Κλίμακα Παράλογων Πεποιθήσεων Εκπαιδευτικών [TIBS-38]

Περιγραφή

Η Teacher Irrational Belief Scale [TIBS-38] αποτελεί ψυχομετρικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση παράλογων ή δυσλειτουργικών πεποιθήσεων που μπορεί να εμφανίζονται στο πλαίσιο της επαγγελματικής ζωής των εκπαιδευτικών.

Οι παράλογες πεποιθήσεις αναφέρονται σε άκαμπτες, υπερβολικά απαιτητικές ή μη ρεαλιστικές αντιλήψεις και προσδοκίες που μπορεί να διαμορφώνει ένα άτομο σχετικά με τον εαυτό του, τους άλλους ή τις συνθήκες στις οποίες λειτουργεί. Στο εκπαιδευτικό πλαίσιο, τέτοιες πεποιθήσεις μπορούν να αφορούν την επαγγελματική ευθύνη, τις προσδοκίες από τους μαθητές, την ανάγκη επίτευξης συγκεκριμένων αποτελεσμάτων και την αντίληψη του εκπαιδευτικού για την ικανότητά του να επηρεάζει την εκπαιδευτική διαδικασία.

Η TIBS-38 επιτρέπει την ποσοτική αποτύπωση αυτών των πεποιθήσεων και μπορεί να αξιοποιηθεί για τη διερεύνηση της σχέσης τους με διαφορετικές πτυχές της επαγγελματικής και ψυχολογικής λειτουργίας των εκπαιδευτικών.

Στόχος

Βασικός στόχος της TIBS-38 είναι η αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο οι εκπαιδευτικοί υιοθετούν παράλογες ή μη ρεαλιστικές πεποιθήσεις που σχετίζονται με τον επαγγελματικό τους ρόλο.

Η αναγνώριση αυτών των πεποιθήσεων μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση γνωστικών παραγόντων που ενδέχεται να συνδέονται με το επαγγελματικό άγχος, τις συναισθηματικές αντιδράσεις και τις σχέσεις που αναπτύσσονται στο εκπαιδευτικό περιβάλλον.

Παράλληλα, η κλίμακα μπορεί να αξιοποιηθεί ερευνητικά για τη διερεύνηση πιθανών σχέσεων μεταξύ των παράλογων πεποιθήσεων και άλλων μεταβλητών που αφορούν την επαγγελματική ζωή των εκπαιδευτικών.

Ανάλυση

Η ανάλυση της TIBS-38 βασίζεται στις απαντήσεις των συμμετεχόντων στις επιμέρους δηλώσεις της κλίμακας.

Σύμφωνα με την περιγραφή του εργαλείου, οι συμμετέχοντες δηλώνουν τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους με τις προτάσεις μέσω κλίμακας τύπου Likert. Η ποσοτικοποίηση των απαντήσεων επιτρέπει τον υπολογισμό των αντίστοιχων βαθμολογιών και τη στατιστική επεξεργασία των δεδομένων.

Σε πρώτο επίπεδο μπορούν να υπολογιστούν περιγραφικά στατιστικά μέτρα, όπως ο μέσος όρος, η τυπική απόκλιση και η κατανομή των βαθμολογιών.

Στη συνέχεια μπορούν να εξεταστούν πιθανές διαφοροποιήσεις μεταξύ ομάδων εκπαιδευτικών ή σχέσεις της βαθμολογίας με άλλες επαγγελματικές, δημογραφικές ή ψυχολογικές μεταβλητές.

Βαθμολόγηση

Στην έκδοση που περιγράφεται στο διαθέσιμο υλικό, οι απαντήσεις καταγράφονται σε πενταβάθμια κλίμακα Likert, από 1 = «Διαφωνώ απολύτως» έως 5 = «Συμφωνώ απολύτως».

Οι επιμέρους βαθμολογίες συγκεντρώνονται και χρησιμοποιούνται για την αποτύπωση του επιπέδου των παράλογων πεποιθήσεων. Σύμφωνα με την περιγραφή της κλίμακας, υψηλότερες βαθμολογίες αντιστοιχούν σε υψηλότερο επίπεδο παράλογων πεποιθήσεων.

Η ακριβής διαδικασία υπολογισμού των βαθμολογιών, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής αντίστροφης βαθμολόγησης συγκεκριμένων στοιχείων ή του υπολογισμού επιμέρους διαστάσεων, πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες της χρησιμοποιούμενης έκδοσης του εργαλείου.

