Περιγραφή Κλίμακας

Η Conflicts and Problem-Solving Scale (CPS-67) είναι ένα ολοκληρωμένο ψυχομετρικό εργαλείο που αξιολογεί τον τρόπο με τον οποίο τα άτομα ή τα μέλη μιας οικογένειας αντιλαμβάνονται, διαχειρίζονται και επιλύουν τις διαπροσωπικές συγκρούσεις. Η κλίμακα εξετάζει τις γνωστικές, συναισθηματικές και συμπεριφορικές στρατηγικές που χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια διαφωνιών, καθώς και τον βαθμό στον οποίο οι διαδικασίες επίλυσης προβλημάτων οδηγούν σε λειτουργικές ή δυσλειτουργικές εκβάσεις.

Η CPS-67 καταγράφει διαφορετικές μορφές διαχείρισης συγκρούσεων, όπως η συνεργασία, ο συμβιβασμός, η αποφυγή, η επιθετικότητα, η παθητικότητα, η συναισθηματική έκφραση και η αναζήτηση κοινά αποδεκτών λύσεων. Παράλληλα, αξιολογεί την ποιότητα της επικοινωνίας, την ικανότητα διαπραγμάτευσης, τη διαχείριση των συναισθημάτων και την αποτελεσματικότητα των στρατηγικών επίλυσης προβλημάτων.

Η κλίμακα χρησιμοποιείται σε έρευνες οικογενειακής ψυχολογίας, συμβουλευτικής, κλινικής ψυχολογίας, αναπτυξιακής ψυχολογίας, κοινωνικής ψυχολογίας και εκπαίδευσης, καθώς και στην αξιολόγηση παρεμβάσεων που στοχεύουν στη βελτίωση των διαπροσωπικών σχέσεων και της οικογενειακής λειτουργικότητας.

Στόχος της Κλίμακας

Βασικός στόχος της CPS-67 είναι η αξιολόγηση των στρατηγικών διαχείρισης συγκρούσεων και της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών επίλυσης προβλημάτων στις διαπροσωπικές σχέσεις. Η κλίμακα επιδιώκει να εντοπίσει τόσο τις προσαρμοστικές όσο και τις δυσλειτουργικές μορφές αντιμετώπισης των συγκρούσεων, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για την ποιότητα της επικοινωνίας και της συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων ατόμων.

Η χρήση της διευκολύνει την αναγνώριση παραγόντων που σχετίζονται με αυξημένη επιθετικότητα, εχθρικότητα, παρορμητικότητα ή αποφυγή των συγκρούσεων, ενώ παράλληλα αναδεικνύει προστατευτικούς παράγοντες, όπως η ενσυναίσθηση, η συνεργατικότητα, η συναισθηματική αυτορρύθμιση και οι δεξιότητες διαπραγμάτευσης. Τα αποτελέσματα μπορούν να αξιοποιηθούν για τον σχεδιασμό παρεμβάσεων που ενισχύουν τη λειτουργική επικοινωνία και την αποτελεσματική επίλυση προβλημάτων.

Ψυχομετρικά Χαρακτηριστικά

Η CPS-67 παρουσιάζει υψηλή αξιοπιστία και ικανοποιημένη εγκυρότητα για τη μέτρηση των στρατηγικών διαχείρισης συγκρούσεων. Η αξιοπιστία της αξιολογείται μέσω των συντελεστών Cronbach’s α, McDonald’s ω, της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων (test–retest reliability) και της εσωτερικής συνοχής των επιμέρους υποκλιμάκων.

Η εγκυρότητα κατασκευής εξετάζεται με Διερευνητική Παραγοντική Ανάλυση (Exploratory Factor Analysis – EFA) και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (Confirmatory Factor Analysis – CFA). Η συγκλίνουσα εγκυρότητα αξιολογείται μέσω συσχετίσεων με εργαλεία που μετρούν την οικογενειακή λειτουργικότητα, την επιθετικότητα, την ποιότητα των διαπροσωπικών σχέσεων, τις δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων και τη συναισθηματική νοημοσύνη, ενώ η διακριτή εγκυρότητα επιβεβαιώνει ότι η κλίμακα αξιολογεί διακριτές διαστάσεις της διαχείρισης συγκρούσεων.

