Κλίμακα Διερεύνησης της Αυτοεκτίμησης και της Επαγγελματικής Εξουθένωσης Στελεχών Εκπαίδευσης και Υγείας [SAABSEHP-32]
Περιγραφή Ερωτηματολογίου
Η Κλίμακα Διερεύνησης της Αυτοεκτίμησης και της Επαγγελματικής Εξουθένωσης Στελεχών Εκπαίδευσης και Υγείας (SAABSEHP-32) αποτελεί σύνθετο εργαλείο αξιολόγησης που περιλαμβάνει δύο επιμέρους ερωτηματολόγια και συνολικά 32 ερωτήσεις. Στόχος της είναι η ταυτόχρονη διερεύνηση της επαγγελματικής εξουθένωσης και της αυτοεκτίμησης σε επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται κυρίως στους χώρους της εκπαίδευσης και της υγείας.
Το πρώτο μέρος βασίζεται στο ερωτηματολόγιο της Maslach και περιλαμβάνει 22 ερωτήσεις που εξετάζουν τρεις βασικές διαστάσεις της επαγγελματικής εξουθένωσης: τη συναισθηματική εξάντληση, την αποπροσωποποίηση και τη μειωμένη προσωπική ή επαγγελματική επίτευξη. Το δεύτερο μέρος βασίζεται στο ερωτηματολόγιο του Ellis και περιλαμβάνει 10 ερωτήσεις που αποσκοπούν στην εκτίμηση της αυτοεκτίμησης μέσω γνωστικών και συναισθηματικών χαρακτηριστικών, όπως το μειωμένο αυτοσυναίσθημα, η απαισιοδοξία, η αναποφασιστικότητα και η χαμηλή αυτοπεποίθηση.
Ανάλυση και Χρήση Δεδομένων
Το εργαλείο έχει χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικές επαγγελματικές ομάδες, μεταξύ των οποίων 123 στελέχη διοίκησης της εκπαίδευσης, όπως διευθυντές και σχολικοί σύμβουλοι, 240 εκπαιδευτικοί και 160 στελέχη νοσηλευτικών μονάδων.
Τα δεδομένα που προκύπτουν μπορούν να αξιοποιηθούν για την αποτίμηση των επιπέδων επαγγελματικής εξουθένωσης και αυτοεκτίμησης, αλλά και για τη διερεύνηση της μεταξύ τους σχέσης. Η ανάλυση επιτρέπει επίσης τη μελέτη πιθανών διαφορών ανάλογα με επαγγελματικά, οργανωσιακά ή δημογραφικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων.
Στόχος
Βασικός στόχος της SAABSEHP-32 είναι η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οι επαγγελματίες της εκπαίδευσης και της υγείας αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους, τις ικανότητές τους και το επαγγελματικό τους περιβάλλον.
Παράλληλα, η κλίμακα αποσκοπεί στον εντοπισμό της έντασης και των επιμέρους εκφάνσεων της επαγγελματικής εξουθένωσης, καθώς και στη διερεύνηση της πιθανής σχέσης της με το επίπεδο αυτοεκτίμησης. Με τον τρόπο αυτό, μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση ψυχολογικών και επαγγελματικών παραγόντων που σχετίζονται με την ευεξία και τη λειτουργικότητα των εργαζομένων.
Βαθμονόμηση
Η αξιολόγηση της επαγγελματικής εξουθένωσης μέσω του ερωτηματολογίου της Maslach πραγματοποιείται σε τρεις διαστάσεις. Η συναισθηματική εξάντληση αξιολογείται με 9 ερωτήσεις, η αποπροσωποποίηση με 5 ερωτήσεις και η μειωμένη επαγγελματική επίτευξη με 8 ερωτήσεις.
Οι απαντήσεις δίνονται μέσω επταβάθμιας κλίμακας τύπου Likert, η οποία κυμαίνεται από «ποτέ» έως «κάθε μέρα».
Η αυτοεκτίμηση, μέσω του ερωτηματολογίου του Ellis, αξιολογείται επίσης με επταβάθμια κλίμακα τύπου Likert, από «διαφωνώ απόλυτα» έως «συμφωνώ απόλυτα». Οι βαθμολογίες μπορούν να αναλυθούν ξεχωριστά για τις επιμέρους διαστάσεις και συνολικά, ανάλογα με τον σκοπό της έρευνας.
Σύμφωνα με το παρεχόμενο υλικό, το ερωτηματολόγιο παρουσιάζει ικανοποιητική έως υψηλή εσωτερική συνέπεια, με Cronbach’s α > 0,70.
Βιβλιογραφία
Παπαπέτρου, Σ. (2000). Αυτοεκτίμηση, επαγγελματική εξουθένωση και η σχέση τους με τον εκπαιδευτικό. Διεθνές συνέδριο, Βόλος.
Τσίρος, Χ. (2007). Αυτοεκτίμηση και Επαγγελματική Εξουθένωση του Επαγγελματία Υγείας. Τρίπολη: Ακαδημαϊκό.
Τσίρος, Χ. (2009α). Αξιολόγηση της Διδακτικής και Εκπαιδευτικού Έργου Ενηλίκων. Τρίπολη: Ακαδημαϊκό.
Τσίρος, Χ. (2009β). Συμβουλευτική Θεωρία και Πράξη στο χώρο της Εκπαίδευσης και της Υγείας. Τρίπολη: Ακαδημαϊκό.