Κλίμακα Στάσεων απέναντι στη Φροντίδα Ασθενών Τελικού Σταδίου (Frommelt Attitude Toward the Care of the Dying – FATCOD-30)

Περιγραφή

Η Κλίμακα Στάσεων απέναντι στη Φροντίδα Ασθενών Τελικού Σταδίου (Frommelt Attitude Toward the Care of the Dying – FATCOD-30) αποτελεί ένα από τα πλέον διαδεδομένα ψυχομετρικά εργαλεία για την αξιολόγηση των στάσεων των επαγγελματιών υγείας απέναντι στη φροντίδα ατόμων που βρίσκονται στο τελικό στάδιο της ζωής τους. Αναπτύχθηκε από την Katherine H. Frommelt το 1988 με σκοπό τη διερεύνηση των αντιλήψεων, των συναισθημάτων και της ετοιμότητας των επαγγελματιών να παρέχουν ποιοτική και ανθρωποκεντρική παρηγορική φροντίδα.

Η κλίμακα εξετάζει ένα ευρύ φάσμα διαστάσεων που σχετίζονται με τη φροντίδα ασθενών τελικού σταδίου, όπως η συναισθηματική υποστήριξη, η επικοινωνία με τον ασθενή και την οικογένειά του, η άνεση του επαγγελματία κατά την παροχή φροντίδας, καθώς και η επαγγελματική ικανοποίηση που απορρέει από τη συμμετοχή στην παρηγορική φροντίδα. Μέσα από την αξιολόγηση αυτών των παραμέτρων, η FATCOD-30 συμβάλλει στην κατανόηση των παραγόντων που επηρεάζουν την ποιότητα της φροντίδας και την ανάπτυξη εκπαιδευτικών παρεμβάσεων.

Η FATCOD-30 χρησιμοποιείται διεθνώς στην εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας, στην έρευνα για την παρηγορική φροντίδα και στην αξιολόγηση προγραμμάτων κατάρτισης σχετικά με τη φροντίδα ασθενών τελικού σταδίου.

Στόχος

Βασικός στόχος της Frommelt Attitude Toward the Care of the Dying (FATCOD-30) είναι η αξιολόγηση των στάσεων των επαγγελματιών υγείας απέναντι στη φροντίδα ατόμων που βρίσκονται στο τελικό στάδιο της ζωής.

Ειδικότερα, η κλίμακα χρησιμοποιείται για:

  • την εκτίμηση των στάσεων απέναντι στην παρηγορική και ανακουφιστική φροντίδα,
  • τη διερεύνηση της άνεσης των επαγγελματιών κατά την επικοινωνία με ετοιμοθάνατους ασθενείς,
  • την αξιολόγηση της συναισθηματικής ετοιμότητας για την παροχή φροντίδας στο τέλος της ζωής,
  • την αποτύπωση των αντιλήψεων σχετικά με την υποστήριξη των οικογενειών των ασθενών,
  • την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας εκπαιδευτικών προγραμμάτων στην παρηγορική φροντίδα,
  • τη διεξαγωγή ερευνητικών μελετών σχετικά με τις στάσεις και τις δεξιότητες των επαγγελματιών υγείας.

Η συστηματική αξιολόγηση των στάσεων επιτρέπει τον σχεδιασμό στοχευμένων εκπαιδευτικών και οργανωτικών παρεμβάσεων που ενισχύουν την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας.

Βαθμολόγηση

Η FATCOD-30 αποτελείται από 30 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούνται σε πενταβάθμια κλίμακα Likert, από το «Συμφωνώ απόλυτα» έως το «Διαφωνώ απόλυτα».

Η κλίμακα περιλαμβάνει:

  • 15 θετικά διατυπωμένες δηλώσεις (1, 2, 4, 10, 12, 16, 18, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 27 και 30),
  • 15 αρνητικά διατυπωμένες δηλώσεις, οι οποίες βαθμολογούνται με αντίστροφη κωδικοποίηση.

Η συνολική βαθμολογία κυμαίνεται από 30 έως 150 βαθμούς, όπου:

  • Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν περισσότερο θετικές στάσεις απέναντι στη φροντίδα ασθενών τελικού σταδίου.
  • Χαμηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν λιγότερο θετικές ή περισσότερο αρνητικές στάσεις απέναντι στην παρηγορική φροντίδα.

Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά

Η Frommelt Attitude Toward the Care of the Dying (FATCOD-30) παρουσιάζει ιδιαίτερα ικανοποιητικές ψυχομετρικές ιδιότητες και αποτελεί ένα από τα πλέον αξιόπιστα εργαλεία αξιολόγησης στάσεων στην παρηγορική φροντίδα.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία:

  • οι αναλύσεις παραγόντων έχουν δείξει ότι τα στοιχεία της κλίμακας αντανακλούν με σαφήνεια τις θεωρητικές διαστάσεις των στάσεων απέναντι στη φροντίδα ασθενών τελικού σταδίου,
  • η κλίμακα παρουσιάζει υψηλή εσωτερική συνοχή,
  • ο δείκτης Cronbach’s α είναι συνήθως μεγαλύτερος από 0,80, γεγονός που υποστηρίζει την αξιοπιστία των μετρήσεων και τη σταθερότητα της κλίμακας.

Οι ψυχομετρικές αυτές ιδιότητες καθιστούν την FATCOD-30 κατάλληλη τόσο για ερευνητικές εφαρμογές όσο και για την αξιολόγηση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και επαγγελματικών δεξιοτήτων στον χώρο της παρηγορικής φροντίδας.

Εφαρμογές

Η FATCOD-30 χρησιμοποιείται ευρέως σε:

  • νοσοκομεία και μονάδες παρηγορικής φροντίδας,
  • ογκολογικές και αιματολογικές κλινικές,
  • μονάδες εντατικής θεραπείας,
  • υπηρεσίες κατ’ οίκον νοσηλείας,
  • προγράμματα εκπαίδευσης νοσηλευτών και ιατρών,
  • εκπαίδευση φοιτητών επιστημών υγείας,
  • έρευνες στην παρηγορική φροντίδα,
  • αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων,
  • μελέτες επαγγελματικής ετοιμότητας και στάσεων απέναντι στον θάνατο και τη φροντίδα στο τέλος της ζωής.

Η αξιολόγηση των στάσεων των επαγγελματιών συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας της παρηγορικής φροντίδας, στην ενίσχυση της επικοινωνίας με τους ασθενείς και τις οικογένειές τους και στην ανάπτυξη ανθρωποκεντρικών υπηρεσιών υγείας.

Βιβλιογραφία

Frommelt, K. H. (2003). Attitudes Toward Care of the Terminally Ill: An Educational Intervention. American Journal of Hospice & Palliative Care, 20(1), 13–22.