Φοιτητικό Μέτρο Πολιτισμικά Αποκριτικής Διδασκαλίας [SMCRT-21]

Περιγραφή

Το Student Measure of Culturally Responsive Teaching (SMCRT-21) αποτελεί εργαλείο αξιολόγησης που έχει σχεδιαστεί για την αποτύπωση των αντιλήψεων των μαθητών σχετικά με τις πολιτισμικά ανταποκρινόμενες διδακτικές πρακτικές που εφαρμόζονται στο εκπαιδευτικό τους περιβάλλον. Αποτελείται από 21 ερωτήματα και εξετάζει διαφορετικές πτυχές της διδασκαλίας που σχετίζονται με την αναγνώριση, τον σεβασμό και την αξιοποίηση της πολιτισμικής πολυμορφίας μέσα στη μαθησιακή διαδικασία.

Η πολιτισμικά ανταποκρινόμενη διδασκαλία (Culturally Responsive Teaching – CRT) βασίζεται στην αντίληψη ότι το πολιτισμικό, γλωσσικό και κοινωνικό υπόβαθρο των μαθητών αποτελεί ουσιαστικό στοιχείο της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Αντί η πολιτισμική διαφορετικότητα να αντιμετωπίζεται ως εξωτερικός παράγοντας, ενσωματώνεται στον σχεδιασμό της διδασκαλίας και στη διαμόρφωση ενός περισσότερο συμπεριληπτικού μαθησιακού περιβάλλοντος.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του SMCRT-21 είναι ότι η αξιολόγηση πραγματοποιείται από την οπτική των ίδιων των μαθητών, παρέχοντας πληροφορίες για το πώς εκείνοι αντιλαμβάνονται τις διδακτικές πρακτικές που εφαρμόζονται στην τάξη.

Θεωρητικό υπόβαθρο

Το θεωρητικό πλαίσιο του SMCRT-21 συνδέεται με την πολιτισμικά ανταποκρινόμενη και πολιτισμικά συναφή παιδαγωγική, σύμφωνα με την οποία η αποτελεσματική διδασκαλία λαμβάνει υπόψη τις πολιτισμικές εμπειρίες, τις γνώσεις, τις ταυτότητες και τα σημεία αναφοράς των μαθητών.

Η προσέγγιση αυτή επιδιώκει να δημιουργήσει μαθησιακά περιβάλλοντα στα οποία όλοι οι μαθητές αισθάνονται ότι η πολιτισμική τους ταυτότητα αναγνωρίζεται και γίνεται σεβαστή.

Η πολιτισμικά ανταποκρινόμενη διδασκαλία δεν περιορίζεται στην απλή παρουσία πολιτισμικά διαφορετικού περιεχομένου στο πρόγραμμα σπουδών. Περιλαμβάνει τον τρόπο επικοινωνίας του εκπαιδευτικού, τις προσδοκίες απέναντι στους μαθητές, την επιλογή διδακτικού υλικού, τη συμμετοχή στη μαθησιακή διαδικασία και τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ισότητας και ένταξης.

Το διαθέσιμο υλικό αναδεικνύει ειδικότερα την ενσωμάτωση, τον σεβασμό στην πολιτισμική πολυμορφία και την ένταξη των πολιτισμικών υποβάθρων των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία.

Δομή και χαρακτηριστικά

Το SMCRT-21 περιλαμβάνει 21 στοιχεία, τα οποία εστιάζουν σε διαφορετικές εκφάνσεις της πολιτισμικά ανταποκρινόμενης διδασκαλίας.

Μέσω των ερωτήσεων διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο οι μαθητές αντιλαμβάνονται την ενσωμάτωση της πολιτισμικής διαφορετικότητας στη διδασκαλία, τον σεβασμό που επιδεικνύεται απέναντι σε διαφορετικά πολιτισμικά υπόβαθρα και τον βαθμό στον οποίο οι εμπειρίες και οι πολιτισμικές αναφορές των μαθητών αξιοποιούνται στη μαθησιακή διαδικασία.

