Ερωτηματολόγιο Πέντε Παραγόντων Προσωπικότητας NEO

Περιγραφή

Το NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI-60) αποτελεί μία από τις πιο διαδεδομένες σύντομες ψυχομετρικές κλίμακες αξιολόγησης της προσωπικότητας και βασίζεται στο μοντέλο των Πέντε Παραγόντων Προσωπικότητας (Five-Factor Model – FFM). Αποτελεί τη συντομευμένη μορφή του NEO Personality Inventory-Revised (NEO-PI-R), το οποίο αναπτύχθηκε από τους Costa και McCrae, με στόχο την ταχεία αλλά αξιόπιστη αποτύπωση των βασικών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας. Η κλίμακα χρησιμοποιείται ευρέως στην ψυχολογική αξιολόγηση, την κλινική πράξη, την εκπαιδευτική έρευνα, την οργανωσιακή ψυχολογία και τις κοινωνικές επιστήμες.

Στόχος

Βασικός στόχος του NEO-FFI-60 είναι η αξιολόγηση των πέντε θεμελιωδών διαστάσεων της προσωπικότητας σύμφωνα με το μοντέλο των Πέντε Παραγόντων. Οι διαστάσεις αυτές είναι ο Νευρωτισμός, η Εξωστρέφεια, η Δεκτικότητα σε Νέες Εμπειρίες, η Ευχαρίστηση (Συνεργατικότητα) και η Ευσυνειδησία. Η κλίμακα επιτρέπει τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου προφίλ προσωπικότητας, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί για ερευνητικούς, συμβουλευτικούς και κλινικούς σκοπούς.

Δομή και χαρακτηριστικά της κλίμακας

Το NEO-FFI-60 αποτελείται από 60 προτάσεις, οι οποίες κατανέμονται ισομερώς στους πέντε βασικούς παράγοντες της προσωπικότητας, με 12 ερωτήματα ανά παράγοντα. Η αξιολόγηση πραγματοποιείται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert, με βαθμολογία από 0 («Διαφωνώ απόλυτα») έως 4 («Συμφωνώ απόλυτα»). Η δομή αυτή επιτρέπει την ταχεία συμπλήρωση του εργαλείου, διατηρώντας παράλληλα ικανοποιητική κάλυψη των βασικών χαρακτηριστικών της προσωπικότητας. Σημειώνεται ότι, ενώ το παρεχόμενο αρχείο αναφέρει πως κάθε παράγοντας περιλαμβάνει 12 προτάσεις, σε μεταγενέστερη παράγραφο αναφέρεται ότι κάθε παράγοντας διαθέτει έξι προτάσεις. Το κείμενο του αρχείου δεν επιλύει αυτή την ασυνέπεια και, επομένως, δεν μπορεί να διευκρινιστεί περαιτέρω βάσει του διαθέσιμου υλικού.

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Το NEO-FFI-60 απευθύνεται σε ενήλικες και μπορεί να χορηγηθεί τόσο ατομικά όσο και ομαδικά. Η ανάλυση των αποτελεσμάτων βασίζεται στις συνολικές βαθμολογίες που προκύπτουν για κάθε έναν από τους πέντε παράγοντες της προσωπικότητας. Οι βαθμολογίες ερμηνεύονται σύμφωνα με πρότυπες νόρμες, οι οποίες διαφοροποιούνται ανάλογα με το φύλο και τον πληθυσμό αναφοράς, όπως για παράδειγμα ο φοιτητικός πληθυσμός. Η στατιστική αξιολόγηση επιτρέπει τη δημιουργία εξατομικευμένου προφίλ προσωπικότητας και τη σύγκριση των αποτελεσμάτων με τα αντίστοιχα κανονιστικά δεδομένα.

Εγκυρότητα και αξιοπιστία

Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, το NEO-FFI-60 παρουσιάζει επαρκή εννοιολογική εγκυρότητα καθώς και ικανοποιητική αποκλίνουσα εγκυρότητα των υποκλιμάκων του. Η εσωτερική συνέπεια της κλίμακας χαρακτηρίζεται ως ικανοποιητική, με τους δείκτες Cronbach’s α να κυμαίνονται από 0,64 έως 0,85, σύμφωνα με τους Costa και McCrae (1992). Επιπλέον, αναφέρεται ότι το εργαλείο έχει μεταφραστεί στην ελληνική γλώσσα από τους Δ. Δημητριάδου και Α. Σταλίκα, ακολουθώντας τη διαδικασία της ανεξάρτητης αντίστροφης μετάφρασης.

Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση

Η βαθμολόγηση του NEO-FFI-60 πραγματοποιείται μέσω πενταβάθμιας κλίμακας Likert, με τιμές από 0 («Διαφωνώ απόλυτα») έως 4 («Συμφωνώ απόλυτα»). Οι επιμέρους βαθμολογίες αθροίζονται για κάθε έναν από τους πέντε παράγοντες της προσωπικότητας, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο προφίλ προσωπικότητας του εξεταζόμενου. Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων βασίζεται σε κανονιστικά δεδομένα που διαφοροποιούνται ανάλογα με το φύλο και τον πληθυσμό αναφοράς. Το παρεχόμενο αρχείο δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες τιμές αποκοπής (cut-off scores) ή οδηγίες κατηγοριοποίησης των συνολικών βαθμολογιών.

Βιβλιογραφία

Costa, P. T. Jr., & McCrae, R. R. (1992). NEO PI-R Professional Manual. Psychological Assessment Resources.

Costa, P. T. Jr., & McCrae, R. R. (2010). NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI), Form S.

Δημητριάδου, Δ., & Σταλίκα, Α. Ελληνική προσαρμογή του NEO Five-Factor Inventory (NEO-FFI) μέσω της διαδικασίας ανεξάρτητης αντίστροφης μετάφρασης.