Έρευνα Αξιών Rokeach [RVS-18]

Περιγραφή

Η Έρευνα Αξιών Rokeach (Rokeach Value Survey – RVS) αποτελεί ένα κλασικό ψυχομετρικό εργαλείο για τη διερεύνηση των προσωπικών αξιών και των διαφορών που εμφανίζονται μεταξύ ατόμων ως προς τις προτεραιότητές τους. Αναπτύχθηκε από τον κοινωνικό ψυχολόγο Milton Rokeach και βασίζεται στην αντίληψη ότι οι αξίες λειτουργούν ως σχετικά σταθερές αρχές που επηρεάζουν τις επιλογές, τις στάσεις και τη συμπεριφορά του ατόμου.

Το RVS διακρίνει δύο βασικές κατηγορίες αξιών: τις τελικές αξίες (terminal values), οι οποίες αφορούν επιθυμητές τελικές καταστάσεις ή στόχους ζωής, και τις εργαλειακές αξίες (instrumental values), οι οποίες αναφέρονται σε τρόπους συμπεριφοράς ή μέσα μέσω των οποίων μπορούν να επιτευχθούν οι τελικοί στόχοι. Κάθε κατηγορία περιλαμβάνει 18 αξίες, δηλαδή συνολικά 36 αξίες.

Σκοπός

Βασικός στόχος του RVS είναι η αποτύπωση της ιεράρχησης των προσωπικών αξιών που καθοδηγούν τη λήψη αποφάσεων, τις στάσεις και τις καθημερινές επιλογές των ανθρώπων. Μέσα από τη μελέτη της σχετικής σημασίας που αποδίδεται σε διαφορετικές αξίες, είναι δυνατό να εντοπιστούν οι βασικές προτεραιότητες και πεποιθήσεις που χαρακτηρίζουν ένα άτομο ή μια κοινωνική ομάδα.

Η αξιολόγηση των αξιών μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των διαφορών που παρατηρούνται μεταξύ ατόμων, κοινωνικών ομάδων και πολιτισμικών πλαισίων.

Ερευνητική Αξιοποίηση

Το Rokeach Value Survey μπορεί να αξιοποιηθεί σε διαφορετικά ερευνητικά πεδία, όπως η κοινωνική ψυχολογία, η οργανωσιακή συμπεριφορά, η πολιτισμική ψυχολογία και η μελέτη στάσεων και πεποιθήσεων.

Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για τη σύγκριση συστημάτων αξιών μεταξύ δημογραφικών ομάδων, επαγγελματικών κατηγοριών ή πολιτισμών, καθώς και για τη διερεύνηση της σχέσης των αξιών με μεταβλητές όπως οι κοινωνικές στάσεις, η επαγγελματική συμπεριφορά, η πολιτική τοποθέτηση και οι προσωπικές επιλογές.

Δομή του Εργαλείου

Η αρχική μορφή του RVS περιλαμβάνει δύο ξεχωριστούς καταλόγους των 18 αξιών. Ο πρώτος αφορά τις τελικές αξίες, όπως η ευτυχία, η ασφάλεια και η σοφία, ενώ ο δεύτερος αφορά τις εργαλειακές αξίες, όπως η τιμιότητα, η φιλοδοξία και η ευγένεια.

Η διάκριση αυτή επιτρέπει την ταυτόχρονη διερεύνηση τόσο των επιθυμητών στόχων ζωής όσο και των συμπεριφορικών αρχών που θεωρεί ένα άτομο σημαντικές για την επίτευξή τους.

Βαθμολόγηση και Ερμηνεία

Η βαθμολόγηση πραγματοποιείται μέσω ιεράρχησης των αξιών σύμφωνα με τη σημασία που τους αποδίδει ο συμμετέχων. Οι αξίες κάθε κατηγορίας κατατάσσονται από το 1 έως το 18, όπου το 1 αντιστοιχεί στην υψηλότερη προτεραιότητα και το 18 στη χαμηλότερη. Η διαδικασία πραγματοποιείται ξεχωριστά για τις τελικές και τις εργαλειακές αξίες.

Η ανάλυση των κατατάξεων επιτρέπει την αναγνώριση των σημαντικότερων αξιακών προτεραιοτήτων και τη σύγκριση διαφορετικών ατόμων ή πληθυσμών. Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν για την εξέταση ομοιοτήτων και διαφορών στα συστήματα αξιών μεταξύ κοινωνικών και πολιτισμικών ομάδων.

Βιβλιογραφία

Rokeach, M. (1968). Beliefs, Attitudes, and Values. San Francisco: Jossey-Bass.

Rokeach, M. (1973). The Nature of Human Values. New York, NY: Free Press.

Hofstede, G., & Bond, M. H. (1984). Hofstede’s culture dimensions: An independent validation using Rokeach’s Value Survey. Journal of Cross-Cultural Psychology, 15(4), 417–433.

Braithwaite, V. (1985). The structure of human values: Testing the adequacy of the Rokeach Value Survey. Journal of Personality and Social Psychology, 49(1), 250–263.