Περιγραφή Κλίμακας

Η Κλίμακα Εμπειριών στις Στενές Σχέσεις (Experiences in Close Relationships Scale – ECRS-36) αποτελεί ένα από τα πιο διαδεδομένα και αξιόπιστα ψυχομετρικά εργαλεία για την αξιολόγηση της ενήλικης προσκόλλησης (adult attachment). Αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της Θεωρίας της Προσκόλλησης και χρησιμοποιείται εκτενώς στην ψυχολογία, την ψυχιατρική, τη συμβουλευτική και τη θεραπεία ζεύγους για τη μελέτη των συναισθηματικών δεσμών και της λειτουργικότητας των διαπροσωπικών σχέσεων.

Η κλίμακα αποτελείται από 36 δηλώσεις αυτοαναφοράς και αξιολογεί δύο θεμελιώδεις διαστάσεις της προσκόλλησης:

  • Άγχος Προσκόλλησης (Attachment Anxiety): αφορά τον φόβο εγκατάλειψης, την ανάγκη για συνεχή επιβεβαίωση, την ανησυχία σχετικά με την αποδοχή από τον σύντροφο και την αυξημένη συναισθηματική εξάρτηση.
  • Αποφυγή Προσκόλλησης (Attachment Avoidance): αναφέρεται στη δυσκολία δημιουργίας στενής συναισθηματικής εγγύτητας, στην προτίμηση για αυτονομία και στην αποφυγή συναισθηματικής εξάρτησης από τους άλλους.

Η συνδυαστική αξιολόγηση των δύο διαστάσεων επιτρέπει την πληρέστερη κατανόηση των προτύπων προσκόλλησης που χαρακτηρίζουν τις στενές διαπροσωπικές σχέσεις και της επίδρασής τους στην ψυχική υγεία, στη συναισθηματική λειτουργία και στην ποιότητα των σχέσεων.

Στόχος

Βασικός στόχος της ECRS-36 είναι η αξιόπιστη και έγκυρη αξιολόγηση των μοτίβων ενήλικης προσκόλλησης και η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο αυτά επηρεάζουν τις διαπροσωπικές σχέσεις και την ψυχοκοινωνική προσαρμογή.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται για:

  • την αξιολόγηση της ποιότητας των στενών συναισθηματικών σχέσεων,
  • τη μελέτη της σχέσης της προσκόλλησης με την ψυχική υγεία και τη συναισθηματική ευεξία,
  • τη διερεύνηση της επίδρασης της προσκόλλησης στην ικανοποίηση από τις σχέσεις, στη διαχείριση συγκρούσεων και στην επικοινωνία,
  • την υποστήριξη κλινικών αξιολογήσεων και ψυχοθεραπευτικών παρεμβάσεων,
  • την έρευνα σε πληθυσμούς ενηλίκων, φοιτητών, ζευγαριών και κλινικών δειγμάτων.

Ανάλυση Δεδομένων

Τα δεδομένα της ECRS-36 μπορούν να αναλυθούν με σύγχρονες ψυχομετρικές και στατιστικές τεχνικές, επιτρέποντας την αξιολόγηση τόσο των ιδιοτήτων της κλίμακας όσο και των σχέσεων μεταξύ των μεταβλητών.

Ενδεικτικά πραγματοποιούνται:

  • Περιγραφική στατιστική των δύο υποκλιμάκων.
  • Έλεγχος αξιοπιστίας με Cronbach’s Alpha, McDonald’s Omega και Composite Reliability.
  • Διερευνητική και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (EFA & CFA) για την επιβεβαίωση της διδιάστατης δομής.
  • Συσχετίσεις Pearson ή Spearman με μεταβλητές όπως η αυτοεκτίμηση, η ψυχική υγεία, η κατάθλιψη, το άγχος, η συναισθηματική νοημοσύνη και η ικανοποίηση από τις σχέσεις.
  • Συγκρίσεις ομάδων με t-test, ANOVA ή μη παραμετρικές δοκιμασίες.
  • Πολλαπλή παλινδρόμηση και Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (SEM) για τη διερεύνηση παραγόντων που προβλέπουν την προσκόλληση και τις διαπροσωπικές συμπεριφορές.

