Ερωτηματολόγιο Διάθεσης και Συναισθημάτων – Αναφορά Γονέα [MFQ-Parent]

Περιγραφή και Σκοπός

Το Mood and Feelings Questionnaire: Parent Report (MFQ-Parent) είναι ένα ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε παιδιά και εφήβους από την οπτική των γονέων τους. Αποτελεί μέρος της οικογένειας εργαλείων Mood and Feelings Questionnaire (MFQ), η οποία αναπτύχθηκε αρχικά από τους Adrian Angold και Elizabeth J. Costello.

Βασικός στόχος του εργαλείου είναι η συστηματική καταγραφή συναισθηματικών και συμπεριφορικών εκδηλώσεων που μπορεί να σχετίζονται με καταθλιπτική συμπτωματολογία, αξιοποιώντας τις παρατηρήσεις του γονέα.

Στόχος της Αξιολόγησης

Το MFQ-Parent αποσκοπεί στην ανίχνευση και αξιολόγηση καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε παιδιά και εφήβους. Η γονεϊκή αναφορά προσφέρει μια εξωτερική πηγή πληροφόρησης σχετικά με τη συναισθηματική και συμπεριφορική κατάσταση του παιδιού και μπορεί να συμβάλει στην αναγνώριση περιπτώσεων που ενδέχεται να χρειάζονται περαιτέρω αξιολόγηση.

Το εργαλείο πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μέσο αξιολόγησης και ανίχνευσης συμπτωμάτων και όχι ως αυτοτελές μέσο κλινικής διάγνωσης.

Δομή του Ερωτηματολογίου

Το MFQ-Parent περιλαμβάνει μια σειρά δηλώσεων που περιγράφουν συναισθηματικά και συμπεριφορικά συμπτώματα σχετιζόμενα με την κατάθλιψη.

Οι γονείς καλούνται να αξιολογήσουν πόσο συχνά έχουν παρατηρήσει τις συγκεκριμένες εκδηλώσεις στο παιδί τους κατά τη διάρκεια των τελευταίων δύο εβδομάδων.

Οι περιοχές που αναφέρονται στο διαθέσιμο υλικό περιλαμβάνουν:

• αίσθημα λύπης ή δυστυχίας,
• μειωμένο ενδιαφέρον για καθημερινές δραστηριότητες,
• δυσκολίες συγκέντρωσης,
• διαταραχές ύπνου,
• αισθήματα αναξιότητας ή ενοχής.

Με αυτόν τον τρόπο, το ερωτηματολόγιο επιτρέπει μια ευρύτερη αποτύπωση τόσο των συναισθηματικών όσο και των γνωστικών και συμπεριφορικών εκδηλώσεων.

Βαθμολόγηση

Κάθε δήλωση βαθμολογείται μέσω τριβάθμιας κλίμακας τύπου Likert από 0 έως 2:

0 = Καθόλου αληθές
1 = Μερικές φορές αληθές
2 = Συχνά αληθές

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από την άθροιση των βαθμολογιών των επιμέρους δηλώσεων.

Υψηλότερη συνολική βαθμολογία υποδηλώνει μεγαλύτερη παρουσία καταθλιπτικών συμπτωμάτων. Το αρχικό αρχείο αναφέρει την ύπαρξη προκαθορισμένων κατωφλίων για τον εντοπισμό περιπτώσεων που μπορεί να χρειάζονται περαιτέρω αξιολόγηση, χωρίς όμως να προσδιορίζει αριθμητικά τα συγκεκριμένα όρια.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Σε ερευνητικές εφαρμογές μπορούν να υπολογιστούν μέσος όρος, τυπική απόκλιση, διάμεσος και εύρος τιμών της συνολικής βαθμολογίας.

Η συνολική βαθμολογία μπορεί επίσης να εξεταστεί σε σχέση με δημογραφικούς, οικογενειακούς, κοινωνικούς ή άλλους ψυχολογικούς παράγοντες, ανάλογα με τον σχεδιασμό της έρευνας.

