Λίστα Διαπροσωπικών Συμπεριφορών [ICL-128]

Περιγραφή

Η Λίστα Διαπροσωπικών Συμπεριφορών (Interpersonal Check List – ICL-128) αποτελεί ένα από τα πλέον διαχρονικά και ευρέως χρησιμοποιούμενα ψυχομετρικά εργαλεία για την αξιολόγηση των διαπροσωπικών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας και των προτύπων κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Αναπτύχθηκε από τον Timothy Leary και τους συνεργάτες του στο πλαίσιο της θεωρίας του διαπροσωπικού κύκλου (Interpersonal Circumplex Theory), σύμφωνα με την οποία η ανθρώπινη συμπεριφορά μπορεί να περιγραφεί μέσα από δύο θεμελιώδεις διαστάσεις: την κυριαρχία–υποταγή και τη φιλικότητα–εχθρότητα.

Η κλίμακα αποτελείται από 128 προτάσεις, οι οποίες αξιολογούν ένα ευρύ φάσμα διαπροσωπικών συμπεριφορών, στάσεων και συναισθηματικών αντιδράσεων. Μέσα από τις απαντήσεις των συμμετεχόντων αποτυπώνονται χαρακτηριστικά όπως η φιλικότητα, η συνεργατικότητα, η επιθετικότητα, η κυριαρχικότητα, η αποδοχή, η απόρριψη, η εξάρτηση, η ανεξαρτησία και ο τρόπος με τον οποίο το άτομο αλληλεπιδρά με τους άλλους στην καθημερινή του ζωή.

Το ICL-128 χρησιμοποιείται ευρέως στην κλινική ψυχολογία, στην ψυχοθεραπεία, στην ψυχιατρική, στη συμβουλευτική, στην οργανωσιακή ψυχολογία και στην έρευνα της προσωπικότητας, συμβάλλοντας στην κατανόηση των διαπροσωπικών σχέσεων, της κοινωνικής προσαρμογής και των παραγόντων που επηρεάζουν τη λειτουργικότητα και την ψυχική υγεία των ατόμων.

Στόχος

Βασικός στόχος της Λίστας Διαπροσωπικών Συμπεριφορών (ICL-128) είναι η συστηματική αξιολόγηση των διαπροσωπικών χαρακτηριστικών και των προτύπων αλληλεπίδρασης των ατόμων. Η κλίμακα επιδιώκει να καταγράψει τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους στις σχέσεις με τους άλλους, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνουν συμπεριφορές όπως η συνεργασία, η κυριαρχία, η επιθετικότητα, η αποδοχή και η συναισθηματική εγγύτητα.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται για την αναγνώριση λειτουργικών και δυσλειτουργικών διαπροσωπικών προτύπων, την υποστήριξη της ψυχολογικής αξιολόγησης και της ψυχοθεραπευτικής διαδικασίας, καθώς και για τη διερεύνηση της σχέσης των διαπροσωπικών χαρακτηριστικών με την προσωπικότητα, την ψυχική υγεία, την κοινωνική προσαρμογή και την ποιότητα των ανθρώπινων σχέσεων.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των αποτελεσμάτων του ICL-128 βασίζεται στην αξιολόγηση των επιμέρους διαστάσεων της διαπροσωπικής συμπεριφοράς και στη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου προφίλ προσωπικότητας. Οι απαντήσεις των συμμετεχόντων επιτρέπουν την αναγνώριση κυρίαρχων διαπροσωπικών τάσεων και τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο αυτές επηρεάζουν τις κοινωνικές σχέσεις, τη συναισθηματική λειτουργικότητα και τη γενικότερη προσαρμογή του ατόμου.

Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφική στατιστική, ανάλυση αξιοπιστίας, παραγοντική ανάλυση, αναλύσεις συσχέτισης και συγκριτικές αναλύσεις μεταξύ διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων. Τα αποτελέσματα αξιοποιούνται τόσο στην κλινική αξιολόγηση όσο και στην επιστημονική έρευνα, συμβάλλοντας στην κατανόηση των διαπροσωπικών δυσκολιών, στη διαμόρφωση θεραπευτικών παρεμβάσεων και στην αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας ψυχοθεραπευτικών προγραμμάτων.

