Πρόγραμμα Παρέμβασης σε Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας με Υπόνοιες Δυσλεξικής Συμπεριφοράς
Περιγραφή
Το Πρόγραμμα Παρέμβασης σε Παιδιά Προσχολικής Ηλικίας με Υπόνοιες Δυσλεξικής Συμπεριφοράς έχει σχεδιαστεί με στόχο την πρώιμη υποστήριξη παιδιών που παρουσιάζουν ενδείξεις δυσκολιών οι οποίες ενδέχεται να σχετίζονται με μελλοντικές δυσκολίες στην κατάκτηση της ανάγνωσης και της γραφής.
Το πρόγραμμα οργανώνεται σε τέσσερις βασικούς τομείς ασκήσεων: ψυχοκινητικό, ψυχο-πλευρικό, φωνολογική επίγνωση και προ-γραφή. Κάθε τομέας περιλαμβάνει 20 ασκήσεις διαβαθμισμένης δυσκολίας, ώστε η παρέμβαση να εξελίσσεται σταδιακά και με συστηματικό τρόπο.
Στόχος
Κύριος στόχος του προγράμματος είναι η πρώιμη επανεκπαίδευση και ενίσχυση δεξιοτήτων σε παιδιά προσχολικής ηλικίας για τα οποία υπάρχουν υπόνοιες δυσλεξικής συμπεριφοράς.
Η παρέμβαση επικεντρώνεται στην υποστήριξη επιμέρους λειτουργιών που σχετίζονται με την προετοιμασία του παιδιού για τη μελλοντική κατάκτηση του γραπτού λόγου.
Βασικοί Τομείς Παρέμβασης
Ψυχοκινητικός Τομέας
Ο ψυχοκινητικός τομέας εστιάζει στην ανάπτυξη και οργάνωση κινητικών δεξιοτήτων που μπορούν να υποστηρίξουν τη συνολική σχολική ετοιμότητα.
Ψυχο-πλευρικός Τομέας
Ο ψυχο-πλευρικός τομέας αφορά δεξιότητες που σχετίζονται με την πλευρίωση και την οργάνωση του σώματος και του χώρου, όπως αυτές ενσωματώνονται στη συγκεκριμένη παρέμβαση.
Φωνολογική Επίγνωση
Η φωνολογική επίγνωση αποτελεί έναν από τους βασικούς άξονες του προγράμματος και αφορά την επεξεργασία και αναγνώριση των ηχητικών χαρακτηριστικών της γλώσσας.
Προ-γραφή
Ο τομέας της προ-γραφής περιλαμβάνει δραστηριότητες προετοιμασίας για τη μελλοντική κατάκτηση της γραφής και την ανάπτυξη σχετικών δεξιοτήτων.
Οι τέσσερις αυτοί άξονες αποτελούν τον βασικό κορμό του προγράμματος.
Μεθοδολογία και Διαδικασία Εφαρμογής
Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, η έρευνα για την εφαρμογή του προγράμματος πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις.
Στην πρώτη φάση επιλέχθηκε δείγμα 785 παιδιών, στα οποία χορηγήθηκε το Τεστ Πρώιμης Ανίχνευσης Δυσλεξίας.
Στη δεύτερη φάση επιλέχθηκαν 46 νήπια, τα οποία εντάχθηκαν στο πρόγραμμα παρέμβασης.
Αξιολόγηση της Παρέμβασης
Η αποτελεσματικότητα του προγράμματος εξετάστηκε μέσω επανεξέτασης μετά την εφαρμογή της παρέμβασης.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που αναφέρονται στο αρχείο, τα παιδιά της πειραματικής ομάδας παρουσίασαν βελτίωση στους τέσσερις τομείς παρέμβασης σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου.
Η αξιολόγηση αυτή επιτρέπει τη διερεύνηση της πιθανής συμβολής μιας οργανωμένης και πρώιμης παρέμβασης στην ενίσχυση δεξιοτήτων που θεωρούνται σημαντικές για τη μελλοντική σχολική πορεία.
Δείγμα Στάθμισης
Το πρόγραμμα αναφέρεται ότι σταθμίστηκε σε δείγμα 23 νηπίων, προερχόμενων από σχολεία της αστικής, ημιαστικής και αγροτικής ζώνης του Νομού Ιωαννίνων.
Η γεωγραφική διαφοροποίηση του δείγματος επιτρέπει την εφαρμογή του προγράμματος σε παιδιά με διαφορετικά κοινωνικά και εκπαιδευτικά χαρακτηριστικά, όπως αυτά εκπροσωπούνται στο συγκεκριμένο δείγμα.
Χρήση και Εφαρμογές
Το πρόγραμμα μπορεί να αξιοποιηθεί σε προσχολικά εκπαιδευτικά πλαίσια και σε οργανωμένες παρεμβάσεις πρώιμης υποστήριξης, ιδιαίτερα όταν έχουν εντοπιστεί ενδείξεις δυσκολιών σχετικών με δεξιότητες που προηγούνται της ανάγνωσης και της γραφής.
Η εφαρμογή του μπορεί να συμβάλει στη συστηματική καλλιέργεια ψυχοκινητικών, πλευρικών, φωνολογικών και προγραφικών δεξιοτήτων πριν από την έναρξη της συστηματικής διδασκαλίας του γραπτού λόγου.
Βιβλιογραφία
Ζακοπούλου, Β. (2004). Τεστ Πρώιμης Ανίχνευσης Δυσλεξίας. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
Καρβούνης, Μ., & Σταύρου, Δ. (2007). Φωνολογικό Τεστ Ανίχνευσης Δυσλεξικής Συμπεριφοράς για παιδιά ηλικίας 5–6 ετών (ΦΤΑΔΣΥ 5–6). Αθήνα: Άνθρωπος.
Σταύρου, Λ. (1968). Dépistage précoce d’une tendance à la dyslexie et rééducation en deuxième année du jardin d’enfants et en première année primaire. Bruxelles: Université Libre de Bruxelles.
Συγγραφείς του προγράμματος: Α. Σταύρου και Δ. Σταύρου.