Σε διαχρονικές μελέτες, επαναλαμβανόμενες μετρήσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση πιθανών μεταβολών της συμπτωματολογίας με την πάροδο του χρόνου.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Η βιβλιογραφία που συνοδεύει το αρχείο περιλαμβάνει μελέτες σχετικά με την ανάπτυξη, την εγκυρότητα και τις ψυχομετρικές ιδιότητες του MFQ.

Η εργασία των Angold et al. (1995) αφορά την ανάπτυξη σύντομου ερωτηματολογίου για επιδημιολογικές μελέτες της κατάθλιψης σε παιδιά και εφήβους, ενώ οι Daviss et al. (2006) εξέτασαν την εγκυρότητα κριτηρίου του MFQ για καταθλιπτικά επεισόδια σε κλινικούς και μη κλινικούς πληθυσμούς.

Επιπλέον, οι Wood et al. (1995) και Kent et al. (1997) διερεύνησαν τις ψυχομετρικές ιδιότητες και τη δυνατότητα ανίχνευσης καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε παιδιά και εφήβους.

Το διαθέσιμο αρχείο δεν παρέχει συγκεκριμένο αριθμητικό συντελεστή Cronbach’s α. Συνεπώς, δεν είναι σκόπιμο να αποδοθεί συγκεκριμένη τιμή αξιοπιστίας χωρίς πρόσθετη τεκμηρίωση για την έκδοση και τον πληθυσμό που χρησιμοποιείται.

Εφαρμογές

Το MFQ-Parent μπορεί να αξιοποιηθεί σε κλινικά, ερευνητικά και εκπαιδευτικά πλαίσια όπου απαιτείται συστηματική διερεύνηση καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε παιδιά και εφήβους.

Η χρήση γονεϊκής αναφοράς είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στο πλαίσιο μιας πολυπληροφοριακής αξιολόγησης, όπου οι πληροφορίες από τους γονείς μπορούν να συνεκτιμηθούν με την αυτοαναφορά του παιδιού ή του εφήβου και με άλλες πηγές αξιολόγησης.

Οι βαθμολογίες του εργαλείου δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται μεμονωμένα για την επιβεβαίωση ή τον αποκλεισμό μιας διάγνωσης κατάθλιψης.

Συμπεράσματα

Το Mood and Feelings Questionnaire: Parent Report [MFQ-Parent] αποτελεί ένα δομημένο εργαλείο για την αξιολόγηση καταθλιπτικών συμπτωμάτων σε παιδιά και εφήβους μέσω της αναφοράς των γονέων.

Η αξιολόγηση των συμπτωμάτων κατά τις τελευταίες δύο εβδομάδες και η απλή τριβάθμια βαθμολόγηση 0–2 επιτρέπουν τη συστηματική ποσοτικοποίηση της συμπτωματολογίας. Υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν μεγαλύτερη παρουσία καταθλιπτικών συμπτωμάτων και μπορούν να υποστηρίξουν την απόφαση για περαιτέρω διερεύνηση όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.

Βιβλιογραφία

Angold, A., Costello, E. J., Messer, S. C., & Pickles, A. (1995). Development of a short questionnaire for use in epidemiological studies of depression in children and adolescents. International Journal of Methods in Psychiatric Research, 5, 237–249.

Daviss, W. B., Birmaher, B., Melhem, N. A., Axelson, D. A., Michaels, S. M., & Brent, D. A. (2006). Criterion validity of the Mood and Feelings Questionnaire for depressive episodes in clinic and non-clinic subjects. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 47(9), 927–934.

Wood, A., Kroll, L., Moore, A., & Harrington, R. (1995). Properties of the Mood and Feelings Questionnaire in adolescent psychiatric outpatients: A research note. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 36(2), 327–334.

Kent, L., Vostanis, P., & Feehan, C. (1997). Detection of major and minor depression in children and adolescents: Evaluation of the Mood and Feelings Questionnaire. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 38(5), 565–573.