Όργανο Αντίληψης Απαιτήσεων Μελέτης [POSRI-21]

Περιγραφή

Το Perception of Study Requirements Instrument (POSRI-21) αποτελεί εργαλείο αξιολόγησης που χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οι μαθητές ή οι φοιτητές αντιλαμβάνονται τις απαιτήσεις που συνδέονται με τις σπουδές τους. Η κλίμακα επικεντρώνεται στην υποκειμενική εμπειρία του εκπαιδευόμενου και εξετάζει κατά πόσο ο φόρτος εργασίας, οι χρονικές απαιτήσεις, η δυσκολία των μαθημάτων και οι ακαδημαϊκές υποχρεώσεις βιώνονται ως διαχειρίσιμες ή ιδιαίτερα απαιτητικές.

Η αντίληψη των ακαδημαϊκών απαιτήσεων δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον πραγματικό όγκο εργασίας. Επηρεάζεται επίσης από τις προσωπικές δεξιότητες διαχείρισης χρόνου, την αυτορρύθμιση, τα κίνητρα, την προηγούμενη εκπαιδευτική εμπειρία και την υποστήριξη που παρέχεται από το εκπαιδευτικό περιβάλλον. Για τον λόγο αυτό, δύο φοιτητές που αντιμετωπίζουν παρόμοιες ακαδημαϊκές απαιτήσεις μπορεί να τις αξιολογούν με διαφορετικό τρόπο.

Το POSRI-21 μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ποσοτική αποτύπωση αυτών των αντιλήψεων και να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευόμενοι κατά τη διάρκεια των σπουδών τους. Παράλληλα, μπορεί να ενταχθεί σε ευρύτερα ερευνητικά πρωτόκολλα που εξετάζουν την ακαδημαϊκή προσαρμογή, την επίδοση, το άγχος, την παρακίνηση και τις στρατηγικές μάθησης.

Θεωρητικό υπόβαθρο

Το θεωρητικό πλαίσιο του POSRI-21 συνδέεται με τις σύγχρονες προσεγγίσεις της εκπαιδευτικής ψυχολογίας που εξετάζουν τη σχέση μεταξύ των απαιτήσεων του μαθησιακού περιβάλλοντος και του τρόπου με τον οποίο οι εκπαιδευόμενοι προσεγγίζουν τη μάθηση.

Η αντίληψη του φόρτου σπουδών μπορεί να επηρεάζει τις στρατηγικές μάθησης που επιλέγουν οι μαθητές και οι φοιτητές. Όταν οι ακαδημαϊκές απαιτήσεις θεωρούνται υπερβολικές ή δεν συνοδεύονται από επαρκή υποστήριξη, οι εκπαιδευόμενοι είναι πιθανό να υιοθετήσουν περισσότερο επιφανειακές στρατηγικές μάθησης ή να βιώσουν αυξημένο ακαδημαϊκό άγχος. Αντίθετα, ένα περιβάλλον στο οποίο οι απαιτήσεις είναι σαφείς, οργανωμένες και συμβατές με τον διαθέσιμο χρόνο μπορεί να διευκολύνει την ενεργητική συμμετοχή και την ανάπτυξη περισσότερο αποτελεσματικών στρατηγικών μελέτης.

Η αντίληψη των απαιτήσεων συνδέεται επίσης με την αυτορρυθμιζόμενη μάθηση. Οι εκπαιδευόμενοι καλούνται να οργανώνουν τον χρόνο τους, να θέτουν προτεραιότητες, να παρακολουθούν την πρόοδό τους και να προσαρμόζουν τις στρατηγικές τους ανάλογα με τις απαιτήσεις κάθε μαθήματος. Το POSRI-21 επιτρέπει τη μελέτη αυτών των σχέσεων μέσα από την οπτική του ίδιου του εκπαιδευόμενου.

