Τεστ Παραμυθιού [FTT-21]

Δοκιμασία Παραμυθιών (Fairy Tale Test – FTT)

Περιγραφή

Το Fairy Tale Test (FTT) αποτελεί μία από τις πλέον γνωστές προβολικές ψυχοδιαγνωστικές δοκιμασίες για παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών, σχεδιασμένη για τη διερεύνηση της προσωπικότητας, της συναισθηματικής λειτουργίας και των ενδοψυχικών διεργασιών. Αναπτύχθηκε από την Carina Coulacoglou και βασίζεται στην υπόθεση ότι οι ήρωες και τα σύμβολα των κλασικών παραμυθιών λειτουργούν ως προβολικά ερεθίσματα, επιτρέποντας στο παιδί να εκφράσει σκέψεις, συναισθήματα, συγκρούσεις και ασυνείδητες επιθυμίες με φυσικό και μη απειλητικό τρόπο.

Η δοκιμασία αποτελείται από 21 εικονογραφημένες κάρτες που απεικονίζουν γνωστές σκηνές και χαρακτήρες από κλασικά παραμύθια, όπως η Χιονάτη, η Κοκκινοσκουφίτσα, ο Λύκος, η Μάγισσα και άλλοι συμβολικοί ήρωες. Το παιδί καλείται να απαντήσει σε ερωτήσεις που αφορούν τις σκέψεις, τα συναισθήματα, τα κίνητρα και τις συμπεριφορές των ηρώων, προβάλλοντας έμμεσα στοιχεία της δικής του προσωπικότητας.

Η ερμηνεία των απαντήσεων βασίζεται στην αξιολόγηση 29 παραμέτρων προσωπικότητας, οι οποίες περιλαμβάνουν γνωστικές, συναισθηματικές και διαπροσωπικές διαστάσεις, όπως:

• άγχος,
• επιθετικότητα,
• αμυντικοί μηχανισμοί,
• αυτοεκτίμηση,
• ηθική συνείδηση,
• κατάθλιψη,
• συναισθηματική ωριμότητα,
• κοινωνική προσαρμογή,
• οικογενειακές σχέσεις,
• σχέσεις με τους γονείς και σημαντικά πρόσωπα.

Το FTT χρησιμοποιείται ευρέως στην παιδοψυχολογία, την παιδοψυχιατρική, τη σχολική ψυχολογία και την κλινική αξιολόγηση παιδιών με συναισθηματικές ή συμπεριφορικές δυσκολίες.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Η αξιολόγηση πραγματοποιείται μέσω της ποιοτικής και ποσοτικής ανάλυσης των απαντήσεων του παιδιού στις 21 κάρτες. Οι απαντήσεις κωδικοποιούνται σύμφωνα με συγκεκριμένα κριτήρια και οδηγούν στην εκτίμηση των 29 παραμέτρων προσωπικότητας που προβλέπει το σύστημα βαθμολόγησης της δοκιμασίας.

Η δοκιμασία χρησιμοποιείται για τη διερεύνηση:

• της συναισθηματικής ανάπτυξης,
• της προσωπικότητας του παιδιού,
• των αμυντικών μηχανισμών,
• των οικογενειακών σχέσεων,
• της ποιότητας του δεσμού με τους γονείς,
• της επιθετικότητας,
• του άγχους και των φοβιών,
• της καταθλιπτικής συμπτωματολογίας,
• της αυτοεκτίμησης,
• της κοινωνικής και σχολικής προσαρμογής.

Τα αποτελέσματα μπορούν να συσχετιστούν με άλλα ψυχομετρικά εργαλεία, όπως το Child Behavior Checklist (CBCL), τα Beck Youth Inventories (BYI) και το Aggression Questionnaire, ενισχύοντας τη συγκλίνουσα εγκυρότητα και τη διαγνωστική ακρίβεια της αξιολόγησης.

Στην ερευνητική αξιοποίηση του FTT εφαρμόζονται συχνά αναλύσεις αξιοπιστίας (Cronbach’s α), διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (EFA/CFA), αναλύσεις συσχέτισης και συγκρίσεις μεταξύ ομάδων, προκειμένου να διερευνηθούν οι σχέσεις των παραμέτρων προσωπικότητας με ψυχολογικούς και κοινωνικούς δείκτες.