Στατιστική Ανάλυση

Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων της TIBS-38 μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικές και επαγωγικές στατιστικές τεχνικές.

Η εσωτερική συνέπεια της κλίμακας ή των επιμέρους διαστάσεών της μπορεί να αξιολογηθεί μέσω κατάλληλων δεικτών αξιοπιστίας, όπως ο συντελεστής Cronbach’s α.

Για τη διερεύνηση της σχέσης των παράλογων πεποιθήσεων με άλλες ποσοτικές μεταβλητές μπορούν να εφαρμοστούν αναλύσεις συσχέτισης. Ιδιαίτερο ερευνητικό ενδιαφέρον μπορεί να παρουσιάζει η σχέση τους με μεταβλητές όπως το επαγγελματικό άγχος ή άλλες διαστάσεις της επαγγελματικής εμπειρίας των εκπαιδευτικών.

Για τη σύγκριση διαφορετικών ομάδων μπορούν να χρησιμοποιηθούν οι κατάλληλες παραμετρικές ή μη παραμετρικές δοκιμασίες, ενώ σε περισσότερο σύνθετους ερευνητικούς σχεδιασμούς μπορούν να εφαρμοστούν μοντέλα παλινδρόμησης ή άλλες πολυμεταβλητές τεχνικές.

Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η ψυχομετρική αξιολόγηση της TIBS-38 αφορά τη διερεύνηση της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας των βαθμολογιών της.

Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να εξεταστεί ώστε να αξιολογηθεί ο βαθμός συνοχής μεταξύ των στοιχείων της κλίμακας. Εφόσον υπάρχουν δεδομένα επαναλαμβανόμενων μετρήσεων, μπορεί επίσης να διερευνηθεί η χρονική σταθερότητα των βαθμολογιών.

Η εγκυρότητα κατασκευής μπορεί να εξεταστεί μέσω της σχέσης της TIBS-38 με θεωρητικά συναφείς μεταβλητές. Όταν το μέγεθος του δείγματος και ο ερευνητικός σχεδιασμός το επιτρέπουν, μπορεί επίσης να διερευνηθεί η παραγοντική δομή της κλίμακας.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν χρησιμοποιείται μεταφρασμένη ή πολιτισμικά προσαρμοσμένη έκδοση, καθώς είναι σημαντικό να επανεξετάζονται η αξιοπιστία, η εγκυρότητα και η δομή του εργαλείου στον νέο πληθυσμό.

Εφαρμογές

Η Teacher Irrational Belief Scale [TIBS-38] μπορεί να αξιοποιηθεί στην εκπαιδευτική και ψυχολογική έρευνα για τη μελέτη των γνωστικών πεποιθήσεων που σχετίζονται με τον επαγγελματικό ρόλο των εκπαιδευτικών.

Η χρήση της μπορεί να συμβάλει στη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ παράλογων πεποιθήσεων και επαγγελματικού άγχους, καθώς και άλλων χαρακτηριστικών της επαγγελματικής εμπειρίας.

Παράλληλα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε μελέτες που εξετάζουν γνωστικούς και συναισθηματικούς παράγοντες οι οποίοι σχετίζονται με τη λειτουργία των εκπαιδευτικών στο σχολικό περιβάλλον.

Η συστηματική μελέτη των συγκεκριμένων πεποιθήσεων μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι προσωπικές προσδοκίες και οι γνωστικές αξιολογήσεις συνδέονται με την επαγγελματική εμπειρία και τις αντιδράσεις των εκπαιδευτικών στις απαιτήσεις της εργασίας τους.

Βιβλιογραφία

Bernard, M. E., & Joyce, M. R. (1984). Rational-emotive therapy with children and adolescents: Theory, treatment strategies, preventive methods. New York: Wiley.

Bernard, M. E. (1988). Teacher stress and irrationality. Communication presented at the 24th International Congress of Psychology, Sydney, Australia.

Bernard, M. E. (1990). Taking the stress out of teaching. Melbourne, Victoria: Collins-Dove.

Bora, C., Bernard, M. E., Trip, S., Decsei-Radu, A., & Chereji, S. (2009). Teacher Irrational Belief Scale – Preliminary norms for Romanian population. Journal of Cognitive and Behavioral Psychotherapies, 9(2), 211–220.