Δομή και χαρακτηριστικά

Το POSRI-21 περιλαμβάνει 21 στοιχεία που αφορούν διαφορετικές πτυχές των αντιλαμβανόμενων απαιτήσεων της μελέτης. Οι δηλώσεις σχετίζονται με τον ακαδημαϊκό φόρτο, τον χρόνο που απαιτείται για την ολοκλήρωση των υποχρεώσεων, τη δυσκολία των μαθημάτων, την ανάγκη για ανεξάρτητη μελέτη και τον βαθμό υποστήριξης που αισθάνεται ότι λαμβάνει ο εκπαιδευόμενος.

Οι συμμετέχοντες καλούνται να εκφράσουν τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους με κάθε δήλωση μέσω κλίμακας τύπου Likert. Με τον τρόπο αυτό, οι προσωπικές εμπειρίες και αντιλήψεις μετατρέπονται σε ποσοτικά δεδομένα που μπορούν να αναλυθούν στατιστικά.

Η δομή του εργαλείου επιτρέπει την εφαρμογή του σε διαφορετικά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο σε μαθητές όσο και σε φοιτητές, ανάλογα με τον σκοπό και τον σχεδιασμό της έρευνας. Η εφαρμογή του σε διαφορετικούς πληθυσμούς προϋποθέτει κατάλληλη ψυχομετρική αξιολόγηση της αντίστοιχης έκδοσης.

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του POSRI-21 αποσκοπεί στην ποσοτική αποτύπωση του τρόπου με τον οποίο οι εκπαιδευόμενοι αντιλαμβάνονται τις απαιτήσεις των σπουδών τους. Οι επιμέρους απαντήσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον υπολογισμό συνολικών ή επιμέρους βαθμολογιών, ανάλογα με τη δομή και τις οδηγίες βαθμολόγησης της έκδοσης που εφαρμόζεται.

Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ αντιλαμβανόμενων ακαδημαϊκών απαιτήσεων και μεταβλητών όπως η ακαδημαϊκή επίδοση, το άγχος, η επαγγελματική ή ακαδημαϊκή εξουθένωση, η παρακίνηση, η αυτορρύθμιση και οι στρατηγικές μάθησης.

Η στατιστική ανάλυση μπορεί επίσης να εξετάσει κατά πόσο διαφορετικές ομάδες μαθητών ή φοιτητών αντιλαμβάνονται με διαφορετικό τρόπο τις απαιτήσεις του προγράμματος σπουδών. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να εντοπιστούν πιθανές δυσκολίες που σχετίζονται με το έτος σπουδών, το γνωστικό αντικείμενο, τον τρόπο διδασκαλίας ή άλλα χαρακτηριστικά του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.

Ψυχομετρικές ιδιότητες

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του POSRI-21 αφορά τον έλεγχο της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας των βαθμολογιών που προκύπτουν από το εργαλείο. Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να εξεταστεί μέσω του συντελεστή Cronbach’s α, ενώ ο δείκτης McDonald’s ω μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συμπληρωματικό μέτρο αξιοπιστίας.

Η δομή του εργαλείου μπορεί να διερευνηθεί με Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (Exploratory Factor Analysis – EFA), ώστε να εντοπιστούν οι βασικές διαστάσεις που εκφράζονται από τα επιμέρους στοιχεία. Σε επόμενη φάση, η παραγοντική δομή μπορεί να ελεγχθεί μέσω Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Confirmatory Factor Analysis – CFA).

Η συγκλίνουσα εγκυρότητα μπορεί να διερευνηθεί μέσω της συσχέτισης των αποτελεσμάτων με άλλες μετρήσεις που αφορούν τον ακαδημαϊκό φόρτο, το άγχος, τις στρατηγικές μάθησης και την ακαδημαϊκή προσαρμογή. Όταν το εργαλείο χρησιμοποιείται σε διαφορετικά εκπαιδευτικά ή πολιτισμικά περιβάλλοντα, είναι σημαντικό να εξετάζεται η σταθερότητα της παραγοντικής δομής και, όπου απαιτείται, η ισοδυναμία μέτρησης μεταξύ των ομάδων.

Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση

Η βαθμολόγηση του POSRI-21 πραγματοποιείται με βάση τις απαντήσεις των συμμετεχόντων στα 21 στοιχεία του ερωτηματολογίου. Οι απαντήσεις καταγράφονται σε κλίμακα τύπου Likert και μετατρέπονται σε αριθμητικές τιμές σύμφωνα με τις οδηγίες της έκδοσης του εργαλείου που χρησιμοποιείται.

