Κλίμακα υποστήριξης οικογένειας [FSS-18]

Περιγραφή

Η Family Support Scale (FSS-18) αποτελεί ένα διεθνώς αναγνωρισμένο ψυχομετρικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της κοινωνικής και οικογενειακής υποστήριξης που λαμβάνουν οι οικογένειες από το άμεσο και ευρύτερο περιβάλλον τους. Η κλίμακα αναπτύχθηκε με σκοπό να αποτυπώσει την αντίληψη των γονέων ή των φροντιστών σχετικά με τη διαθεσιμότητα, την ποιότητα και τη χρησιμότητα των πηγών υποστήριξης που συμβάλλουν στην αποτελεσματική λειτουργία της οικογένειας.

Η FSS-18 αποτελείται από 18 ερωτήματα, τα οποία εξετάζουν τον βαθμό υποστήριξης που προσφέρουν διαφορετικές πηγές, όπως ο/η σύζυγος, τα μέλη της οικογένειας, οι φίλοι, οι γείτονες, οι επαγγελματίες υγείας, οι κοινωνικές υπηρεσίες, οι εκπαιδευτικοί, οι ομάδες υποστήριξης και άλλοι κοινοτικοί φορείς. Η κλίμακα δεν αποτιμά μόνο την ύπαρξη κοινωνικού δικτύου, αλλά και το πόσο χρήσιμη και ουσιαστική θεωρείται η υποστήριξη που παρέχεται.

Το εργαλείο χρησιμοποιείται ευρέως στην ψυχολογία, την κοινωνική εργασία, τη δημόσια υγεία, την ειδική αγωγή και τις οικογενειακές μελέτες, ιδιαίτερα σε οικογένειες που αντιμετωπίζουν αυξημένες απαιτήσεις φροντίδας, όπως η ανατροφή παιδιών με αναπηρία ή χρόνιες παθήσεις.

Ανάλυση

Η ανάλυση των δεδομένων της Family Support Scale (FSS-18) επιτρέπει τη διερεύνηση του επιπέδου κοινωνικής και οικογενειακής υποστήριξης που αντιλαμβάνονται οι συμμετέχοντες, καθώς και την αναγνώριση των σημαντικότερων πηγών βοήθειας στην καθημερινή ζωή της οικογένειας.

Οι συνολικές και επιμέρους βαθμολογίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για:

• την αξιολόγηση της επάρκειας των δικτύων κοινωνικής υποστήριξης,
• τον εντοπισμό ελλείψεων στις διαθέσιμες πηγές βοήθειας,
• τη σύγκριση διαφορετικών πληθυσμιακών ή κοινωνικών ομάδων,
• τη διερεύνηση της σχέσης της οικογενειακής υποστήριξης με την ψυχική υγεία, την ποιότητα ζωής, το γονεϊκό άγχος, την ανθεκτικότητα και την οικογενειακή λειτουργικότητα,
• την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας προγραμμάτων οικογενειακής παρέμβασης και κοινωνικής υποστήριξης.

Σε ερευνητικό επίπεδο, η FSS-18 αναλύεται συχνά με μεθόδους όπως περιγραφική στατιστική, έλεγχοι αξιοπιστίας (Cronbach’s α), διερευνητική και επιβεβαιωτική παραγοντική ανάλυση (EFA/CFA), αναλύσεις συσχέτισης, συγκρίσεις μέσων όρων (t-test, ANOVA) και μοντέλα παλινδρόμησης, ανάλογα με τον σχεδιασμό της μελέτης.

Στόχος

Βασικός στόχος της Family Support Scale (FSS-18) είναι η αξιόπιστη και έγκυρη αποτίμηση της κοινωνικής και οικογενειακής υποστήριξης που λαμβάνει μια οικογένεια από το περιβάλλον της.

Ειδικότερα, η κλίμακα επιδιώκει:

• την καταγραφή των διαθέσιμων πηγών υποστήριξης,
• την αξιολόγηση της αντιλαμβανόμενης χρησιμότητας κάθε πηγής,
• τον εντοπισμό οικογενειών με περιορισμένα υποστηρικτικά δίκτυα,
• την υποστήριξη του σχεδιασμού εξατομικευμένων κοινωνικών και ψυχοκοινωνικών παρεμβάσεων,
• την αξιολόγηση πολιτικών και υπηρεσιών που στοχεύουν στην ενίσχυση της οικογένειας.

Η FSS-18 συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των παραγόντων που ενισχύουν την οικογενειακή ανθεκτικότητα και διευκολύνουν την προσαρμογή σε απαιτητικές συνθήκες ζωής.

Βαθμονόμηση

Η Family Support Scale (FSS-18) χρησιμοποιεί κλίμακα τύπου Likert, μέσω της οποίας οι συμμετέχοντες αξιολογούν τον βαθμό χρησιμότητας ή υποστήριξης που λαμβάνουν από κάθε πηγή.

Στις περισσότερες εφαρμογές χρησιμοποιείται πενταβάθμια κλίμακα:

• 1 = Καμία υποστήριξη
• 2 = Μικρή υποστήριξη
• 3 = Μέτρια υποστήριξη
• 4 = Υψηλή υποστήριξη
• 5 = Πολύ υψηλή υποστήριξη

Η συνολική βαθμολογία προκύπτει από το άθροισμα ή τον μέσο όρο των επιμέρους απαντήσεων. Υψηλότερες βαθμολογίες υποδηλώνουν ότι η οικογένεια διαθέτει ισχυρότερο και περισσότερο λειτουργικό δίκτυο κοινωνικής υποστήριξης, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες μπορεί να αναδεικνύουν αυξημένη ανάγκη για κοινωνικές, ψυχολογικές ή κοινοτικές παρεμβάσεις.

Η ερμηνεία των αποτελεσμάτων πραγματοποιείται σε συνδυασμό με δημογραφικά χαρακτηριστικά, κοινωνικοοικονομικούς δείκτες και άλλες ψυχομετρικές κλίμακες, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη εικόνα των παραγόντων που επηρεάζουν την ποιότητα ζωής και τη λειτουργικότητα της οικογένειας.