Κυνικό Αντίληψης Στόχων Σχολείου/Τάξης Μαθητή [SPSGS-11]

Περιγραφή

Η Students’ Perceptions of Their School/Classroom Goal Structures (SPSGS-11) αποτελεί εργαλείο αξιολόγησης που χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οι μαθητές αντιλαμβάνονται τους στόχους, τις προτεραιότητες και τις προσδοκίες που προβάλλονται στο σχολικό και στο περιβάλλον της τάξης. Η κλίμακα εστιάζει στην οπτική των μαθητών και αποτυπώνει τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύουν τα μηνύματα που δέχονται σχετικά με την ακαδημαϊκή επιτυχία, την προσωπική ανάπτυξη και τη γενικότερη εκπαιδευτική εξέλιξη.

Η αντίληψη των μαθητών για τους στόχους που προωθεί το σχολείο μπορεί να επηρεάζει σημαντικά τη μαθησιακή τους συμπεριφορά. Ένα εκπαιδευτικό περιβάλλον μπορεί, για παράδειγμα, να γίνεται αντιληπτό ως προσανατολισμένο στη μάθηση και στην προσωπική βελτίωση ή ως περισσότερο επικεντρωμένο στην επίδοση, στη σύγκριση και στην επίδειξη ικανότητας.

Η SPSGS-11 επιτρέπει τη συστηματική καταγραφή αυτών των αντιλήψεων και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη μελέτη της σχέσης μεταξύ δομών στόχων, μαθητικής παρακίνησης, σχολικής εμπλοκής και ακαδημαϊκής επίδοσης.

Θεωρητικό υπόβαθρο

Το θεωρητικό πλαίσιο της SPSGS-11 συνδέεται κυρίως με τη Θεωρία Στόχων Επίτευξης (Achievement Goal Theory). Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, το εκπαιδευτικό περιβάλλον μεταδίδει άμεσα και έμμεσα μηνύματα για το τι θεωρείται επιτυχία και ποια συμπεριφορά επιβραβεύεται.

Σε ένα περιβάλλον προσανατολισμένο στη μάθηση ή στην ανάπτυξη, η έμφαση δίνεται στην κατανόηση, στην προσωπική πρόοδο, στην προσπάθεια και στην ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων. Αντίθετα, σε ένα περιβάλλον προσανατολισμένο κυρίως στην απόδοση, μεγαλύτερη σημασία μπορεί να δίνεται στην επίδειξη ικανότητας, στην υψηλή βαθμολογία ή στη σύγκριση με άλλους μαθητές.

Ο τρόπος με τον οποίο οι μαθητές αντιλαμβάνονται αυτές τις δομές στόχων μπορεί να επηρεάζει τα κίνητρα, τις στρατηγικές μάθησης, την επιμονή απέναντι στις δυσκολίες και τη συνολική τους εμπλοκή στη μαθησιακή διαδικασία.

Δομή και χαρακτηριστικά

Η SPSGS-11 περιλαμβάνει 11 στοιχεία, μέσω των οποίων οι μαθητές αξιολογούν τις αντιλήψεις τους για τους στόχους και τις προτεραιότητες που προωθούνται στο σχολείο ή στην τάξη.

Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, οι απαντήσεις καταγράφονται συνήθως μέσω κλίμακας τύπου Likert, στην οποία οι μαθητές δηλώνουν τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους με δηλώσεις που αφορούν τις δομές στόχων του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.

Η κλίμακα μπορεί να οργανώνεται σε επιμέρους υποκλίμακες που αντανακλούν διαφορετικούς τύπους στόχων, όπως στόχους ανάπτυξης ή μάθησης και στόχους απόδοσης. Η ακριβής αντιστοίχιση των στοιχείων στις υποκλίμακες πρέπει να ακολουθεί την επίσημη έκδοση του εργαλείου.

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Η ανάλυση της SPSGS-11 βασίζεται στην κωδικοποίηση των απαντήσεων και στον υπολογισμό βαθμολογιών για τις επιμέρους διαστάσεις των δομών στόχων. Οι βαθμολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να προσδιοριστεί ο βαθμός στον οποίο οι μαθητές αντιλαμβάνονται ότι το σχολείο ή η τάξη δίνει έμφαση σε συγκεκριμένους τύπους στόχων.

Υψηλότερες βαθμολογίες σε μια συγκεκριμένη διάσταση υποδηλώνουν ισχυρότερη αντιλαμβανόμενη έμφαση στον αντίστοιχο τύπο στόχου. Για τον λόγο αυτό, η ερμηνεία είναι προτιμότερο να πραγματοποιείται ανά υποκλίμακα και όχι αποκλειστικά μέσω ενός ενιαίου συνολικού σκορ.

Τα δεδομένα μπορούν να συσχετιστούν με μεταβλητές όπως η ακαδημαϊκή παρακίνηση, η σχολική εμπλοκή, η αυτοαποτελεσματικότητα και η επίδοση. Μπορούν επίσης να συγκριθούν με τις πραγματικές εκπαιδευτικές προτεραιότητες ή με τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών, προκειμένου να διερευνηθεί ο βαθμός συμφωνίας μεταξύ των διαφορετικών οπτικών.

