Ερωτηματολόγιο Προφίλ Αξιών [PVQ-40]

Περιγραφή

Το Portrait Values Questionnaire (PVQ-40) ή Ερωτηματολόγιο Προφίλ Αξιών αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο αξιολόγησης των ανθρώπινων αξιών, το οποίο αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της θεωρίας βασικών αξιών του Schwartz. Σχεδιάστηκε ως μια σχετικά απλή και προσιτή μέθοδος αποτύπωσης των αξιακών προτεραιοτήτων των ατόμων, στηριζόμενο σε ένα μοντέλο 10 θεμελιωδών ανθρώπινων αξιών.

Στόχος

Βασικός στόχος του PVQ-40 είναι η διερεύνηση των αξιών που λειτουργούν ως κινητοποιητικές προτεραιότητες και καθοδηγούν τις στάσεις, τις επιλογές και τη συμπεριφορά του ατόμου. Η θεωρητική βάση του εργαλείου υποστηρίζει ότι οι βασικές αυτές αξίες εμφανίζονται σε διαφορετικούς πολιτισμούς και κοινωνίες και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μελέτη ομοιοτήτων και διαφορών μεταξύ ατόμων και πληθυσμιακών ομάδων.

Δομή

Το PVQ-40 αποτελείται από 40 στοιχεία, καθένα από τα οποία παρουσιάζει ένα σύντομο «πορτρέτο» ενός ατόμου μέσω δύο προτάσεων. Ο συμμετέχων καλείται να αξιολογήσει πόσο μοιάζει με το άτομο που περιγράφεται.

Οι 40 προτάσεις κατανέμονται σε 10 υποκλίμακες βασικών αξιών:

Εξουσία (Power), Κατόρθωμα (Achievement), Ηδονισμός (Hedonism), Αυτοπροσδιορισμός (Self-Direction), Οικουμενισμός (Universalism), Καλοσύνη (Benevolence), Παράδοση (Tradition), Συμμόρφωση (Conformity), Ασφάλεια (Security) και Διέγερση (Stimulation).

Βαθμολόγηση

Οι απαντήσεις καταγράφονται σε 6βάθμια κλίμακα Likert, από 1 = «πολύ παρόμοια» έως 6 = «πολύ ανόμοια». Κατά την ανάλυση, οι βαθμολογίες μπορούν να μετασχηματιστούν ώστε να προκύψουν εκτιμήσεις ομοιότητας. Η βαθμολογία κάθε αξίας υπολογίζεται ως ο μέσος όρος των απαντήσεων στα στοιχεία που αντιστοιχούν στη συγκεκριμένη διάσταση.

Πληθυσμός Εφαρμογής

Το PVQ μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικούς πληθυσμούς, ωστόσο θεωρείται ιδιαίτερα κατάλληλο για παιδιά και εφήβους ηλικίας 11–14 ετών, καθώς και για ενήλικες με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο ή διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο. Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, το εργαλείο έχει προσαρμοστεί στα ελληνικά από τον Παυλόπουλο, ενώ αναφέρεται διαδικασία στάθμισης σε ελληνικό δείγμα από τους Πεζηρκιανίδη και Σταλίκα.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Το PVQ-40 έχει παρουσιάσει ικανοποιητικές ψυχομετρικές ιδιότητες, με μελέτες σε διαφορετικές χώρες να υποστηρίζουν την αξιοπιστία, τη συγκλίνουσα εγκυρότητα και τη διακριτική εγκυρότητά του. Η συντομότερη έκδοση των 21 στοιχείων είναι περισσότερο πρακτική σε έρευνες με αυστηρούς χρονικούς περιορισμούς, αλλά η μείωση του αριθμού των στοιχείων μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την αξιοπιστία σε σχέση με την πλήρη έκδοση.

Εφαρμογές

Το PVQ-40 χρησιμοποιείται ευρέως στην κοινωνική και διαπολιτισμική ψυχολογία για τη μελέτη των προσωπικών αξιών και της σχέσης τους με στάσεις, συμπεριφορές και κοινωνικές επιλογές. Μπορεί επίσης να αξιοποιηθεί στην εκπαίδευση, στην οργανωσιακή έρευνα, στην επαγγελματική συμβουλευτική και σε μελέτες κοινωνικών ή πολιτισμικών διαφορών.

Βιβλιογραφία

Schwartz, S. H., Melech, G., Lehmann, A., Burgess, S., Harris, M., & Owens, V. (2001). Extending the cross-cultural validity of the theory of basic human values with a different method of measurement. Journal of Cross-Cultural Psychology, 32(5), 519–542.

Schwartz, S. H. (2006). Basic human values: An overview.

Schwartz, S. H. (2012). An overview of the Schwartz theory of basic values. Online Readings in Psychology and Culture, 2(1).