Βαθμονόμηση

Η CPS-67 αποτελείται από 67 δηλώσεις, οι οποίες αξιολογούνται μέσω κλίμακας τύπου Likert, σύμφωνα με τις οδηγίες της επίσημης έκδοσης του εργαλείου.

Οι επιμέρους απαντήσεις χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό συνολικής βαθμολογίας και επιμέρους υποκλιμάκων που αποτυπώνουν διαφορετικές στρατηγικές αντιμετώπισης συγκρούσεων. Υψηλότερες βαθμολογίες στις προσαρμοστικές διαστάσεις αντανακλούν αποτελεσματικότερες δεξιότητες συνεργασίας, επικοινωνίας και επίλυσης προβλημάτων, ενώ υψηλές βαθμολογίες στις δυσλειτουργικές διαστάσεις υποδηλώνουν αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης επιθετικών, παθητικών ή αποφευκτικών συμπεριφορών.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται σε συνδυασμό με τα χαρακτηριστικά του δείγματος και το κοινωνικό ή οικογενειακό πλαίσιο μέσα στο οποίο εκδηλώνονται οι συγκρούσεις.

Ανάλυση Δεδομένων

Η στατιστική επεξεργασία των δεδομένων της CPS-67 περιλαμβάνει περιγραφικές αναλύσεις με υπολογισμό μέσων όρων, τυπικών αποκλίσεων, ασυμμετρίας και κύρτωσης για τη συνολική βαθμολογία και τις επιμέρους διαστάσεις.

Η αξιοπιστία εξετάζεται μέσω των συντελεστών Cronbach’s α, McDonald’s ω και της αξιοπιστίας επαναληπτικών μετρήσεων, ενώ η δομική εγκυρότητα αξιολογείται με EFA και CFA. Η συγκλίνουσα και διακριτή εγκυρότητα διερευνώνται μέσω συσχετίσεων με δείκτες οικογενειακής συνοχής, επιθετικότητας, ενσυναίσθησης, συναισθηματικής νοημοσύνης, ψυχολογικής ανθεκτικότητας και ποιότητας των διαπροσωπικών σχέσεων.

Οι βαθμολογίες της κλίμακας μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αναλύσεις συσχέτισης, συγκρίσεις ομάδων (t-test, ANOVA ή μη παραμετρικούς ελέγχους), γραμμική και λογιστική παλινδρόμηση, αναλύσεις διαμεσολάβησης και τροποποίησης (mediation–moderation analysis), καθώς και σε Μοντέλα Δομικών Εξισώσεων (Structural Equation Modeling – SEM) για τη διερεύνηση των σχέσεων μεταξύ οικογενειακής επικοινωνίας, στρατηγικών διαχείρισης συγκρούσεων, ψυχικής υγείας και κοινωνικής προσαρμογής.

Βιβλιογραφία

Kurdek, L. A. (1994). Conflict Resolution Styles in Gay, Lesbian, Heterosexual Nonparent, and Heterosexual Parent Couples. Journal of Marriage and Family, 56(3), 705–722.

Kerig, P. K. (1996). Assessing the Links Between Interparental Conflict and Child Adjustment: The Conflicts and Problem-Solving Scales (CPS). Journal of Family Psychology, 10(4), 454–473.

Straus, M. A., Hamby, S. L., Boney-McCoy, S., & Sugarman, D. B. (1996). The Revised Conflict Tactics Scales (CTS2): Development and Preliminary Psychometric Data. Journal of Family Issues, 17(3), 283–316.

Epstein, N. B., Baldwin, L. M., & Bishop, D. S. (1983). The McMaster Family Assessment Device. Journal of Marital and Family Therapy, 9(2), 171–180.

Bandura, A. (1997). Self-Efficacy: The Exercise of Control. W. H. Freeman.