Περιγραφή

Η Attitude Toward Violence Scale (ATVS-11) αποτελεί ένα σύντομο και αξιόπιστο ψυχομετρικό εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για την αξιολόγηση των στάσεων των ατόμων απέναντι στη βία. Η κλίμακα διερευνά τον βαθμό αποδοχής, ανοχής ή απόρριψης της βίαιης συμπεριφοράς, επιτρέποντας την κατανόηση των γνωστικών και κοινωνικών παραγόντων που επηρεάζουν τις αντιλήψεις σχετικά με τη χρήση της βίας ως μέσου επίλυσης συγκρούσεων.

Οι στάσεις απέναντι στη βία αποτελούν σημαντικό δείκτη πρόβλεψης επιθετικών συμπεριφορών και έχουν συνδεθεί με παράγοντες όπως η κοινωνικοποίηση, η έκθεση στη βία, οι οικογενειακές εμπειρίες, οι πολιτισμικές αξίες και τα ατομικά χαρακτηριστικά προσωπικότητας. Η κατανόηση αυτών των στάσεων είναι ιδιαίτερα σημαντική για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών προγραμμάτων πρόληψης και παρέμβασης.

Η ATVS-11 χρησιμοποιείται σε ερευνητικά και εφαρμοσμένα πλαίσια της ψυχολογίας, της εκπαίδευσης, της εγκληματολογίας, της κοινωνιολογίας και της δημόσιας υγείας, καθώς και στην αξιολόγηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στη μείωση της βίας και στην ενίσχυση ειρηνικών μορφών επίλυσης συγκρούσεων.

Στόχος της κλίμακας

Βασικός στόχος της ATVS-11 είναι η συστηματική καταγραφή των στάσεων των ατόμων απέναντι στη βία και η αναγνώριση γνωστικών προτύπων που ενδέχεται να συνδέονται με την αποδοχή ή την απόρριψη επιθετικών συμπεριφορών.

Η κλίμακα συμβάλλει στη διερεύνηση των παραγόντων που επηρεάζουν τις στάσεις απέναντι στη βία και διευκολύνει την ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης, εκπαιδευτικών προγραμμάτων και κοινωνικών παρεμβάσεων που προάγουν τη μη βίαιη επίλυση συγκρούσεων και την κοινωνική συνοχή.

Δομή και βαθμολόγηση

Η ATVS-11 αποτελείται από 11 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούν τον βαθμό αποδοχής της βίας σε διαφορετικά κοινωνικά και διαπροσωπικά πλαίσια. Οι συμμετέχοντες καλούνται να εκφράσουν τον βαθμό συμφωνίας ή διαφωνίας τους με κάθε δήλωση χρησιμοποιώντας κλίμακα Likert, από «Διαφωνώ απόλυτα» έως «Συμφωνώ απόλυτα».

Οι επιμέρους απαντήσεις αθροίζονται ώστε να προκύψει μία συνολική βαθμολογία. Υψηλότερες βαθμολογίες αντανακλούν μεγαλύτερη αποδοχή ή ανοχή απέναντι στη βία, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν περισσότερο απορριπτικές στάσεις και αυξημένη προτίμηση σε ειρηνικές μορφές διαχείρισης συγκρούσεων.

Η σύντομη μορφή της κλίμακας επιτρέπει την εύκολη ενσωμάτωσή της σε μεγαλύτερα ερευνητικά πρωτόκολλα και επιδημιολογικές μελέτες.

Ψυχομετρικά χαρακτηριστικά

Η αξιολόγηση της ATVS-11 βασίζεται στη διερεύνηση των βασικών ψυχομετρικών ιδιοτήτων της, ώστε να διασφαλίζεται η αξιοπιστία και η εγκυρότητα των αποτελεσμάτων.

