Treatment Self-Regulation Questionnaire – TSRQ [AQ-58]

Ερωτηματολόγιο Αυτορρύθμισης της Θεραπείας

Περιγραφή

Το Treatment Self-Regulation Questionnaire (TSRQ) είναι ένα ψυχομετρικό εργαλείο που βασίζεται στη Θεωρία του Αυτοκαθορισμού και αξιολογεί τους λόγους για τους οποίους ένα άτομο υιοθετεί ή διατηρεί μια συγκεκριμένη συμπεριφορά υγείας. Εξετάζει, μεταξύ άλλων, την τήρηση θεραπευτικών οδηγιών, τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής, τη διακοπή του καπνίσματος, τη σωματική άσκηση, τη διατροφή και τη συμμετοχή σε προγράμματα θεραπείας.

Το TSRQ δεν αξιολογεί ένα σταθερό χαρακτηριστικό της προσωπικότητας, αλλά τον τρόπο με τον οποίο ρυθμίζεται μια συγκεκριμένη συμπεριφορά μέσα σε ορισμένο θεραπευτικό ή υγειονομικό πλαίσιο. Για τον λόγο αυτό, η διατύπωση των ερωτήσεων προσαρμόζεται κάθε φορά στη συμπεριφορά που μελετάται.

Στόχος

Βασικός στόχος του ερωτηματολογίου είναι η διερεύνηση της ποιότητας των κινήτρων που υποστηρίζουν τη θεραπευτική συμπεριφορά. Ειδικότερα, αξιολογείται κατά πόσο η συμπεριφορά του ατόμου βασίζεται:

• στην αυτόνομη ρύθμιση, όταν η θεραπεία θεωρείται προσωπικά σημαντική και συμβατή με τις αξίες του,
• στην ελεγχόμενη ρύθμιση, όταν η συμπεριφορά καθορίζεται από εξωτερικές απαιτήσεις, ανταμοιβές, πιέσεις, ενοχές ή φόβο αποδοκιμασίας,
• στην έλλειψη κινητοποίησης, όταν το άτομο δεν αναγνωρίζει ουσιαστικό λόγο ή προσδοκώμενο όφελος από τη συγκεκριμένη συμπεριφορά.

Η αυτόνομη κινητοποίηση έχει συσχετιστεί με μεγαλύτερη επιμονή, καλύτερη θεραπευτική προσκόλληση και ευνοϊκότερες εκβάσεις υγείας.

Βαθμολόγηση

Οι συμμετέχοντες αξιολογούν τον βαθμό στον οποίο κάθε προτεινόμενος λόγος ανταποκρίνεται στα προσωπικά τους κίνητρα, συνήθως μέσω κλίμακας τύπου Likert. Η ακριβής μορφή της κλίμακας και ο αριθμός των ερωτήσεων εξαρτώνται από την έκδοση και τη συμπεριφορά υγείας που εξετάζεται.

Η βαθμολογία υπολογίζεται ξεχωριστά για κάθε υποκλίμακα, συνήθως ως μέσος όρος των αντίστοιχων ερωτήσεων. Υψηλότερη βαθμολογία δηλώνει εντονότερη παρουσία του συγκεκριμένου τύπου ρύθμισης. Κατά κανόνα δεν υπολογίζεται μία ενιαία συνολική βαθμολογία, καθώς η αυτόνομη και η ελεγχόμενη κινητοποίηση αποτελούν διακριτές διαστάσεις.

Στατιστική ανάλυση

Η ανάλυση μπορεί να περιλαμβάνει περιγραφικά στατιστικά στοιχεία, κατανομές συχνοτήτων και δείκτες εσωτερικής συνέπειας για κάθε υποκλίμακα. Οι διαφορές μεταξύ δημογραφικών ή κλινικών ομάδων μπορούν να διερευνηθούν με κατάλληλους παραμετρικούς ή μη παραμετρικούς ελέγχους.

Οι σχέσεις των μορφών κινητοποίησης με τη θεραπευτική προσκόλληση, την αυτοδιαχείριση, την ψυχολογική ευημερία και τις κλινικές εκβάσεις εξετάζονται με συσχετίσεις, παλινδρόμηση ή μοντέλα διαμεσολάβησης. Η παραγοντική δομή του εργαλείου μπορεί να ελεγχθεί μέσω διερευνητικής ή επιβεβαιωτικής παραγοντικής ανάλυσης και, σε συγκρίσεις ομάδων, μέσω ελέγχου παραγοντικής ισοδυναμίας.

Ψυχομετρικός έλεγχος

Κατά την προσαρμογή του TSRQ σε νέο πληθυσμό ή θεραπευτικό πλαίσιο συνιστάται η αξιολόγηση:

• της εσωτερικής συνέπειας και της χρονικής σταθερότητας,
• της παραγοντικής και συγκλίνουσας εγκυρότητας,
• της εγκυρότητας κριτηρίου,
• της γλωσσικής και πολιτισμικής αντιστοιχίας,
• της ισοδυναμίας μέτρησης μεταξύ διαφορετικών ομάδων.

Η πιλοτική εφαρμογή είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επιτρέπει τον έλεγχο της σαφήνειας των ερωτήσεων και της καταλληλότητας της προσαρμογής τους στη συμπεριφορά υγείας που διερευνάται. Περισσότερες πληροφορίες και διαφορετικές εκδόσεις του εργαλείου παρέχονται από τον επίσημο ιστότοπο της Self-Determination Theory.

Βιβλιογραφία

DeVellis, R. F. (2017). Scale development: Theory and applications (4th ed.). SAGE Publications.

Fowler, F. J., Jr. (2014). Survey research methods (5th ed.). SAGE Publications.

Levesque, C. S., Williams, G. C., Elliot, D., Pickering, M. A., Bodenhamer, B., & Finley, P. J. (2007). Validating the theoretical structure of the Treatment Self-Regulation Questionnaire (TSRQ) across three different health behaviors. Health Education Research, 22(5), 691–702.

Ryan, R. M., & Connell, J. P. (1989). Perceived locus of causality and internalization: Examining reasons for acting in two domains. Journal of Personality and Social Psychology, 57(5), 749–761.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78.

Williams, G. C., Freedman, Z. R., & Deci, E. L. (1998). Supporting autonomy to motivate patients with diabetes for glucose control. Diabetes Care, 21(10), 1644–1651.