Κλίμακα Εργασιακής Έντασης [WTS-7]

Περιγραφή

Η Work Tension Scale (WTS-7) είναι μια σύντομη κλίμακα αυτοαναφοράς που αναπτύχθηκε από τους Robert J. House και John R. Rizzo για την αξιολόγηση της ψυχολογικής και ψυχοσωματικής έντασης που συνδέεται με την εργασία.

Η κλίμακα δεν καταγράφει άμεσα τις αντικειμενικές πηγές εργασιακού άγχους, όπως τον φόρτο εργασίας, τις οργανωτικές αλλαγές ή τις συγκρούσεις με συναδέλφους. Αξιολογεί κυρίως τις συνέπειες που έχει η εργασιακή πίεση στον εργαζόμενο, όπως:

• η νευρικότητα και η εσωτερική ένταση,
• η δυσκολία αποδέσμευσης από τις σκέψεις της εργασίας,
• η διαταραχή του ύπνου εξαιτίας επαγγελματικών προβλημάτων,
• η αντίληψη ότι η εργασία επηρεάζει αρνητικά την υγεία,
• η μεταφορά της επαγγελματικής ανησυχίας στην προσωπική ζωή,
• η ένταση πριν από εργασιακές συναντήσεις.

Η εργασιακή ένταση αποτελεί υποκειμενική αντίδραση στις επαγγελματικές απαιτήσεις και πρέπει να διακρίνεται από τους ίδιους τους εργασιακούς στρεσογόνους παράγοντες.

Στόχος

Βασικός στόχος της WTS-7 είναι η εκτίμηση του βαθμού στον οποίο ο εργαζόμενος βιώνει ψυχολογικά ή ψυχοσωματικά συμπτώματα έντασης που αποδίδει στην εργασία του.

Η κλίμακα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για:

• την αποτύπωση της αντιλαμβανόμενης εργασιακής έντασης,
• τη διερεύνηση της σχέσης της έντασης με τη σύγκρουση και την ασάφεια ρόλων,
• τη μελέτη της σύνδεσης με την εργασιακή ικανοποίηση και την οργανωσιακή δέσμευση,
• την εξέταση της σχέσης με την πρόθεση αποχώρησης,
• τη σύγκριση διαφορετικών επαγγελματικών ομάδων ή οργανωτικών μονάδων,
• την αξιολόγηση μεταβολών μετά από οργανωτικές παρεμβάσεις,
• τη διερεύνηση της αλληλεπίδρασης μεταξύ εργασίας, υγείας και οικογενειακής ζωής.

Η WTS-7 δεν εντοπίζει από μόνη της τις αιτίες της έντασης. Για μια ολοκληρωμένη αξιολόγηση πρέπει να συνδυάζεται με μέτρα εργασιακών απαιτήσεων, ελέγχου, υποστήριξης, σύγκρουσης ρόλων και εργασιακής ανασφάλειας.

Δομή

Η καθιερωμένη μορφή της Work Tension Scale περιλαμβάνει επτά δηλώσεις. Οι ερωτήσεις εξετάζουν κατά πόσο:

• η εργασία επηρεάζει άμεσα την υγεία,
• ο εργαζόμενος εργάζεται κάτω από μεγάλη ένταση,
• έχει αισθανθεί νευρικός ή ανήσυχος εξαιτίας της εργασίας,
• θεωρεί ότι η υγεία του θα βελτιωνόταν αν είχε διαφορετική εργασία,
• τα εργασιακά προβλήματα τον κρατούν ξύπνιο τη νύχτα,
• αισθάνεται νευρικότητα πριν από επαγγελματικές συναντήσεις,
• συνεχίζει να σκέφτεται την εργασία όταν ασχολείται με άλλες δραστηριότητες.

Σε ορισμένες μεταγενέστερες έρευνες έχουν χρησιμοποιηθεί τροποποιημένες μορφές έξι ερωτήσεων ή διαφορετικές κλίμακες απαντήσεων. Οι εκδόσεις αυτές πρέπει να αναφέρονται ρητά και δεν πρέπει να θεωρούνται αυτομάτως ισοδύναμες με την αρχική WTS-7.

Χορήγηση

Στην αρχική μορφή, οι συμμετέχοντες απαντούν σε κάθε δήλωση επιλέγοντας:

• Αληθές
• Ψευδές

Οι απαντήσεις πρέπει να δίνονται με βάση τη συνήθη εργασιακή εμπειρία του ατόμου. Η κλίμακα μπορεί να χορηγηθεί έντυπα ή ηλεκτρονικά και απαιτεί μόνο λίγα λεπτά.

Η αναφορά του αρχικού κειμένου σε πενταβάθμια κλίμακα από «Καθόλου» έως «Πολύ» δεν αντιστοιχεί στην αρχική μορφή της WTS-7. Αν χρησιμοποιηθεί έκδοση τύπου Likert, πρέπει να τεκμηριώνεται η πηγή και η ψυχομετρική της ισοδυναμία.

Βαθμολόγηση

Στην αρχική μορφή, οι απαντήσεις κωδικοποιούνται ως εξής:

• Ψευδές: 1 βαθμός
• Αληθές: 2 βαθμοί

Οι βαθμολογίες των επτά ερωτήσεων αθροίζονται:

• Ελάχιστη συνολική βαθμολογία: 7
• Μέγιστη συνολική βαθμολογία: 14
• Υψηλότερη βαθμολογία: εντονότερη εργασιακή ένταση
• Χαμηλότερη βαθμολογία: λιγότερα αναφερόμενα συμπτώματα εργασιακής έντασης

Εναλλακτικά, οι απαντήσεις μπορούν να κωδικοποιηθούν ως 0 και 1. Στην περίπτωση αυτή, η συνολική βαθμολογία κυμαίνεται από 0 έως 7. Η επιλογή του τρόπου κωδικοποίησης δεν μεταβάλλει την κατάταξη των συμμετεχόντων, αλλά πρέπει να δηλώνεται με σαφήνεια στη μεθοδολογία.