Το διαθέσιμο αρχείο δεν προσδιορίζει το ακριβές εύρος της κλίμακας Likert ούτε την πλήρη κατανομή των 21 ερωτημάτων σε συγκεκριμένες υποκλίμακες. Για τον λόγο αυτό, η ακριβής χορήγηση και βαθμολόγηση είναι προτιμότερο να ακολουθούν την πρωτογενή έκδοση του εργαλείου.

Ανάλυση και χρήση των δεδομένων

Τα δεδομένα του SMCRT-21 μπορούν να αναλυθούν ποσοτικά ώστε να εντοπιστούν τα δυνατά και αδύνατα σημεία των διδακτικών πρακτικών ως προς την πολιτισμική τους ανταπόκριση.

Σε πρώτο επίπεδο, η περιγραφική στατιστική μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό μέσων όρων, τυπικών αποκλίσεων και κατανομών των απαντήσεων, παρέχοντας μια συνολική εικόνα των αντιλήψεων των μαθητών.

Τα αποτελέσματα μπορούν επίσης να συγκριθούν μεταξύ διαφορετικών ομάδων μαθητών, όπως μεταξύ εκπαιδευτικών βαθμίδων ή δημογραφικών κατηγοριών, ώστε να διερευνηθεί εάν υπάρχουν διαφοροποιήσεις στον τρόπο με τον οποίο βιώνεται η πολιτισμικά ανταποκρινόμενη διδασκαλία.

Με αυτόν τον τρόπο, το SMCRT-21 μπορεί να λειτουργήσει όχι μόνο ως ερευνητικό εργαλείο αλλά και ως μέσο ανατροφοδότησης σχετικά με την ποιότητα και τη συμπεριληπτικότητα του εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.

Ψυχομετρικές ιδιότητες

Η ψυχομετρική αξιολόγηση του SMCRT-21 περιλαμβάνει τη διερεύνηση της αξιοπιστίας και της παραγοντικής δομής του εργαλείου.

Η εσωτερική συνέπεια μπορεί να εξεταστεί μέσω του Cronbach‘s α, όπως αναφέρεται στο διαθέσιμο υλικό, και συμπληρωματικά μέσω του McDonald‘s ω.

Η Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (Exploratory Factor Analysis – EFA) μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αναγνώριση της υποκείμενης δομής των 21 ερωτημάτων και για τη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο οργανώνονται σε διαφορετικές διαστάσεις της πολιτισμικά ανταποκρινόμενης διδασκαλίας.

Η Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (Confirmatory Factor Analysis – CFA) μπορεί στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο της προτεινόμενης παραγοντικής δομής σε νέο δείγμα.

Το αρχείο αναφέρει επίσης τη δυνατότητα εφαρμογής της Θεωρίας Απόκρισης στα Ερωτήματα (Item Response Theory – IRT) για λεπτομερέστερη αξιολόγηση της λειτουργίας των επιμέρους στοιχείων.

Βαθμολόγηση και στατιστική αξιολόγηση

Η ακριβής αριθμητική κλίμακα απαντήσεων και το πλήρες σύστημα υπολογισμού του συνολικού σκορ δεν περιγράφονται στο διαθέσιμο αρχείο. Συνεπώς, δεν είναι ασφαλές να αποδοθούν συγκεκριμένα όρια βαθμολογίας ή cut-off χωρίς αναφορά στην πρωτογενή πηγή.

Σε επίπεδο στατιστικής επεξεργασίας μπορούν να υπολογιστούν συνολικές ή επιμέρους βαθμολογίες, εφόσον αυτό προβλέπεται από τη χρησιμοποιούμενη έκδοση του εργαλείου.

Η αξιοπιστία μπορεί να διερευνηθεί με Cronbach’s α και McDonald’s ω. Οι σχέσεις των βαθμολογιών με άλλες συνεχείς εκπαιδευτικές μεταβλητές μπορούν να εξεταστούν μέσω Pearson ή Spearman.

Για συγκρίσεις μεταξύ δύο ομάδων μπορούν να χρησιμοποιηθούν Student’s t-test ή Mann–Whitney U, ενώ για περισσότερες ομάδες μπορούν να εφαρμοστούν ANOVA ή Kruskal–Wallis.

