μου

Η συγκεκριμένη μορφή απαντήσεων επιτρέπει την εκτίμηση της έκτασης της συναναστροφής με συνομηλίκους που παρουσιάζουν τις συμπεριφορές που εξετάζονται από την κλίμακα.

Σε περίπτωση μετατροπής των κατηγοριών σε αριθμητικές τιμές για στατιστική ανάλυση, η κωδικοποίηση πρέπει να εφαρμόζεται με συνέπεια και σύμφωνα με τις οδηγίες της συγκεκριμένης έκδοσης του εργαλείου.

Δεν είναι σκόπιμο να εισάγονται αυθαίρετα όρια για κατηγορίες «χαμηλής», «μέτριας» ή «υψηλής» έκθεσης εάν δεν παρέχονται τεκμηριωμένες τιμές αναφοράς.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Σε ερευνητικές εφαρμογές της IWAPS-6 μπορεί να εξετάζεται η αξιοπιστία και η εγκυρότητα της κλίμακας στον πληθυσμό στον οποίο χρησιμοποιείται.

Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να διερευνηθεί όταν τα έξι ερωτήματα χρησιμοποιούνται για τον σχηματισμό ενιαίας βαθμολογίας, ενώ οι σχέσεις με άλλες θεωρητικά συναφείς μεταβλητές μπορούν να παρέχουν πρόσθετες πληροφορίες για την εγκυρότητα της μέτρησης.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν το εργαλείο μεταφράζεται ή προσαρμόζεται σε διαφορετικό γλωσσικό, κοινωνικό ή πολιτισμικό πλαίσιο. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι σημαντικό να εξετάζεται η καταλληλότητα των ερωτημάτων και των κατηγοριών απάντησης για τον πληθυσμό-στόχο.

Εφαρμογές

Η IWAPS-6 μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε έρευνες που εξετάζουν την επίδραση του κοινωνικού περιβάλλοντος και των συνομηλίκων στη συμπεριφορά.

Ενδεικτικές εφαρμογές περιλαμβάνουν:

• τη διερεύνηση της έκθεσης σε αντικοινωνικούς ή παραβατικούς συνομηλίκους,
• τη μελέτη κοινωνικών παραγόντων που σχετίζονται με αντικοινωνικές ή παραβατικές συμπεριφορές,
• την εξέταση της σχέσης μεταξύ ομάδας συνομηλίκων και ατομικών συμπεριφορών,
• την αξιολόγηση παραγόντων κινδύνου και προστατευτικών παραγόντων σε ερευνητικά προγράμματα,
• την αξιολόγηση μεταβολών στο κοινωνικό περιβάλλον στο πλαίσιο προγραμμάτων πρόληψης ή παρέμβασης.

Η σύντομη μορφή των έξι ερωτημάτων μπορεί να διευκολύνει την ενσωμάτωσή της σε ευρύτερα ερευνητικά πρωτόκολλα που εξετάζουν πολλαπλούς κοινωνικούς και συμπεριφορικούς παράγοντες.

Ερμηνεία Αποτελεσμάτων

Υψηλότερη έκθεση σε φίλους που παρουσιάζουν τις συμπεριφορές που περιγράφονται στα ερωτήματα μπορεί να ερμηνευθεί ως μεγαλύτερη συναναστροφή με αντικοινωνικούς συνομηλίκους.

Η ερμηνεία πρέπει να πραγματοποιείται σε συνάρτηση με την ηλικία, το κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο, τα χαρακτηριστικά του δείγματος και τους στόχους της έρευνας.

Η IWAPS-6 αξιολογεί το κοινωνικό περιβάλλον και τη συναναστροφή με συνομηλίκους και δεν πρέπει να χρησιμοποιείται αυτοτελώς για τον χαρακτηρισμό ενός συμμετέχοντα ως «αντικοινωνικού» ή «παραβατικού».

Βιβλιογραφία

Η Interaction With Antisocial Peers Scale (IWAPS-6) αναφέρεται στο αρχικό αρχείο ως υποκλίμακα του Student Survey of Risk and Protective Factors και περιλαμβάνεται στο CSAP’s Core Measures document, στις σελίδες 100–102.

Social Development Research Group
University of Washington
Seattle, Washington, USA