Ψυχομετρικές ιδιότητες

Η ψυχομετρική αξιολόγηση της SPSGS-11 περιλαμβάνει τη διερεύνηση της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας των βαθμολογιών της. Το διαθέσιμο υλικό αναφέρει τη χρήση του Cronbach‘s α για την αξιολόγηση της εσωτερικής συνέπειας και της παραγοντικής ανάλυσης για τη διερεύνηση της δομής της κλίμακας.

Συμπληρωματικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο συντελεστής McDonald‘s ω, ιδιαίτερα για την αξιολόγηση των επιμέρους υποκλιμάκων.

Η δομική εγκυρότητα μπορεί να εξεταστεί μέσω Διερευνητικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Exploratory Factor Analysis – EFA) και Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (Confirmatory Factor Analysis – CFA), ώστε να διαπιστωθεί αν τα 11 στοιχεία οργανώνονται στις θεωρητικά αναμενόμενες διαστάσεις.

Η συγκλίνουσα εγκυρότητα μπορεί να διερευνηθεί μέσω συσχετίσεων με άλλες μετρήσεις στόχων επίτευξης, ακαδημαϊκής παρακίνησης και σχολικής εμπλοκής.

Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση

Η βαθμολόγηση της SPSGS-11 βασίζεται στις απαντήσεις των μαθητών στα 11 στοιχεία. Οι βαθμολογίες συνδυάζονται σύμφωνα με τις οδηγίες της έκδοσης που χρησιμοποιείται ώστε να προκύψουν συνολικές ή επιμέρους μετρήσεις των διαφορετικών δομών στόχων.

Η στατιστική επεξεργασία μπορεί να περιλαμβάνει μέσο όρο, διάμεσο, τυπική απόκλιση και κατανομή των βαθμολογιών ανά υποκλίμακα. Οι σχέσεις με άλλες συνεχείς μεταβλητές μπορούν να εξεταστούν μέσω συντελεστών Pearson ή Spearman.

Οι διαφορές μεταξύ ομάδων μαθητών μπορούν να διερευνηθούν μέσω Student’s t-test, ANOVA ή αντίστοιχων μη παραμετρικών μεθόδων. Σε περισσότερο σύνθετα ερευνητικά σχέδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν μοντέλα πολλαπλής παλινδρόμησης ή Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM), ώστε να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο οι αντιλαμβανόμενες δομές στόχων συνδέονται με τη μαθητική παρακίνηση και επίδοση.

Επειδή οι μαθητές βρίσκονται συνήθως οργανωμένοι σε τάξεις και σχολικές μονάδες, η χρήση πολυεπίπεδων μοντέλων μπορεί επίσης να είναι ιδιαίτερα κατάλληλη, καθώς επιτρέπει να διαχωρίζονται οι ατομικές αντιλήψεις από τα χαρακτηριστικά της τάξης ή του σχολείου.

Στόχος και εφαρμογές στην εκπαιδευτική έρευνα

Βασικός στόχος της SPSGS-11 είναι η αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο οι μαθητές αντιλαμβάνονται τους στόχους και τις προτεραιότητες που προωθούνται στο σχολικό και στο περιβάλλον της τάξης. Παράλληλα, επιδιώκει να διερευνήσει πώς αυτές οι αντιλήψεις σχετίζονται με την παρακίνηση, τη σχολική εμπλοκή και την ακαδημαϊκή επίδοση.

Στην εκπαιδευτική πράξη, τα αποτελέσματα μπορούν να βοηθήσουν τους εκπαιδευτικούς να κατανοήσουν πώς ερμηνεύονται από τους μαθητές τα μηνύματα που μεταδίδονται μέσα από τη διδασκαλία, την αξιολόγηση και την οργάνωση της τάξης.

Η κλίμακα μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση της ευθυγράμμισης μεταξύ των στόχων που θεωρούν οι εκπαιδευτικοί ότι προωθούν και των στόχων που τελικά αντιλαμβάνονται οι μαθητές. Η πληροφορία αυτή μπορεί να συμβάλει στον σχεδιασμό περισσότερο υποστηρικτικών μαθησιακών περιβαλλόντων.

Η SPSGS-11 δεν αξιολογεί τους πραγματικούς στόχους του σχολείου με αντικειμενικό τρόπο. Αποτυπώνει κυρίως την αντίληψη των μαθητών για τις δομές στόχων και επομένως τα αποτελέσματά της είναι ιδιαίτερα χρήσιμα όταν συνδυάζονται με δεδομένα από εκπαιδευτικούς ή με παρατήρηση του σχολικού περιβάλλοντος.

Βιβλιογραφία

Ames, C. (1992). Classrooms: Goals, structures, and student motivation. Journal of Educational Psychology, 84(3), 261–271.

Dweck, C. S. (2000). Self-Theories: Their Role in Motivation, Personality, and Development. Psychology Press.

Nicholls, J. G. (1984). Achievement motivation: Conceptions of ability, subjective experience, task choice, and performance. Psychological Review, 91(3), 328–346.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54–67.