Σκοπός

Βασικός σκοπός του Fairy Tale Test (FTT) είναι η ολοκληρωμένη αξιολόγηση της προσωπικότητας και της ψυχοσυναισθηματικής λειτουργίας των παιδιών, μέσα από ένα προβολικό πλαίσιο που αξιοποιεί τη συμβολική δύναμη των παραμυθιών.

Η δοκιμασία συμβάλλει στον εντοπισμό πιθανών ψυχολογικών δυσκολιών, στην κατανόηση των εσωτερικών συγκρούσεων, των διαπροσωπικών σχέσεων και των οικογενειακών δυναμικών, ενώ παράλληλα παρέχει πολύτιμες πληροφορίες για τον σχεδιασμό εξατομικευμένων ψυχοθεραπευτικών, συμβουλευτικών ή εκπαιδευτικών παρεμβάσεων.

Βαθμολόγηση

Η βαθμολόγηση του FTT βασίζεται σε τυποποιημένο σύστημα κωδικοποίησης των απαντήσεων του παιδιού στις 21 κάρτες. Οι απαντήσεις αξιολογούνται σύμφωνα με συγκεκριμένα ερμηνευτικά κριτήρια και μετατρέπονται σε βαθμολογίες για καθεμία από τις 29 παραμέτρους προσωπικότητας.

Η ερμηνεία πραγματοποιείται αποκλειστικά από κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας, οι οποίοι συνεκτιμούν τόσο τις επιμέρους βαθμολογίες όσο και το συνολικό προφίλ του παιδιού. Το εργαλείο δεν παράγει μία ενιαία συνολική βαθμολογία, αλλά ένα ολοκληρωμένο ψυχολογικό προφίλ που χρησιμοποιείται στο πλαίσιο της κλινικής αξιολόγησης.

Ψυχομετρικά Χαρακτηριστικά

Το Fairy Tale Test διαθέτει σημαντική ερευνητική τεκμηρίωση και έχει σταθμιστεί σε μεγάλο αριθμό παιδιών διαφορετικών πολιτισμικών πληθυσμών. Η πρώτη ελληνική στάθμιση πραγματοποιήθηκε την περίοδο 1989–1992 σε δείγμα 800 παιδιών από δημόσια σχολεία της Αττικής, ενώ ακολούθησε νέα επαναστάθμιση κατά την περίοδο 2001–2003 σε αντίστοιχο δείγμα παιδιών ηλικίας 6–12 ετών.

Η δοκιμασία έχει επίσης μεταφραστεί, προσαρμοστεί ή σταθμιστεί σε πολλές χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Ισπανία, η Ρωσία, η Βραζιλία, η Κίνα και η Ινδία, γεγονός που υποστηρίζει τη διαπολιτισμική εφαρμογή της.

Μελέτες έχουν επιβεβαιώσει την ικανοποιητική εγκυρότητα κατασκευής, την παραγοντική εγκυρότητα και τη συγκλίνουσα εγκυρότητα μέσω σημαντικών συσχετίσεων με διεθνώς αναγνωρισμένα εργαλεία αξιολόγησης της παιδικής συμπεριφοράς, της επιθετικότητας και της ψυχοπαθολογίας, καθιστώντας το FTT ένα αξιόπιστο εργαλείο προβολικής αξιολόγησης της παιδικής προσωπικότητας.

Βιβλιογραφία

Coulacoglou, C. (2000). The cross-cultural and clinical values of fairy tales and the Fairy Tale Test. Journal of Psychology and Mental Health, 8(2), 149–152.

Coulacoglou, C. (2002). Construct validation of the Fairy Tale Test: Standardization data. International Journal of Testing, 2(3–4), 217–242.

Coulacoglou, C., Souyoudzoglou, M., & Atsarou, A. (2002). Un estudio de la agresividad en los niños mediante el “Test de los Cuentos de Hadas”. Revista Iberoamericana de Diagnóstico y Evaluación Psicológica, 13(1), 9–27.

Coulacoglou, C., Souyoudzoglou, M., & Atsarou, A. (2003). Étude vers la compréhension et l’évaluation de l’ambivalence chez l’enfant. Le Carnet Psy, 80, 25–31.