Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Ελληνικών Προλήψεων (ΕΕΠ-40) αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο που αναπτύχθηκε για την αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο οι άνθρωποι υιοθετούν και επηρεάζονται από προληπτικές πεποιθήσεις στην καθημερινή τους ζωή. Το ερωτηματολόγιο διερευνά όχι μόνο την πίστη στις παραδοσιακές ελληνικές προλήψεις, αλλά και ένα ευρύτερο φάσμα μη ορθολογικών αντιλήψεων και συμπεριφορών που σχετίζονται με την αβεβαιότητα, τη λήψη αποφάσεων και την αντίληψη του κινδύνου.

Το εργαλείο αξιολογεί έξι βασικές διαστάσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν τις προλήψεις, τον παρορμητισμό, τη συμμετοχή σε τυχερά παιχνίδια, την ενασχόληση με χρηματιστηριακές δραστηριότητες, τη διάδοση ηλεκτρονικών μηνυμάτων που σχετίζονται με φόβους ή προλήψεις και τη σημασία που αποδίδεται στα φυλαχτά και τα γούρια. Το ΕΕΠ-40 χρησιμοποιείται κυρίως στην ψυχολογική, κοινωνιολογική και συμπεριφορική έρευνα, συμβάλλοντας στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι προλήψεις επηρεάζουν τις στάσεις, τις αποφάσεις και τις καθημερινές συμπεριφορές των ατόμων.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων του Ερωτηματολογίου Ελληνικών Προλήψεων (ΕΕΠ-40) βασίζεται στην αξιολόγηση των απαντήσεων των συμμετεχόντων στις επιμέρους διαστάσεις του εργαλείου, με στόχο την αποτύπωση του επιπέδου πίστης στις προλήψεις και της σχέσης τους με άλλες συμπεριφορικές και ψυχολογικές μεταβλητές.

Η στατιστική επεξεργασία περιλαμβάνει συνήθως περιγραφικές και επαγωγικές αναλύσεις, καθώς και ψυχομετρικές διαδικασίες όπως ο έλεγχος της εσωτερικής συνέπειας (Cronbach’s α), η διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση και η διερεύνηση συσχετίσεων με χαρακτηριστικά όπως η παρορμητικότητα, η λήψη αποφάσεων, η τάση για ανάληψη κινδύνου, η συμμετοχή σε τυχερά παιχνίδια και οι γνωστικές προκαταλήψεις. Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν για τη σύγκριση διαφορετικών πληθυσμιακών ομάδων, τη μελέτη πολιτισμικών διαφορών και τον σχεδιασμό παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση της κριτικής σκέψης και της λήψης ορθολογικών αποφάσεων.

Στόχος

Βασικός στόχος του Ερωτηματολογίου Ελληνικών Προλήψεων (ΕΕΠ-40) είναι η αξιόπιστη αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο τα άτομα υιοθετούν προληπτικές πεποιθήσεις και μη ορθολογικές αντιλήψεις που επηρεάζουν τις καθημερινές τους επιλογές και συμπεριφορές.

Παράλληλα, το εργαλείο επιδιώκει να διερευνήσει τη σχέση των προλήψεων με χαρακτηριστικά όπως ο παρορμητισμός, η ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια, οι επενδυτικές συμπεριφορές και η τάση αποδοχής πληροφοριών που βασίζονται σε φόβους ή δεισιδαιμονίες. Η χρήση του συμβάλλει στην κατανόηση των γνωστικών και κοινωνικών μηχανισμών που επηρεάζουν την ανθρώπινη συμπεριφορά και υποστηρίζει την ανάπτυξη ερευνητικών και εκπαιδευτικών παρεμβάσεων.

Βαθμολόγηση

Το Ερωτηματολόγιο Ελληνικών Προλήψεων (ΕΕΠ-40) αποτελείται από 40 ερωτήματα, εκ των οποίων 4 αφορούν δημογραφικά χαρακτηριστικά και τα υπόλοιπα αξιολογούν έξι βασικές θεματικές ενότητες: προλήψεις, παρορμητισμό, τυχερά παιχνίδια, ενασχόληση με το χρηματιστήριο, προώθηση ηλεκτρονικών μηνυμάτων σχετικών με φόβους και τον ρόλο των φυλαχτών ή γουριών.

Η πλειονότητα των ερωτήσεων βαθμολογείται με 7βάθμια κλίμακα Likert, όπου:

  • 1 = Διαφωνώ Απολύτως
  • 7 = Συμφωνώ Απολύτως

Επιπλέον, το εργαλείο περιλαμβάνει ερωτήματα κλειστού τύπου, τόσο διχοτομικής όσο και πολλαπλής επιλογής. Οι συνολικές και επιμέρους βαθμολογίες χρησιμοποιούνται για την αξιολόγηση του βαθμού αποδοχής προληπτικών αντιλήψεων και των σχετικών συμπεριφορών. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επαρκώς δημοσιευμένα δεδομένα σχετικά με την ψυχομετρική τεκμηρίωση της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας του εργαλείου.

Βιβλιογραφία

  • Τσιμπούρη, Ά. (2018). Ο ρόλος των μη ορθολογικών αντιλήψεων στη συμπεριφορά των καταναλωτών. Διπλωματική εργασία, Πανεπιστήμιο Πειραιώς.