Τα αποτελέσματα της κλίμακας χρησιμοποιούνται συχνά σε μελέτες σχετικά με τις ερωτικές σχέσεις, τις οικογενειακές σχέσεις, την ψυχική ανθεκτικότητα, την κοινωνική υποστήριξη και την ψυχολογική προσαρμογή.

Χρήση Δεδομένων

Τα δεδομένα που συλλέγονται μέσω της ECRS-36 αξιοποιούνται αποκλειστικά για ερευνητικούς, ακαδημαϊκούς και κλινικούς σκοπούς. Η συλλογή πραγματοποιείται ανώνυμα και εμπιστευτικά, σύμφωνα με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR), ενώ τα αποτελέσματα παρουσιάζονται μόνο σε συγκεντρωτική μορφή, χωρίς δυνατότητα αναγνώρισης των συμμετεχόντων.

Βαθμολόγηση

Η ECRS-36 χρησιμοποιεί επταβάθμια κλίμακα Likert, όπου:

1 = Διαφωνώ απόλυτα

2 = Διαφωνώ

3 = Διαφωνώ ελαφρώς

4 = Ούτε συμφωνώ ούτε διαφωνώ

5 = Συμφωνώ ελαφρώς

6 = Συμφωνώ

7 = Συμφωνώ απόλυτα

Οι βαθμολογίες υπολογίζονται ξεχωριστά για τις δύο υποκλίμακες, Άγχος Προσκόλλησης και Αποφυγή Προσκόλλησης, αθροίζοντας ή υπολογίζοντας τον μέσο όρο των αντίστοιχων δηλώσεων, σύμφωνα με τις οδηγίες βαθμολόγησης της κλίμακας. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν εντονότερα χαρακτηριστικά της αντίστοιχης διάστασης προσκόλλησης.

Ψυχομετρικές Ιδιότητες

Η ECRS-36 έχει επιβεβαιωθεί σε μεγάλο αριθμό διεθνών ερευνών ως εργαλείο με εξαιρετική αξιοπιστία και εγκυρότητα. Η διδιάστατη δομή της, που περιλαμβάνει το Άγχος Προσκόλλησης και την Αποφυγή Προσκόλλησης, έχει αναπαραχθεί σε διαφορετικούς πολιτισμούς και πληθυσμούς, ενώ οι δύο υποκλίμακες παρουσιάζουν υψηλή εσωτερική συνέπεια και ισχυρή συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα. Η κλίμακα θεωρείται σήμερα ένα από τα πρότυπα εργαλεία αξιολόγησης της ενήλικης προσκόλλησης στη διεθνή βιβλιογραφία.

Βιβλιογραφία

  • Brennan, K. A., Clark, C. L., & Shaver, P. R. (1998). Self-report measurement of adult attachment: An integrative overview. In J. A. Simpson & W. S. Rholes (Eds.), Attachment Theory and Close Relationships (pp. 46–76). Guilford Press.
  • Fraley, R. C., Waller, N. G., & Brennan, K. A. (2000). An item response theory analysis of self-report measures of adult attachment. Journal of Personality and Social Psychology, 78(2), 350–365.
  • Mikulincer, M., & Shaver, P. R. (2007). Attachment in Adulthood: Structure, Dynamics, and Change. Guilford Press.
  • Shaver, P. R., & Mikulincer, M. (2002). Attachment-related psychodynamics. Attachment & Human Development, 4(2), 133–161.
  • Wei, M., Russell, D. W., Mallinckrodt, B., & Vogel, D. L. (2007). The Experiences in Close Relationships Scale (ECR)-Short Form: Reliability, validity, and factor structure. Journal of Personality Assessment, 88(2), 187–204.