Οι υψηλότερες βαθμολογίες μπορούν να αντιστοιχούν σε εντονότερη αντίληψη των ακαδημαϊκών απαιτήσεων, εφόσον αυτό προβλέπεται από τον τρόπο βαθμολόγησης του συγκεκριμένου εργαλείου. Η ερμηνεία δεν πρέπει να πραγματοποιείται ανεξάρτητα από τις επίσημες οδηγίες βαθμολόγησης και την κατεύθυνση των επιμέρους ερωτήσεων.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει τον υπολογισμό μέσων όρων, τυπικών αποκλίσεων και κατανομών των βαθμολογιών, καθώς και τον έλεγχο της αξιοπιστίας. Οι σχέσεις με άλλες μεταβλητές μπορούν να εξεταστούν μέσω συντελεστών συσχέτισης Pearson ή Spearman, ενώ οι διαφορές μεταξύ δύο ή περισσότερων ομάδων μπορούν να αναλυθούν μέσω Student’s t-test, ANOVA ή των αντίστοιχων μη παραμετρικών μεθόδων.

Σε περισσότερο σύνθετα ερευνητικά σχέδια μπορούν να εφαρμοστούν μοντέλα πολλαπλής παλινδρόμησης για την αναγνώριση παραγόντων που προβλέπουν την αντίληψη των απαιτήσεων των σπουδών. Παράλληλα, η χρήση μοντέλων Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM) μπορεί να επιτρέψει την ταυτόχρονη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ ακαδημαϊκών απαιτήσεων, κινήτρων, στρατηγικών μάθησης, άγχους και ακαδημαϊκής επίδοσης.

Εφαρμογές στην εκπαιδευτική πράξη και στην έρευνα

Το POSRI-21 μπορεί να αξιοποιηθεί στην εκπαιδευτική ψυχολογία, στην πανεπιστημιακή εκπαίδευση και στην έρευνα που αφορά την ποιότητα της μαθησιακής εμπειρίας. Η συστηματική καταγραφή των αντιλήψεων των εκπαιδευομένων μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για τον τρόπο με τον οποίο βιώνεται ένα πρόγραμμα σπουδών και για τις περιοχές στις οποίες εμφανίζονται αυξημένες ακαδημαϊκές απαιτήσεις.

Σε επίπεδο εκπαιδευτικού σχεδιασμού, τα αποτελέσματα μπορούν να συμβάλουν στην αξιολόγηση του φόρτου εργασίας, στην καλύτερη κατανομή των ακαδημαϊκών δραστηριοτήτων και στη δημιουργία αποτελεσματικότερων μηχανισμών υποστήριξης των φοιτητών. Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ αντιλαμβανόμενου φόρτου εργασίας και ακαδημαϊκής εξουθένωσης ή εγκατάλειψης των σπουδών.

Στην επιστημονική έρευνα, το εργαλείο μπορεί να ενταχθεί σε μελέτες που εξετάζουν τις στρατηγικές μάθησης, την αυτορρύθμιση, την παρακίνηση, την ακαδημαϊκή επίδοση και την ψυχολογική προσαρμογή. Η χρήση του μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι αντικειμενικές απαιτήσεις ενός εκπαιδευτικού προγράμματος μετατρέπονται σε υποκειμενική εμπειρία για τον μαθητή ή τον φοιτητή.

Βιβλιογραφία

Biggs, J. (1999). Teaching for Quality Learning at University.

Entwistle, N. (1988). Motivation and Approaches to Learning. In Approaches to Learning and Teaching, 22–33.

Vermunt, J. D., & Verloop, N. (1999). Congruence and friction between learning and teaching. Learning and Instruction, 9(3), 257–280.

Pintrich, P. R., & Schunk, D. H. (2002). Motivation in Education: Theory, Research, and Applications.

Richardson, J. T. E. (2005). The role of perceived academic control and learning strategies in academic achievement. Journal of Educational Psychology, 97(4), 658–671.