Σύντομη Δοκιμασία Ανίχνευσης Κακοποίησης Ηλικιωμένων

Περιγραφή Δοκιμασίας

Η Brief Abuse Screen for the Elderly (BASE-5) αποτελεί ένα σύντομο εργαλείο διαλογής (screening instrument) που έχει αναπτυχθεί για την ταχεία ανίχνευση πιθανών περιστατικών κακοποίησης και παραμέλησης ηλικιωμένων. Στόχος της είναι η έγκαιρη αναγνώριση ατόμων που ενδέχεται να βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένου κινδύνου, ώστε να ακολουθήσει αναλυτικότερη κλινική ή κοινωνική αξιολόγηση και η κατάλληλη παρέμβαση.

Η δοκιμασία περιλαμβάνει πέντε σύντομες ερωτήσεις, οι οποίες διερευνούν βασικούς δείκτες φυσικής, ψυχολογικής, οικονομικής ή λεκτικής κακοποίησης, καθώς και ενδείξεις παραμέλησης και ανεπαρκούς φροντίδας. Ο σύντομος χρόνος συμπλήρωσης καθιστά το εργαλείο ιδιαίτερα χρήσιμο σε δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, νοσοκομεία, μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας, κοινωνικές υπηρεσίες και προγράμματα κατ’ οίκον φροντίδας.

Η BASE-5 δεν αποτελεί διαγνωστικό εργαλείο, αλλά ένα μέσο αρχικής ανίχνευσης που βοηθά τους επαγγελματίες υγείας και κοινωνικής πρόνοιας να εντοπίσουν εγκαίρως περιστατικά που απαιτούν περαιτέρω διερεύνηση, συμβάλλοντας στην προστασία της υγείας, της ασφάλειας και της αξιοπρέπειας των ηλικιωμένων.

Ανάλυση Δεδομένων

Η ανάλυση των δεδομένων της BASE-5 πραγματοποιείται με μεθόδους που επιτρέπουν την εκτίμηση του κινδύνου κακοποίησης και τη διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με την ευαλωτότητα των ηλικιωμένων.

Η περιγραφική στατιστική περιλαμβάνει τον υπολογισμό ποσοστών θετικών απαντήσεων, μέσων τιμών, τυπικών αποκλίσεων και κατανομών για κάθε ερώτημα και για τη συνολική βαθμολογία κινδύνου.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση περιλαμβάνει τον έλεγχο της αξιοπιστίας εσωτερικής συνέπειας μέσω του συντελεστή Cronbach’s α, του McDonald’s ω, καθώς και της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability). Η εγκυρότητα της δοκιμασίας εξετάζεται μέσω της συγκλίνουσας εγκυρότητας με άλλα εργαλεία αξιολόγησης της κακοποίησης ηλικιωμένων, της εγκυρότητας κατασκευής και της κριτηριακής εγκυρότητας ως προς επιβεβαιωμένα περιστατικά κακοποίησης.

Σε επιδημιολογικές και κλινικές μελέτες, η BASE-5 μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε αναλύσεις λογιστικής παλινδρόμησης, αναλύσεις ROC, μοντέλα πρόβλεψης και πολυμεταβλητές αναλύσεις, προκειμένου να εντοπιστούν δημογραφικοί, κοινωνικοί και κλινικοί παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης κακοποίησης ή παραμέλησης.

Σκοπός και Εφαρμογές

Βασικός σκοπός της BASE-5 είναι η έγκαιρη αναγνώριση πιθανών περιστατικών κακοποίησης ηλικιωμένων, διευκολύνοντας την άμεση παραπομπή για αναλυτικότερη αξιολόγηση και την ενεργοποίηση μηχανισμών προστασίας.

Η δοκιμασία χρησιμοποιείται από ιατρούς, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς, ψυχολόγους, επαγγελματίες δημόσιας υγείας και υπηρεσίες κοινωνικής πρόνοιας για την αξιολόγηση ατόμων που ενδέχεται να βιώνουν φυσική, ψυχολογική, οικονομική ή λεκτική κακοποίηση ή να βρίσκονται σε συνθήκες παραμέλησης.

Παράλληλα, αξιοποιείται σε επιδημιολογικές μελέτες, σε προγράμματα πρόληψης της βίας κατά των ηλικιωμένων, στην αξιολόγηση υπηρεσιών φροντίδας και στην ανάπτυξη πολιτικών προστασίας των ευάλωτων ηλικιωμένων πληθυσμών.

Βαθμολόγηση και Ψυχομετρική Αξιολόγηση

Η BASE-5 βαθμολογείται με βάση τις απαντήσεις των συμμετεχόντων στις πέντε ερωτήσεις της δοκιμασίας. Η συνολική βαθμολογία χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του επιπέδου κινδύνου κακοποίησης και για την αναγνώριση των ατόμων που χρειάζονται περαιτέρω κλινική, κοινωνική ή νομική αξιολόγηση.

Η ψυχομετρική αξιολόγηση περιλαμβάνει τον έλεγχο της αξιοπιστίας, της εγκυρότητας περιεχομένου, της εγκυρότητας κατασκευής, της συγκλίνουσας και της κριτηριακής εγκυρότητας. Επιπλέον, η ευαισθησία (sensitivity), η ειδικότητα (specificity), οι θετικές και αρνητικές προγνωστικές τιμές και οι καμπύλες ROC αποτελούν σημαντικούς δείκτες κατά την αξιολόγηση της διαγνωστικής ακρίβειας της δοκιμασίας ως εργαλείου ανίχνευσης υψηλού κινδύνου.

Βιβλιογραφία

Dong, X. (2015). Elder Abuse: Systematic Review and Implications for Practice. Journal of the American Geriatrics Society, 63(6), 1214–1238.

Fulmer, T., & O’Malley, T. A. (1987). Inadequate Care of the Elderly: A Health Care Perspective on Abuse and Neglect. Springer Publishing Company.

Lachs, M. S., & Pillemer, K. (2004). Elder Abuse. The Lancet, 364(9441), 1263–1272.

Pillemer, K., & Finkelhor, D. (1988). The Prevalence of Elder Abuse: A Random Sample Survey. The Gerontologist, 28(1), 51–57.

Reis, M., & Nahmiash, D. (1998). Validation of the Indicators of Abuse (IOA) Screen. The Gerontologist, 38(4), 471–480.