Εγκυρότητα

Η εγκυρότητα του ICL-128 βασίζεται στο θεωρητικό μοντέλο της διαπροσωπικής προσωπικότητας του Timothy Leary και στην εκτεταμένη χρήση του εργαλείου σε κλινικές και ερευνητικές εφαρμογές. Η κλίμακα έχει συμβάλει σημαντικά στη μελέτη των διαπροσωπικών σχέσεων και της προσωπικότητας, ενώ έχει χρησιμοποιηθεί ως σημείο αναφοράς για την ανάπτυξη μεταγενέστερων εργαλείων αξιολόγησης των διαπροσωπικών συμπεριφορών.

Ωστόσο, στο διαθέσιμο αρχείο δεν παρατίθενται συγκεκριμένοι ψυχομετρικοί δείκτες εγκυρότητας, όπως αποτελέσματα επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης, δείκτες συγκλίνουσας ή διακριτής εγκυρότητας ή δείκτες προσαρμογής μοντέλων. Επομένως, δεν είναι δυνατή η παράθεση συγκεκριμένων αριθμητικών τιμών αποκλειστικά βάσει των διαθέσιμων στοιχείων.

Αξιοπιστία

Η αξιοπιστία του ICL-128 αξιολογείται συνήθως μέσω της εσωτερικής συνέπειας των επιμέρους διαστάσεων της κλίμακας, χρησιμοποιώντας τον συντελεστή Cronbach’s α, καθώς και μέσω της αξιολόγησης της σταθερότητας των αποτελεσμάτων με επαναληπτικές μετρήσεις (test–retest reliability).

Ωστόσο, στο διαθέσιμο υλικό δεν αναφέρονται συγκεκριμένες αριθμητικές τιμές αξιοπιστίας, όπως τιμές Cronbach’s α ή άλλοι δείκτες αξιοπιστίας. Συνεπώς, δεν μπορούν να παρουσιαστούν συγκεκριμένα ψυχομετρικά μεγέθη βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών.

Βαθμονόμηση

Η Λίστα Διαπροσωπικών Συμπεριφορών (ICL-128) αποτελείται από 128 ερωτήσεις, οι οποίες βαθμολογούνται σε πενταβάθμια κλίμακα συχνότητας, όπου 0 = Ποτέ, 1 = Σπάνια, 2 = Μερικές φορές, 3 = Συχνά και 4 = Πάντοτε.

Οι επιμέρους βαθμολογίες χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των διαστάσεων της διαπροσωπικής συμπεριφοράς και τη δημιουργία ενός συνολικού διαπροσωπικού προφίλ. Υψηλότερες βαθμολογίες στις αντίστοιχες διαστάσεις υποδηλώνουν εντονότερη παρουσία των συγκεκριμένων χαρακτηριστικών προσωπικότητας και συμπεριφοράς, ενώ οι συνδυασμοί των επιμέρους δεικτών επιτρέπουν την ολοκληρωμένη αξιολόγηση των διαπροσωπικών σχέσεων και της κοινωνικής λειτουργικότητας του ατόμου.

Βιβλιογραφία

LaForge, R., & Suczek, R. (1955). The Interpersonal Dimension of Personality: III. An Interpersonal Check List. Journal of Personality, 24, 94–112.

LaForge, R., Leary, T. F., Naboisek, H., Coffey, H., & Freedman, M. B. (1954). The Interpersonal Dimension of Personality: II. An Objective Study of Repression. Journal of Personality, 23, 129–154.

Leary, T. F., & Coffey, H. S. (1955). Interpersonal Diagnosis: Some Problems of Methodology and Validation. Journal of Abnormal and Social Psychology, 50, 110–124.

Leary, T. (1957). Interpersonal Diagnosis of Personality. New York: Ronald Press.

Robinson, J. P., & Shaver, P. R. (1969). Measures of Political Attitudes. Institute for Social Research, University of Michigan.

DuHamel, T. R. (1970). The Interpersonal Perceptions, Interactions, and Marital Adjustment of Hospitalized Alcoholic Males and Their Wives. Doctoral Dissertation, University of Massachusetts.