Ερωτηματολόγιο Θετικής Ηγετικής Συμπεριφοράς [PLBQ-68]
Περιγραφή Ερωτηματολογίου
Το Ερωτηματολόγιο Θετικής Ηγετικής Συμπεριφοράς [Positive Leadership Behavior Questionnaire – PLBQ-68] αποτελεί ένα ψυχομετρικό εργαλείο αξιολόγησης ηγετικών συμπεριφορών που εστιάζει στις θετικές διαστάσεις της ηγεσίας μέσα σε εργασιακά και οργανωσιακά πλαίσια. Το εργαλείο έχει μονοπαραγοντική δομή και περιλαμβάνει 68 προτάσεις, μέσω των οποίων αξιολογείται ο βαθμός στον οποίο συγκεκριμένες θετικές ηγετικές συμπεριφορές χαρακτηρίζουν το άτομο.
Οι συμμετέχοντες καλούνται να αξιολογήσουν τον βαθμό συμφωνίας τους με κάθε πρόταση, αποτυπώνοντας την προσωπική τους αντίληψη σχετικά με την παρουσία θετικών χαρακτηριστικών ηγεσίας. Ο χρόνος συμπλήρωσης του εργαλείου υπολογίζεται περίπου στα 15 λεπτά για τον ενήλικο πληθυσμό.
Στόχος Ερωτηματολογίου
Ο βασικός στόχος του PLBQ-68 είναι η αξιολόγηση του βαθμού εμφάνισης θετικών ηγετικών συμπεριφορών σε εργασιακά περιβάλλοντα.
Η χρήση του εργαλείου επιτρέπει τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο τα άτομα αντιλαμβάνονται τον ηγετικό τους ρόλο και τη δυνατότητά τους να επιδεικνύουν συμπεριφορές που σχετίζονται με αποτελεσματική, υποστηρικτική και ενδυναμωτική ηγεσία.
Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων
Το PLBQ-68 χρησιμοποιείται για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τα θετικά ηγετικά χαρακτηριστικά ατόμων ή ομάδων σε οργανωσιακά πλαίσια. Τα δεδομένα μπορούν να αξιοποιηθούν για την αποτύπωση του επιπέδου θετικών ηγετικών συμπεριφορών και για τη διερεύνηση διαφορών μεταξύ ομάδων εργαζομένων ή στελεχών.
Το ερωτηματολόγιο βρίσκεται στην τελική φάση ανάπτυξης και μέχρι σήμερα έχουν συλλεχθεί δεδομένα από 378 άτομα σε όλη την Ελλάδα. Η ανάλυση των δεδομένων μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω περιγραφικών στατιστικών τεχνικών για την αξιολόγηση των επιπέδων θετικής ηγετικής συμπεριφοράς.
Βαθμονόμηση
Η βαθμολόγηση του PLBQ-68 πραγματοποιείται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert, όπου οι συμμετέχοντες αξιολογούν κάθε πρόταση από 1 = «διαφωνώ απόλυτα» έως 5 = «συμφωνώ απόλυτα».
Οι συνολικές βαθμολογίες αντανακλούν την ένταση με την οποία το άτομο θεωρεί ότι χαρακτηρίζεται από τις συγκεκριμένες θετικές ηγετικές συμπεριφορές. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν μεγαλύτερη παρουσία θετικών χαρακτηριστικών ηγετικής συμπεριφοράς.
Στατιστική Ανάλυση
Η στατιστική ανάλυση του PLBQ-68 μπορεί να περιλαμβάνει τον υπολογισμό μέσων όρων, τυπικών αποκλίσεων και κατανομών βαθμολογιών για την περιγραφή του επιπέδου θετικής ηγετικής συμπεριφοράς.
Παράλληλα, μπορούν να πραγματοποιηθούν αναλύσεις συσχέτισης με άλλες οργανωσιακές μεταβλητές, όπως η εργασιακή ικανοποίηση, η δέσμευση στον οργανισμό, η απόδοση και το εργασιακό κλίμα, καθώς και συγκριτικές αναλύσεις μεταξύ διαφορετικών ομάδων εργαζομένων.
Εγκυρότητα
Το εργαλείο διαθέτει καλή εννοιολογική εγκυρότητα, γεγονός που υποστηρίζει την ικανότητά του να αξιολογεί το θεωρητικό κατασκεύασμα των θετικών ηγετικών συμπεριφορών.
Η ανάπτυξη του PLBQ-68 βασίζεται στη σύγχρονη βιβλιογραφία της θετικής, ενδυναμωτικής και υπηρετικής ηγεσίας, με αναφορές σε θεωρητικά μοντέλα ηγετικής συμπεριφοράς.
Αξιοπιστία
Η αξιοπιστία του PLBQ-68 παρουσιάζει ιδιαίτερα υψηλές τιμές. Ο δείκτης εσωτερικής συνέπειας για το σύνολο του εργαλείου είναι Cronbach’s α = 0,99, υποδεικνύοντας εξαιρετική συνοχή μεταξύ των ερωτήσεων. Επιπλέον, η αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων παρουσιάζει πολύ υψηλό συντελεστή συσχέτισης (r = 0,98), γεγονός που υποδηλώνει υψηλή σταθερότητα των αποτελεσμάτων στον χρόνο.
Βιβλιογραφία
Arnold, J., Arad, S., Rhoades, J. A., & Drasgow, F. (2000). The empowering leadership questionnaire. Journal of Organizational Behavior, 21, 249–269.
Barbuto, J. E., & Wheeler, D. W. (2006). Scale Development and Construct Clarification of Servant Leadership. Group & Organization Management, 31, 300–326.
De Hoogh, A. H. B., et al. (2005). Leader motives and charismatic leadership. The Leadership Quarterly, 16, 17–38.
Hanges, P. J., & Dickson, M. W. (2004). Culture, Leadership, and Organizations: The GLOBE Study of 62 Societies. Sage.
House, R. J., et al. (2001). Charismatic theory of leadership: An empirical test of CEO’s. Unpublished manuscript.
Rafferty, A. E., & Griffin, M. A. (2004). The Leadership Quarterly, 15, 329–354.
Snyder, C. R., et al. (1991). The Will and the Ways. Journal of Personality and Social Psychology, 60, 570–585.