Κλίμακα Αντιλαμβανόμενης Στήριξης από Φίλους [PSS-FR-20]

Περιγραφή

Η Κλίμακα Αντιλαμβανόμενης Στήριξης από Φίλους (Perceived Social Support from Friends Scale – PSS-FR-20) αποτελεί εργαλείο αυτοαναφοράς που αξιολογεί τον βαθμό στον οποίο ένα άτομο αντιλαμβάνεται ότι λαμβάνει κοινωνική και συναισθηματική υποστήριξη από το φιλικό του δίκτυο. Αναπτύχθηκε από τους Procidano και Heller (1983) και περιλαμβάνει 20 προτάσεις.

Η κλίμακα εστιάζει στην υποκειμενική αντίληψη της υποστήριξης και όχι απλώς στον αριθμό ή στη συχνότητα των κοινωνικών επαφών, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμη για τη μελέτη της ποιότητας των φιλικών σχέσεων και της κοινωνικής ενσωμάτωσης.

Σκοπός

Βασικός στόχος της PSS-FR-20 είναι η διερεύνηση του βαθμού στον οποίο το άτομο θεωρεί ότι διαθέτει ένα υποστηρικτικό δίκτυο φίλων. Στο διαθέσιμο υλικό, η αντιλαμβανόμενη υποστήριξη από φίλους συνδέεται με την ψυχική ανθεκτικότητα, τη διαχείριση του άγχους και τη γενικότερη ψυχική ευημερία.

Η χρήση της κλίμακας μπορεί επίσης να συμβάλει στον εντοπισμό πιθανών ελλείψεων κοινωνικής υποστήριξης ή ενδείξεων κοινωνικής απομόνωσης.

Δομή της Κλίμακας

Η PSS-FR αποτελείται από 20 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούν διαφορετικές όψεις της αντιλαμβανόμενης φιλικής υποστήριξης, όπως η διαθεσιμότητα των φίλων, η αίσθηση αποδοχής, η συναισθηματική εγγύτητα και η δυνατότητα αναζήτησης βοήθειας όταν αυτή απαιτείται.

Οι συμμετέχοντες απαντούν χρησιμοποιώντας εξαβάθμια κλίμακα τύπου Likert.

Βαθμολόγηση

Η βαθμολόγηση πραγματοποιείται σε κλίμακα 1 έως 6, όπου το 1 αντιστοιχεί σε «Πολύ διαφωνώ» και το 6 σε «Πολύ συμφωνώ». Η συνολική βαθμολογία κυμαίνεται από 20 έως 120, με υψηλότερες τιμές να υποδηλώνουν υψηλότερη αντιλαμβανόμενη υποστήριξη από φίλους.

Ορισμένες ερωτήσεις είναι αρνητικά διατυπωμένες και απαιτούν αντίστροφη βαθμολόγηση πριν από τον υπολογισμό του συνολικού σκορ.

Ερευνητική και Κλινική Αξιοποίηση

Η PSS-FR-20 μπορεί να αξιοποιηθεί σε έρευνες που αφορούν την κοινωνική υποστήριξη, την ψυχική υγεία, την κοινωνική ενσωμάτωση και την ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων.

Το διαθέσιμο υλικό αναφέρει εφαρμογές σε κλινικές αξιολογήσεις, φοιτητικούς πληθυσμούς, προγράμματα ψυχολογικής υποστήριξης και συγκριτικές μελέτες μεταξύ διαφορετικών πολιτισμικών ή ηλικιακών ομάδων.

Ανάλυση Δεδομένων

Τα δεδομένα μπορούν να αναλυθούν με περιγραφική στατιστική, συγκρίσεις μέσων όρων και συσχετίσεις με άλλες ψυχομετρικές μεταβλητές.

Σε ψυχομετρικές εφαρμογές μπορούν επίσης να εξεταστούν η εσωτερική συνέπεια, η παραγοντική δομή και η εγκυρότητα της κλίμακας. Στο διαθέσιμο αρχείο αναφέρεται υψηλή εσωτερική συνέπεια, με δείκτες Cronbach’s alpha συχνά άνω του 0,85.

Ερμηνεία

Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν ότι το άτομο αντιλαμβάνεται μεγαλύτερη υποστήριξη από το φιλικό του περιβάλλον, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες μπορεί να υποδηλώνουν περιορισμένη ή ανεπαρκή αντιλαμβανόμενη κοινωνική υποστήριξη.

Η ερμηνεία είναι προτιμότερο να πραγματοποιείται σε συνδυασμό με το κοινωνικό πλαίσιο, τα δημογραφικά χαρακτηριστικά και άλλες ψυχολογικές μεταβλητές, χωρίς η κλίμακα να χρησιμοποιείται αυτοτελώς ως διαγνωστικό εργαλείο.

Βιβλιογραφία

Procidano, M. E., & Heller, K. (1983). Measures of perceived social support from friends and from family: Three validation studies. American Journal of Community Psychology, 11(1), 1–24.

Zimet, G. D., Dahlem, N. W., Zimet, S. G., & Farley, G. K. (1988). The Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Journal of Personality Assessment, 52(1), 30–41.

Παπακώστας, Γ. (2012). Ψυχομετρική αξιολόγηση της Κλίμακας Αντιλαμβανόμενης Κοινωνικής Στήριξης σε ελληνικό δείγμα φοιτητών.