Σε πιο σύνθετες έρευνες μπορούν να χρησιμοποιηθούν μοντέλα πολλαπλής παλινδρόμησης, πολυεπίπεδη ανάλυση (Multilevel Modeling) ή Δομικά Μοντέλα Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM), ιδιαίτερα όταν οι μαθητές είναι ομαδοποιημένοι σε τάξεις ή σχολικές μονάδες.

Βαθμονόμηση και πολιτισμική προσαρμογή

Η βαθμονόμηση του SMCRT-21 έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το ίδιο το αντικείμενο της μέτρησης αφορά πολιτισμικά διαφοροποιημένες εκπαιδευτικές εμπειρίες.

Το διαθέσιμο υλικό προτείνει αρχικά την πραγματοποίηση πιλοτικής μελέτης σε μικρό αλλά ποικιλόμορφο δείγμα μαθητών, ώστε να εντοπιστούν προβληματικές διατυπώσεις ή πιθανές μορφές μεροληψίας.

Ακολουθεί η ανάλυση των επιμέρους ερωτημάτων ως προς την απόδοσή τους και την ικανότητά τους να διαφοροποιούν αποτελεσματικά διαφορετικά επίπεδα πολιτισμικής ανταπόκρισης.

Με βάση τα αποτελέσματα της πιλοτικής εφαρμογής και της ανάλυσης των ερωτημάτων, μπορεί να πραγματοποιηθεί αναθεώρηση της κλίμακας με στόχο τη βελτίωση της σαφήνειας, τη μείωση πιθανών μεροληψιών και την αύξηση της ακρίβειας της μέτρησης.

Σε διαπολιτισμικές εφαρμογές είναι επίσης σημαντικό να εξετάζεται η μετρική ισοδυναμία (measurement invariance), ώστε να διαπιστώνεται κατά πόσο η κλίμακα μετρά το ίδιο κατασκεύασμα με συγκρίσιμο τρόπο μεταξύ διαφορετικών πολιτισμικών ομάδων.

Στόχος και εφαρμογές στην έρευνα

Βασικός στόχος του SMCRT-21 είναι η συστηματική αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο οι μαθητές αντιλαμβάνονται ότι οι εκπαιδευτικοί εφαρμόζουν πολιτισμικά ανταποκρινόμενες διδακτικές πρακτικές.

Η κλίμακα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας υφιστάμενων διδακτικών πρακτικών, για τον εντοπισμό περιοχών που χρειάζονται βελτίωση και για την αξιολόγηση εκπαιδευτικών παρεμβάσεων που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ισότητας και της συμπερίληψης.

Παράλληλα, μπορεί να εξεταστεί η σχέση των βαθμολογιών με μεταβλητές όπως η σχολική εμπλοκή, το αίσθημα του ανήκειν, η σχέση μαθητή–εκπαιδευτικού, το σχολικό κλίμα και η ακαδημαϊκή προσαρμογή.

Η αξιοποίηση της οπτικής των μαθητών αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα, καθώς επιτρέπει να διερευνηθεί όχι μόνο τι θεωρούν οι εκπαιδευτικοί ότι εφαρμόζουν αλλά και πώς οι ίδιες πρακτικές γίνονται αντιληπτές από τους μαθητές.

Το SMCRT-21 δεν αποτελεί εργαλείο ατομικής κλινικής διάγνωσης. Πρόκειται για εκπαιδευτικό και ερευνητικό μέτρο που μπορεί να συμβάλει στην αξιολόγηση και βελτίωση της πολιτισμικής ανταπόκρισης της διδασκαλίας.

Βιβλιογραφία

Gay, G. (2018). Culturally Responsive Teaching: Theory, Research, and Practice. Teachers College Press.

Hammond, Z. (2015). Culturally Responsive Teaching and the Brain: Promoting Authentic Engagement and Rigor Among Culturally and Linguistically Diverse Students. Corwin.

Ladson-Billings, G. (1995). Toward a Theory of Culturally Relevant Pedagogy. American Educational Research Journal, 32(3), 465–491.

Sleeter, C. E. (2011). The Academic and Social Value of Ethnic Studies: A Research Review. National Education Association.

Byrd, C. M. (2016). Does Culturally Relevant Teaching Work? An Examination from Student Perspectives. SAGE Open, 6(3).