Περιγραφή

Το Flick Sign (Σημείο Flick) αποτελεί μια απλή αλλά ιδιαίτερα χρήσιμη κλινική δοκιμασία που χρησιμοποιείται κυρίως για την ανίχνευση του Συνδρόμου Καρπιαίου Σωλήνα (Carpal Tunnel Syndrome – CTS). Η δοκιμασία βασίζεται στην αυθόρμητη χειρονομία του ασθενούς, ο οποίος, όταν ερωτάται πώς ανακουφίζει τα συμπτώματα αιμωδίας, καύσου ή πόνου στο χέρι, συχνά απαντά επιδεικνύοντας χαρακτηριστικά μια επαναλαμβανόμενη κίνηση τίναξης ή τινάγματος του καρπού και της άκρας χειρός («flicking»).

Η συγκεκριμένη κίνηση θεωρείται χαρακτηριστική των ασθενών με συμπίεση του μέσου νεύρου στον καρπιαίο σωλήνα και έχει περιγραφεί ως κλινικό σημείο με υψηλή διαγνωστική αξία, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με το ιστορικό του ασθενούς και άλλες ειδικές δοκιμασίες, όπως τα Phalen Test, Tinel Sign και οι ηλεκτροφυσιολογικές εξετάσεις.

Το Flick Sign αποτελεί μη επεμβατική, γρήγορη και εύκολα εφαρμόσιμη μέθοδο αξιολόγησης, η οποία χρησιμοποιείται από ορθοπαιδικούς, νευρολόγους, φυσιάτρους, ρευματολόγους, φυσικοθεραπευτές και επαγγελματίες αποκατάστασης κατά την αρχική κλινική εκτίμηση ασθενών με συμπτώματα από το άνω άκρο.

Ανάλυση

Η αξιολόγηση του Flick Sign βασίζεται κυρίως στην παρατήρηση της χαρακτηριστικής συμπεριφοράς του ασθενούς κατά τη λήψη του ιστορικού.

Η ανάλυση του ευρήματος περιλαμβάνει:

  • την καταγραφή της παρουσίας ή απουσίας της χαρακτηριστικής κίνησης τίναξης του χεριού,
  • την αξιολόγηση της συχνότητας εμφάνισης της συμπεριφοράς,
  • τη συσχέτιση του ευρήματος με συμπτώματα όπως αιμωδία, παραισθησίες, πόνος ή νυχτερινή αφύπνιση,
  • τη συνδυαστική αξιολόγηση με άλλες κλινικές δοκιμασίες και νευρολογική εξέταση,
  • την εκτίμηση της πιθανότητας ύπαρξης συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα ή άλλων παθήσεων περιφερικών νεύρων.

Το Flick Sign δεν αποτελεί αυτόνομο διαγνωστικό εργαλείο, αλλά εντάσσεται στη συνολική κλινική αξιολόγηση και χρησιμοποιείται για την ενίσχυση της διαγνωστικής ακρίβειας. Η θετική δοκιμασία συσχετίζεται συχνά με μέτρια έως σοβαρή συμπίεση του μέσου νεύρου και μπορεί να συμβάλει στην απόφαση για περαιτέρω ηλεκτροφυσιολογικό έλεγχο.

Σε ερευνητικό επίπεδο, η διαγνωστική του απόδοση αξιολογείται μέσω δεικτών όπως η ευαισθησία (sensitivity), η ειδικότητα (specificity), η θετική προγνωστική αξία (PPV) και η αρνητική προγνωστική αξία (NPV), σε σύγκριση με το ηλεκτρομυογράφημα (EMG) και τις μελέτες αγωγιμότητας νεύρων.

Στόχος

Βασικός στόχος του Flick Sign είναι η ταχεία αναγνώριση ασθενών που εμφανίζουν συμπτώματα συμβατά με σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα και η υποστήριξη της διαγνωστικής διαδικασίας.

Ειδικότερα, η δοκιμασία αποσκοπεί:

  • στην αναγνώριση χαρακτηριστικών συμπτωμάτων συμπίεσης του μέσου νεύρου,
  • στην υποστήριξη της πρώιμης κλινικής διάγνωσης του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα,
  • στην επιλογή ασθενών που χρήζουν περαιτέρω ηλεκτροφυσιολογικού ελέγχου,
  • στην παρακολούθηση της πορείας των συμπτωμάτων πριν και μετά από συντηρητική ή χειρουργική θεραπεία,
  • στη συμπλήρωση της συνολικής νευρολογικής και μυοσκελετικής αξιολόγησης.

Η χρήση του Flick Sign διευκολύνει την έγκαιρη διάγνωση και μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της θεραπευτικής αντιμετώπισης, ιδιαίτερα όταν εφαρμόζεται σε συνδυασμό με άλλες αξιόπιστες κλινικές δοκιμασίες.

Βαθμονόμηση

Το Flick Sign δεν αποτελεί ψυχομετρική κλίμακα και δεν διαθέτει αριθμητική βαθμολογία ή συνολικό σκορ. Η αξιολόγηση βασίζεται αποκλειστικά στην κλινική παρατήρηση της χαρακτηριστικής κίνησης του ασθενούς.

Η δοκιμασία καταγράφεται συνήθως ως:

  • Θετική (Positive Flick Sign): ο ασθενής αναφέρει ή επιδεικνύει ότι ανακουφίζει τα συμπτώματα τινάζοντας επανειλημμένα το χέρι ή τον καρπό.
  • Αρνητική (Negative Flick Sign): δεν παρατηρείται η χαρακτηριστική κίνηση ή ο ασθενής δεν αναφέρει ανακούφιση με αυτήν.

Η ερμηνεία του αποτελέσματος πραγματοποιείται πάντοτε σε συνδυασμό με το ιατρικό ιστορικό, τη φυσική εξέταση, τις ειδικές κλινικές δοκιμασίες (Phalen, Tinel, Durkan) και, όταν απαιτείται, τις ηλεκτροφυσιολογικές εξετάσεις. Η παρουσία θετικού Flick Sign αυξάνει την πιθανότητα διάγνωσης συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα, χωρίς όμως να επαρκεί από μόνη της για την οριστική διάγνωση.

Βιβλιογραφία

Flick, J. (1979). The Flick Sign for diagnosing carpal tunnel syndrome. Journal of Hand Surgery. (Η πρώτη περιγραφή του κλινικού σημείου.)

Graham, B. (2008). The value added by electrodiagnostic testing in the diagnosis of carpal tunnel syndrome. The Journal of Bone and Joint Surgery, 90(12), 2587–2593. https://doi.org/10.2106/JBJS.G.01362

Keith, M. W., Masear, V., Chung, K. C., et al. (2009). American Academy of Orthopaedic Surgeons Clinical Practice Guideline on the Diagnosis of Carpal Tunnel Syndrome. The Journal of Bone and Joint Surgery, 91(10), 2478–2479.

Atroshi, I., Gummesson, C., Johnsson, R., Ornstein, E., Ranstam, J., & Rosén, I. (1999). Prevalence of carpal tunnel syndrome in a general population. JAMA, 282(2), 153–158.

Aroori, S., & Spence, R. A. J. (2008). Carpal tunnel syndrome. Ulster Medical Journal, 77(1), 6–17.

Padua, L., Coraci, D., Erra, C., et al. (2016). Carpal tunnel syndrome: Clinical features, diagnosis, and management. The Lancet Neurology, 15(12), 1273–1284.