Ερωτηματολόγιο Οργανωσιακής Δέσμευσης [OCQ-15]

Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Οργανωσιακής Δέσμευσης (Organizational Commitment Questionnaire – OCQ-15) αναπτύχθηκε από τους Mowday, Steers και Porter (1979) και περιλαμβάνει 15 ερωτήσεις. Αξιολογεί τη συνολική στάση και τον ψυχολογικό δεσμό του εργαζομένου με τον οργανισμό στον οποίο απασχολείται.

Η οργανωσιακή δέσμευση αποτυπώνεται μέσα από την αποδοχή των αξιών και των στόχων του οργανισμού, την προθυμία καταβολής ουσιαστικής προσπάθειας για την επιτυχία του και την επιθυμία διατήρησης της ιδιότητας του μέλους. Παρότι περιλαμβάνει αυτές τις τρεις εννοιολογικές πτυχές, το OCQ-15 αντιμετωπίζεται συνήθως ως μονοδιάστατο εργαλείο.

Το OCQ-15 δεν πρέπει να συγχέεται με τις τρισδιάστατες κλίμακες των Meyer και Allen, οι οποίες αξιολογούν χωριστά τη συναισθηματική, τη συνεχιζόμενη και την κανονιστική δέσμευση.

Στόχος

Στόχος του ερωτηματολογίου είναι η αξιολόγηση του βαθμού ταύτισης, αφοσίωσης και πρόθεσης παραμονής των εργαζομένων στον οργανισμό. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διερεύνηση της σχέσης της δέσμευσης με την εργασιακή ικανοποίηση, την απόδοση, τις απουσίες, την πρόθεση αποχώρησης και την πραγματική κινητικότητα του προσωπικού.

Τα αποτελέσματα μπορούν επίσης να υποστηρίξουν τον σχεδιασμό οργανωσιακών παρεμβάσεων. Ωστόσο, το OCQ-15 δεν αποτελεί διαγνωστικό εργαλείο ούτε πρέπει να χρησιμοποιείται μεμονωμένα για αποφάσεις που αφορούν συγκεκριμένους εργαζομένους.

Ανάλυση και χρήση δεδομένων

Μετά την αντίστροφη κωδικοποίηση των αρνητικά διατυπωμένων ερωτήσεων, υπολογίζεται μία συνολική βαθμολογία ή ο μέσος όρος των 15 απαντήσεων. Η στατιστική ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά μέτρα, αξιολόγηση της εσωτερικής συνοχής με τον συντελεστή α του Cronbach ή ω του McDonald, συσχετίσεις και συγκρίσεις μεταξύ επαγγελματικών ή δημογραφικών ομάδων.

Η μονοδιάστατη δομή του εργαλείου μπορεί να εξεταστεί μέσω διερευνητικής ή επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιείται μεταφρασμένη ή πολιτισμικά προσαρμοσμένη έκδοση.

Βαθμολόγηση

Οι απαντήσεις καταγράφονται σε επταβάθμια κλίμακα Likert:

1 = Διαφωνώ απόλυτα
2 = Διαφωνώ
3 = Διαφωνώ λίγο
4 = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ
5 = Συμφωνώ λίγο
6 = Συμφωνώ
7 = Συμφωνώ απόλυτα

Στην αρχική έκδοση, οι ερωτήσεις 3, 7, 9, 11, 12 και 15 βαθμολογούνται αντίστροφα. Η συνολική βαθμολογία κυμαίνεται από 15 έως 105, ενώ ο μέσος όρος από 1 έως 7. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν ισχυρότερη οργανωσιακή δέσμευση.

Δεν υπάρχουν καθολικά αποδεκτά διαγνωστικά όρια. Η ερμηνεία πρέπει να βασίζεται στη βαθμολογία του συγκεκριμένου δείγματος, σε κατάλληλα δεδομένα αναφοράς και στην επίσημη εκδοχή του εργαλείου που χρησιμοποιείται.

Βιβλιογραφία

Mowday, R. T., Steers, R. M., & Porter, L. W. (1979). The measurement of organizational commitment. Journal of Vocational Behavior, 14(2), 224–247. https://doi.org/10.1016/0001-8791(79)90072-1

Porter, L. W., Steers, R. M., Mowday, R. T., & Boulian, P. V. (1974). Organizational commitment, job satisfaction, and turnover among psychiatric technicians. Journal of Applied Psychology, 59(5), 603–609. https://doi.org/10.1037/h0037335

Mowday, R. T., Porter, L. W., & Steers, R. M. (1982). Employee–organization linkages: The psychology of commitment, absenteeism, and turnover. Academic Press.