Δείκτης Γονικού Άγχους [PCI-36]

Περιγραφή Ερωτηματολογίου

Ο Δείκτης Γονικού Άγχους (Parental Stress Index – PSI-36) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αξιολόγησης του στρες που βιώνουν οι γονείς σε σχέση με τον γονεϊκό τους ρόλο και την αλληλεπίδρασή τους με τα παιδιά τους. Η αρχική μορφή του εργαλείου περιλάμβανε 120 ερωτήσεις και αναπτύχθηκε από τους Solis και Abidin το 1998. Λόγω της μεγάλης έκτασής του δημιουργήθηκαν συντομότερες εκδόσεις, μεταξύ των οποίων η μορφή των 36 στοιχείων, η οποία αναπτύχθηκε από τον Abidin το 2012.

Το PSI-36 αποτελεί ένα εργαλείο αυτοαναφοράς που συμπληρώνεται από τους γονείς και χρησιμοποιείται για τη μελέτη της σχέσης γονέα–παιδιού, καθώς και για την αξιολόγηση παραγόντων που σχετίζονται με το γονικό στρες.

Στόχος

Ο βασικός στόχος του PSI-36 είναι η αξιολόγηση του επιπέδου άγχους που βιώνουν οι γονείς σε σχέση με τα παιδιά τους και η διερεύνηση των παραγόντων που συμβάλλουν στην εμφάνιση γονικού στρες.

Το εργαλείο εξετάζει το γονικό άγχος που μπορεί να προέρχεται από διαφορετικούς παράγοντες, τόσο από χαρακτηριστικά του ίδιου του γονέα όσο και από στοιχεία που σχετίζονται με το παιδί ή τη μεταξύ τους αλληλεπίδραση.

Το PSI-36 χρησιμοποιείται κυρίως σε ερευνητικά και κλινικά πλαίσια για τη μελέτη της οικογενειακής λειτουργικότητας και της σχέσης γονέων και παιδιών.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του PSI-36 βασίζεται στις επιμέρους διαστάσεις του γονικού στρες και επιτρέπει την αξιολόγηση διαφορετικών πτυχών της γονεϊκής εμπειρίας.

Η κλίμακα περιλαμβάνει τρεις βασικές υποκλίμακες:

Γονική Δυσφορία (Parental Distress – PD), η οποία αξιολογεί το άγχος και τη δυσκολία που βιώνει ο γονέας κατά την άσκηση του γονεϊκού ρόλου.

Δυσλειτουργική Αλληλεπίδραση Γονέα-Παιδιού (Parent–Child Dysfunctional Interaction – PCDI), η οποία εξετάζει την ποιότητα της σχέσης και της αλληλεπίδρασης μεταξύ γονέα και παιδιού.

Δυσκολίες του Παιδιού (Difficult Child – DC), η οποία αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο χαρακτηριστικά ή συμπεριφορές του παιδιού συμβάλλουν στην αύξηση του γονικού στρες.

Παράλληλα υπολογίζεται η συνολική βαθμολογία Συνολικού Στρες (Total Stress – TS), η οποία αποτυπώνει τη συνολική ένταση του γονικού άγχους.

Βαθμονόμηση

Η βαθμολόγηση του PSI-36 πραγματοποιείται μέσω των επιμέρους υποκλιμάκων και της συνολικής κλίμακας στρες. Οι βαθμολογίες υπολογίζονται σύμφωνα με το σύστημα βαθμολόγησης του εργαλείου και συγκρίνονται με πρότυπες τιμές αναφοράς.

Σύμφωνα με το εγχειρίδιο χρήσης, βαθμολογίες στην κλίμακα Συνολικού Στρες (TS) που βρίσκονται στο 85ο εκατοστημόριο ή υψηλότερα θεωρούνται οριακά κλινικά σημαντικές με βάση τα πρότυπα του πλήρους PSI-36. Ωστόσο, η κλινική χρησιμότητα αυτού του ορίου δεν έχει εξεταστεί εκτενώς στη βιβλιογραφία.

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν αυξημένα επίπεδα γονικού στρες και μεγαλύτερη επιβάρυνση στη γονεϊκή λειτουργία.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Το PSI-36 αναπτύχθηκε μέσω διερευνητικών παραγοντικών αναλύσεων της πλήρους έκδοσης του PSI. Η χρήση του έχει επικεντρωθεί κυρίως σε έρευνες που εξετάζουν τη σχέση γονέων και παιδιών, καθώς και τα επίπεδα άγχους που βιώνουν οι γονείς.

Η εγκυρότητα και η αξιοπιστία του εργαλείου έχουν υποστηριχθεί μέσω της εκτεταμένης ερευνητικής χρήσης του σε διαφορετικούς πληθυσμούς και πλαίσια εφαρμογής.

Βιβλιογραφία

Abidin, R. R., Austin, W. G., & Flens, J. R. (2013). The forensic uses and limitations of the Parenting Stress Index.

Abidin, R. R. (2012). Parenting Stress Index – Short Forms.

Solis, M. L., & Abidin, R. R. (1998). The Parenting Stress Index: Manual.