Δεν έχουν καθιερωθεί διαγνωστικά όρια. Η βαθμολογία δεν πρέπει να ταξινομείται αυθαίρετα ως «χαμηλή», «μέτρια» ή «υψηλή» χωρίς δεδομένα αναφοράς από τον αντίστοιχο πληθυσμό.

Ανάλυση δεδομένων

Η στατιστική ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει:

• μέσο όρο, διάμεσο, τυπική απόκλιση και εύρος βαθμολογιών,
• ποσοστά θετικών απαντήσεων ανά ερώτηση,
• συγκρίσεις μεταξύ επαγγελματικών ομάδων ή οργανωτικών τμημάτων,
• συσχετίσεις με εργασιακές απαιτήσεις, σύγκρουση ρόλων και εργασιακή ικανοποίηση,
• ανάλυση παλινδρόμησης για την εξέταση παραγόντων που προβλέπουν την εργασιακή ένταση,
• συγκρίσεις πριν και μετά από οργανωτικές παρεμβάσεις,
• αξιολόγηση της εσωτερικής συνέπειας,
• παραγοντική ανάλυση με τεχνικές κατάλληλες για κατηγορικά δεδομένα,
• πολυεπίπεδη ανάλυση όταν οι εργαζόμενοι είναι ομαδοποιημένοι σε τμήματα ή οργανισμούς.

Επειδή οι απαντήσεις της αρχικής έκδοσης είναι διχοτομικές, η εσωτερική συνέπεια μπορεί να αξιολογηθεί με τον συντελεστή KR-20 ή με κατάλληλη εφαρμογή του Cronbach’s alpha. Για την παραγοντική ανάλυση είναι προτιμότερο να χρησιμοποιούνται τετραχωρικές συσχετίσεις και εκτιμητές κατάλληλοι για κατηγορικές μεταβλητές.

Αξιοπιστία και εγκυρότητα

Η WTS-7 έχει χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικούς επαγγελματικούς πληθυσμούς και οργανωτικά περιβάλλοντα. Οι αναφερόμενες τιμές του Cronbach’s alpha κυμαίνονται γενικά από 0,71 έως 0,89, υποστηρίζοντας την αποδεκτή έως υψηλή εσωτερική συνέπεια του εργαλείου.

Η εγκυρότητα κατασκευής ενισχύεται από τις αναμενόμενες θετικές σχέσεις της εργασιακής έντασης με:

• την ασάφεια και τη σύγκρουση εργασιακών ρόλων,
• το εργασιακό και οικογενειακό άγχος,
• τη σύγκρουση εργασίας–οικογένειας,
• την πρόθεση αποχώρησης,
• τις αναφορές επιβαρυμένης σωματικής υγείας.

Αντίστροφες σχέσεις έχουν αναφερθεί με:

• την εργασιακή ικανοποίηση,
• την οργανωσιακή δέσμευση,
• την αυτοεκτίμηση,
• ορισμένους δείκτες επαγγελματικής και ψυχολογικής ευημερίας.

Περιορισμοί

Η WTS-7 είναι ένα σύντομο εργαλείο που εστιάζει στις αντιδράσεις εργασιακής έντασης και όχι στις αιτίες τους. Δεν επιτρέπει από μόνη της να προσδιοριστεί αν η ένταση οφείλεται στον φόρτο εργασίας, στην ηγεσία, στις διαπροσωπικές συγκρούσεις ή σε άλλους παράγοντες.

Επιπλέον:

• βασίζεται στην αυτοαναφορά,
• η διχοτομική απάντηση περιορίζει την αποτύπωση της έντασης των συμπτωμάτων,
• ορισμένες ερωτήσεις συνδυάζουν ψυχολογικές και σωματικές αντιδράσεις,
• οι απαντήσεις μπορεί να επηρεάζονται από πρόσφατα γεγονότα ή από την τρέχουσα διάθεση,
• δεν αξιολογεί την επαγγελματική εξουθένωση ως ξεχωριστή έννοια,
• δεν αποτελεί κλινική διάγνωση άγχους ή άλλης ψυχικής διαταραχής.

Για χρήση σε ελληνόφωνο πληθυσμό απαιτούνται συστηματική μετάφραση, πολιτισμική προσαρμογή και νέα αξιολόγηση της αξιοπιστίας, της παραγοντικής δομής και της εγκυρότητας.

Η κλίμακα δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μεμονωμένα για την αξιολόγηση της απόδοσης ή για δυσμενείς αποφάσεις σχετικά με συγκεκριμένους εργαζομένους.

Βιβλιογραφία

House, R. J., & Rizzo, J. R. (1972). Role conflict and ambiguity as critical variables in a model of organizational behavior. Organizational Behavior and Human Performance, 7(3), 467–505.

Rizzo, J. R., House, R. J., & Lirtzman, S. I. (1970). Role conflict and ambiguity in complex organizations. Administrative Science Quarterly, 15(2), 150–163.

Cook, J. D., Hepworth, S. J., Wall, T. D., & Warr, P. B. (1981). The experience of work: A compendium and review of 249 measures and their use. Academic Press.

Grandey, A. A., & Cropanzano, R. (1999). The conservation of resources model applied to work–family conflict and strain. Journal of Vocational Behavior, 54(2), 350–370.