Ερωτηματολόγιο Διαταραχής Μετά από Ψυχοτραυματικό Στρες [PTSD-17]

Περιγραφή

Το Ερωτηματολόγιο Διαταραχής Μετά από Ψυχοτραυματικό Στρες (Post-Traumatic Stress Disorder Screening Questionnaire – PTSD-17) είναι ένα εργαλείο αυτοαναφοράς 17 ερωτήσεων, σχεδιασμένο για την αξιολόγηση συμπτωμάτων που σχετίζονται με τη διαταραχή μετά από ψυχοτραυματικό στρες. Το εργαλείο βασίζεται στα διαγνωστικά κριτήρια του DSM-IV και εξετάζει την ένταση των συμπτωμάτων που έχει βιώσει το άτομο κατά τις τελευταίες 30 ημέρες.

Η κλίμακα οργανώνει τα συμπτώματα σε τρεις βασικές διαστάσεις: αναβίωση του τραυματικού γεγονότος, συναισθηματικό μούδιασμα/αποφυγή και άγχος ή καταθλιπτικά συμπτώματα.

Στόχος

Κύριος στόχος του PTSD-17 είναι η αξιολόγηση της παρουσίας και της έντασης συμπτωμάτων μετατραυματικού στρες σε άτομα που έχουν εκτεθεί σε τραυματικά γεγονότα.

Το εργαλείο μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο σε ερευνητικά πλαίσια όσο και ως μέσο προσυμπτωματικού ελέγχου ή διαγνωστικής διερεύνησης, με στόχο τον εντοπισμό ατόμων που παρουσιάζουν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης της διαταραχής.

Δομή της Κλίμακας

Το ερωτηματολόγιο αποτελείται από 17 στοιχεία, τα οποία κατανέμονται σε τρεις θεματικές ενότητες:

Αναβίωση του τραυματικού γεγονότος, που αφορά την επανεμφάνιση ή επαναβίωση της τραυματικής εμπειρίας.

Συναισθηματικό μούδιασμα και αποφυγή, που σχετίζεται με την απομάκρυνση από ερεθίσματα, σκέψεις ή συναισθήματα που συνδέονται με το τραυματικό γεγονός.

Άγχος και καταθλιπτικά συμπτώματα, που αποτυπώνουν το ευρύτερο συναισθηματικό φορτίο και την ψυχολογική επιβάρυνση.

Βαθμολόγηση

Οι απαντήσεις δίνονται σε πενταβάθμια κλίμακα Likert, από:

1 = Καθόλου
έως
5 = Πάρα πολύ.

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα των απαντήσεων στις 17 ερωτήσεις και κυμαίνεται από 17 έως 85. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν εντονότερη παρουσία συμπτωμάτων μετατραυματικού στρες.

Η βαθμολόγηση μπορεί επίσης να εξεταστεί ανά υποκλίμακα, μέσω του υπολογισμού μέσων τιμών ή επιμέρους αθροιστικών βαθμολογιών.

Εγκυρότητα

Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, η διερευνητική παραγοντική ανάλυση υποστήριξε την τριμερή δομή του εργαλείου, σε συμφωνία με το θεωρητικό πλαίσιο του DSM-IV. Το εύρημα αυτό υποστηρίζει την εγκυρότητα εννοιολογικής κατασκευής της κλίμακας.

Αξιοπιστία

Η εσωτερική συνέπεια των τριών υποκλιμάκων αναφέρεται ως ικανοποιητική. Οι δείκτες Cronbach’s α ήταν:

α = 0,75 για την αναβίωση του τραυματικού γεγονότος
α = 0,71 για το συναισθηματικό μούδιασμα/αποφυγή
α = 0,70 για το άγχος και τα καταθλιπτικά συμπτώματα.

Οι τιμές αυτές υποδηλώνουν αποδεκτή εσωτερική συνέπεια των επιμέρους διαστάσεων.

Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων

Το PTSD-17 μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ταυτοποίηση ατόμων με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης μετατραυματικού στρες και για την αξιολόγηση της έντασης των σχετικών συμπτωμάτων.

Η στατιστική ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει:

μέσους όρους,
τυπικές αποκλίσεις,
συσχετίσεις με άλλες ψυχομετρικές μεταβλητές,
καθώς και συγκρίσεις μεταξύ ομάδων ή διαφορετικών χρονικών σημείων αξιολόγησης.

Εφαρμογές

Το εργαλείο μπορεί να αξιοποιηθεί σε κλινικές και ερευνητικές μελέτες που εξετάζουν τις ψυχολογικές συνέπειες τραυματικών γεγονότων.

Μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση της πορείας των συμπτωμάτων και για τη διερεύνηση της σχέσης τους με άλλες ψυχολογικές ή κοινωνικές μεταβλητές.

Επειδή το εργαλείο βασίζεται στα κριτήρια του DSM-IV, η χρήση και η ερμηνεία του πρέπει να γίνεται με βάση το πλαίσιο της συγκεκριμένης έκδοσης του ερωτηματολογίου και όχι να θεωρείται αυτομάτως ισοδύναμη με νεότερα διαγνωστικά εργαλεία.

Βιβλιογραφία

Andrykowski, M. A., Cordova, M. J., Studts, J. L., & Miller, T. W. (1998). Posttraumatic stress disorder after treatment for breast cancer: Prevalence of diagnosis and use of the PTSD Checklist-Civilian Version (PCL-C) as a screening instrument. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 66, 586–590.

Smith, M. Y., Redd, W. H., DuHamel, K., Vickberg, S. J., & Ricketts, P. (1999). Validation of the PTSD-Civilian Version in survivors of bone marrow transplantation. Journal of Traumatic Stress, 12, 485–499.