Κατά τη διαδικασία στάθμισης εξετάζονται συνήθως:

• η εσωτερική συνοχή μέσω του συντελεστή Cronbach’s α,
• η αξιοπιστία επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability),
• η δομική εγκυρότητα μέσω Εξερευνητικής (EFA) και Επιβεβαιωτικής Παραγοντικής Ανάλυσης (CFA),
• η συγκλίνουσα εγκυρότητα μέσω συσχέτισης με κλίμακες επιθετικότητας, σχολικού εκφοβισμού και αντικοινωνικής συμπεριφοράς,
• η διακριτή εγκυρότητα μεταξύ ομάδων με διαφορετικά επίπεδα έκθεσης ή εμπλοκής σε περιστατικά βίας,
• η ισοδυναμία μέτρησης μεταξύ διαφορετικών ηλικιακών και πολιτισμικών ομάδων.

Οι ιδιότητες αυτές επιτρέπουν την αξιόπιστη εφαρμογή της κλίμακας τόσο στην έρευνα όσο και στην αξιολόγηση εκπαιδευτικών και ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων.

Εφαρμογές στην έρευνα

Η ATVS-11 χρησιμοποιείται σε μελέτες που αφορούν:

• τη βία μεταξύ συνομηλίκων,
• τον σχολικό εκφοβισμό,
• την επιθετική συμπεριφορά,
• την εγκληματολογία,
• την κοινωνική ψυχολογία,
• τη δημόσια υγεία,
• τα προγράμματα πρόληψης της βίας,
• την αξιολόγηση εκπαιδευτικών και κοινωνικών παρεμβάσεων.

Οι βαθμολογίες της κλίμακας αξιοποιούνται σε περιγραφικές στατιστικές αναλύσεις, αναλύσεις συσχέτισης, γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, ανάλυση διακύμανσης (ANOVA/MANOVA), πολυεπίπεδη ανάλυση, μοντέλα διαμεσολάβησης (mediation), τροποποίησης (moderation) και μοντέλα δομικών εξισώσεων (SEM), συμβάλλοντας στη διερεύνηση των παραγόντων που σχετίζονται με την αποδοχή ή την απόρριψη της βίας.

Πλεονεκτήματα της κλίμακας

Η ATVS-11 αποτελεί ένα σύντομο και εύχρηστο εργαλείο, κατάλληλο για εφαρμογή σε σχολεία, πανεπιστήμια, ερευνητικά προγράμματα και κλινικά πλαίσια. Η περιορισμένη έκτασή της μειώνει τον χρόνο συμπλήρωσης χωρίς να περιορίζει την αξιοπιστία της αξιολόγησης.

Επιπλέον, η δυνατότητα χρήσης της σε διαφορετικές ηλικιακές και κοινωνικές ομάδες την καθιστά ιδιαίτερα χρήσιμη για διαχρονικές και διαπολιτισμικές μελέτες, καθώς και για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας προγραμμάτων πρόληψης της βίας.

Περιορισμοί

Οι στάσεις απέναντι στη βία επηρεάζονται από πολιτισμικούς, κοινωνικούς και οικογενειακούς παράγοντες, καθώς και από προσωπικές εμπειρίες των συμμετεχόντων. Επιπλέον, η κοινωνικά επιθυμητή απάντηση μπορεί να επηρεάσει τις αποκρίσεις, ιδιαίτερα όταν εξετάζονται ευαίσθητα ζητήματα. Για τον λόγο αυτό, τα αποτελέσματα θα πρέπει να ερμηνεύονται σε συνδυασμό με πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με το κοινωνικό και πολιτισμικό πλαίσιο των συμμετεχόντων.

Βιβλιογραφία

Anderson, C. A., & Bushman, B. J. (2002). Human Aggression. Annual Review of Psychology, 53(1), 27–51.

Funk, J. B., Elliot, R., Urman, M. L., Flores, G. T., & Mock, R. M. (1999). The Attitudes Towards Violence Scale: A Measure for Adolescents. Journal of Interpersonal Violence, 14(11), 1123–1136.

Huesmann, L. R., & Guerra, N. G. (1997). Children’s Normative Beliefs About Aggression and Aggressive Behavior. Journal of Personality and Social Psychology, 72(2), 408–419.

Rosenbaum, A., & Leisring, P. A. (2001). Beyond Power and Control: Toward an Understanding of Partner Abusive Men. Journal of Comparative Family Studies, 32(4), 503–517.

Slaby, R. G., & Guerra, N. G. (1988). Cognitive Mediators of Aggression in Adolescent Offenders: Assessment. Developmental Psychology, 24(4), 580–588.