Περιγραφή

Η Zarit Burden Interview (ZBI-22), γνωστή στα ελληνικά ως Κλίμακα Μέτρησης Επιβάρυνσης, αποτελεί ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο ψυχομετρικό εργαλείο για την αξιολόγηση της υποκειμενικής επιβάρυνσης των φροντιστών, ιδιαίτερα όσων φροντίζουν άτομα με άνοια. Σύμφωνα με το διαθέσιμο υλικό, η κλίμακα αποδίδεται στον Zarit και χρησιμοποιείται για τη συστηματική αποτύπωση των συναισθηματικών, κοινωνικών και λειτουργικών επιπτώσεων που μπορεί να συνεπάγεται ο ρόλος του φροντιστή.

Η επιβάρυνση του φροντιστή αποτελεί πολυδιάστατη έννοια και μπορεί να αφορά την προσωπική ένταση, τις απαιτήσεις του ρόλου, τη διαχείριση της φροντίδας και τους περιορισμούς που προκαλεί η ανάληψη καθηκόντων φροντίδας στην προσωπική ζωή.

Στόχος

Κύριος στόχος της ZBI-22 είναι η αξιολόγηση της υποκειμενικής επιβάρυνσης που βιώνουν οι φροντιστές ατόμων με άνοια. Η κλίμακα αποσκοπεί στην καταγραφή του τρόπου με τον οποίο οι απαιτήσεις της φροντίδας επηρεάζουν την καθημερινότητα, τη συναισθηματική κατάσταση και την αντίληψη του ατόμου για τον ρόλο του ως φροντιστή.

Η χρήση της μπορεί να συμβάλει στον εντοπισμό φροντιστών που βιώνουν αυξημένη επιβάρυνση και στην υποστήριξη του σχεδιασμού κατάλληλων παρεμβάσεων.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η ZBI-22 αποτελείται από 22 προτάσεις ή δηλώσεις που αναφέρονται στα συναισθήματα και στις εμπειρίες των ατόμων που φροντίζουν ασθενείς με άνοια. Στο διαθέσιμο υλικό αναφέρονται τέσσερις βασικοί παράγοντες επιβάρυνσης: προσωπική ένταση, ένταση του ρόλου, διαχείριση της φροντίδας και αποστέρηση του ρόλου.

Οι απαντήσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ποσοτική αποτύπωση της συνολικής επιβάρυνσης και για την παρακολούθηση πιθανών μεταβολών με την πάροδο του χρόνου ή μετά από υποστηρικτικές παρεμβάσεις.

Βαθμονόμηση

Κάθε ερώτηση βαθμολογείται σε πενταβάθμια κλίμακα Likert, από 0 = «Ποτέ» έως 4 = «Σχεδόν Πάντα». Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των απαντήσεων και κυμαίνεται από 0 έως 88, με υψηλότερες τιμές να υποδηλώνουν μεγαλύτερη επιβάρυνση.

Σύμφωνα με το διαθέσιμο αρχείο, οι βαθμολογίες ερμηνεύονται ως εξής: 0–21 ελάχιστη ή καθόλου επιβάρυνση, 21–40 ήπια έως μέτρια επιβάρυνση, 41–60 μέτρια επιβάρυνση και πάνω από 60 πολύ σοβαρή επιβάρυνση.

Εγκυρότητα και Αξιοπιστία

Η κλίμακα έχει μεταφραστεί και προσαρμοστεί για χρήση σε ελληνικό πληθυσμό από την Παπασταύρου και τους συνεργάτες της το 2006. Στο διαθέσιμο υλικό αναφέρεται ικανοποιητική εσωτερική αξιοπιστία, με τιμές Cronbach’s alpha από 0,88 έως 0,94.

Η ευρεία χρήση της ZBI-22 σε έρευνες φροντιστών επιτρέπει επίσης τη συγκρισιμότητα αποτελεσμάτων μεταξύ διαφορετικών μελετών και πληθυσμών.

Βιβλιογραφία

Συγγραφέας: Zarit, S. H.
Ελληνική προσαρμογή: Παπασταύρου, Ε. και συνεργάτες.