Κλίμακα Οπτική αναλογική [VAS-5]

Περιγραφή

Η Οπτική Αναλογική Κλίμακα (Visual Analogue Scale – VAS) αποτελεί μία απλή και ευρέως χρησιμοποιούμενη μέθοδο ποσοτικής αποτύπωσης της έντασης ή της συχνότητας υποκειμενικών εμπειριών, όπως ο πόνος, το άγχος, το στρες ή η ικανοποίηση. Συνήθως παρουσιάζεται ως μία συνεχής οριζόντια γραμμή μήκους 10 εκατοστών, στα δύο άκρα της οποίας τοποθετούνται λεκτικές περιγραφές που αντιπροσωπεύουν την ελάχιστη και τη μέγιστη δυνατή ένταση του υπό αξιολόγηση χαρακτηριστικού.

Σκοπός

Βασικός στόχος της VAS είναι η μετατροπή μιας υποκειμενικής εμπειρίας σε αριθμητικά δεδομένα, επιτρέποντας την ακριβέστερη καταγραφή και σύγκριση της έντασής της. Η κλίμακα χαρακτηρίζεται από απλότητα εφαρμογής και μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ελάχιστη εκπαίδευση των συμμετεχόντων.

Τρόπος Χορήγησης και Βαθμολόγησης

Ο συμμετέχων καλείται να τοποθετήσει ένα σημάδι στο σημείο της γραμμής που θεωρεί ότι αντιπροσωπεύει καλύτερα την ένταση της εμπειρίας του. Για παράδειγμα, στην αξιολόγηση του πόνου τα δύο άκρα μπορούν να αντιστοιχούν στις διατυπώσεις «καθόλου πόνος» και «αφόρητος πόνος».

Η βαθμολογία προκύπτει μετρώντας την απόσταση από το αριστερό άκρο της γραμμής μέχρι το σημείο που επέλεξε ο συμμετέχων. Η μέτρηση εκφράζεται συνήθως σε χιλιοστά, δημιουργώντας βαθμολογία από 0 έως 100, όπου υψηλότερες τιμές αντιστοιχούν σε μεγαλύτερη ένταση του εξεταζόμενου χαρακτηριστικού.

Ανάλυση και Ερμηνεία

Η συνεχής μορφή της κλίμακας επιτρέπει την καταγραφή σχετικά μικρών διαφορών μεταξύ αξιολογήσεων. Η τιμή 0 αντιπροσωπεύει συνήθως την απουσία του χαρακτηριστικού, ενώ η τιμή 100 τη μέγιστη δυνατή έντασή του. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να πραγματοποιούνται συγκρίσεις τόσο μεταξύ διαφορετικών ατόμων ή ομάδων όσο και μεταξύ επαναλαμβανόμενων μετρήσεων στο ίδιο άτομο.

Εφαρμογές

Η VAS μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ερευνητικά και κλινικά πλαίσια για την αξιολόγηση υποκειμενικών καταστάσεων και εμπειριών. Η απλότητα, η ευαισθησία και η δυνατότητα μετατροπής των απαντήσεων σε συνεχή αριθμητικά δεδομένα την καθιστούν ιδιαίτερα χρήσιμη για τη μελέτη μεταβολών με την πάροδο του χρόνου ή για τη σύγκριση διαφορετικών συνθηκών και ομάδων.

Βιβλιογραφία

Aitken, R. C. (1969). Measurement of feelings using visual analogue scales. Proceedings of the Royal Society of Medicine, 62(10), 989–993.

McCormack, H. M., Horne, D. J., & Sheather, S. (1988). Clinical applications of visual analogue scales: A critical review. Psychological Medicine, 18(4), 1007–1019.

Gift, A. G. (1989). Visual analogue scales: Measurement of subjective phenomena. Nursing Research, 38(5), 286–288.